Morgunblaðið - 03.07.2013, Blaðsíða 6

Morgunblaðið/Styrmir Kári
Hvatning „Ef við stöndum saman getur hver og einn gert eitthvað,“ sagði
Ban Ki-moon, framkvæmdastjóri SÞ, í fyrirlestri í Háskóla Íslands í gær.
Karl Blöndal
kbl@mbl.is
Ban Ki-Moon, framkvæmdastjóri
Sameinuðu þjóðanna, skoraði á
íslenska námsmenn að horfa út
fyrir landsteinana og hugsa eins
og borgarar heimsins með það í
huga að búa öllum jarðarbúum
sjálfbæra framtíð þegar hann
ávarpaði gesti í troðfullum há-
tíðasal Háskóla Íslands síðdegis í
gær. Aldrei hefði verið jafn mik-
il þörf á samstöðu í heiminum.
Ban, sem er í tveggja daga
heimsókn á Íslandi og fyrr um
daginn hafði heimsótt Hellis-
heiðarvirkjun, sagði að heim-
sókn sín til Íslands hefði fyllt sig
orku. Íslendingar hefðu forustu
á mörgum sviðum og væru til-
búnir að láta að sér kveða í
heiminum. Hann sagði að Íslend-
ingar gætu verið stoltir af því að
hafa fullgilt vopnaviðskipta-
samning Sameinuðu þjóðanna
fyrstir þjóða.
Ákvæði um
kynbundið ofbeldi
Gunnar Bragi Sveinsson, utan-
ríkisráðherra Íslands, greindi
frá fullgildingunni þegar hann
kynnti Ban og lét þess getið að
Íslendingum hefði tekist ásamt
hinum Norðurlöndunum og fleiri
þjóðum að fá samþykkt ákvæði í
samninginn þar sem aðildarríki
SÞ eru skylduð til að taka tillit
til hættunnar á kynbundnu of-
beldi þegar teknar væru ákvarð-
anir um útflutning á vopnum.
Ban sagði að aldrei hefði verið
„jafn mikil þörf á samstöðu í
heiminum“. Á undanförnum ár-
um hefði „hver kreppan á eftir
annarri dunið yfir“ og vandinn
væri enn óleystur víða um heim.
Aldrei hefði komið fram jafn
fjölmenn kynslóð ungs fólks.
Helmingur jarðarbúa væri undir
25 ára aldri. „Valdefling“ ungs
fólks væri nauðsynleg og á
ábyrgð allra landa heims.
Framkvæmdastjóranum var
tíðrætt um sjálfbærni. „Sjálfbær
þróun er óaðskiljanleg frá sjálf-
bærum friði,“ sagði hann og
bætti við að nú gætu SÞ brugð-
ist við innan þriggja sólarhringa
þegar virtist vera að sjóða upp
úr einhvers staðar í heiminum.
Ban lýsti því að hann hefði lagt
að öryggisráði Sameinuðu þjóð-
anna að gefa friðargæsluliðum í
Kongó umboð til þess að knýja
fram frið, ekki bara að halda
hann.
Lykilatriði að
auka hlut kvenna
Hann sagði einnig að hann
hefði frá því að hann varð fram-
kvæmdastjóri lagt ríka áherslu á
að auka áhrif kvenna innan
Sameinuðu þjóðanna og haft það
í huga við allar ráðningar. Þá
gerði hann sér far um það þegar
hann hitti ráðamenn að spyrja
hversu margar konur væru ráð-
herrar og hversu margar konur
sætu á þingi. Það væri ekki allt-
af vinsælt, sérstaklega í löndum
þar sem engar konur væru þing-
menn.
Benti hann á að hann hefði
gert Mary Robinson, fyrrverandi
forseta Írlands, að sérlegum er-
indreka í málefnum hins stríðs-
hrjáða lands Kongó. Hún er
fyrsta konan, sem gegnir slíku
embætti hjá Sameinuðu þjóð-
unum.
Ban ræddi átökin í Sýrlandi.
Nú væru 1,7 milljónir flótta-
manna þaðan í Írak, Jórdaníu,
Líbanon og Tyrklandi, 25% íbúa
landsins hefðu orðið fyrir
barðinu á átökunum með ein-
hverjum hætti og þyrftu hjálp
og næstum 100 þúsund manns
hefðu fallið. „Fólk í Sýrlandi
þarf frið, en það fær bara tal,“
sagði hann. „Við getum gert bet-
ur.“
Síðan bætti hann við í víðara
samhengi: „Ein þjóð getur ekki
gert allt af eigin rammleik,
sama hversu valdamikil hún er,
en ef við stöndum saman getur
hver og einn gert eitthvað.“
Aldrei meiri þörf á samstöðu
 Án sjálfbærrar þróunar verður aldrei sjálfbær friður  Íslendingar geta
verið stoltir af að fullgilda vopnaviðskiptasamning SÞ fyrstir þjóða
Opinber heimsókn
» Ban Ki-moon kemur hingað
í boði utanríkisráðherra,
Gunnars Braga Sveinssonar,
og fundaði með honum í upp-
hafi heimsóknarinnar.
» Hann fundaði með Ólafi
Ragnari Grímssyni, forseta Ís-
lands, í gær og hittir Sigmund
Davíð Gunnlaugsson for-
sætisráðherra í dag.
» Hann heimsótti einnig Al-
þingi og kynnir sér starfsemi
Háskóla SÞ á Íslandi og fleira.
Ívilnanir til Bakka
» Lög um heimild til atvinnu-
vegaráðherra til að ganga til
samninga við PCC vegna kís-
ilversins voru samþykkt í apríl
2013.
» Í þeim var gert ráð fyrir
margvíslegum ívilnunum
vegna verkefnsins, s.s. um
lægri tekjuskattt, að félagið
sé undanþegið stimpilgjöldum
og að það skuli vera und-
anþegið almennu trygginga-
gjaldi.
BAKSVIÐ
Skúli Hansen
Stefán Gunnar Sveinsson
„Ég man nú ekki hvort það var farið
eitthvað sérstaklega yfir það, nema
það var kynnt að til þess að það gæti
orðið að veruleika þá þyrftum við að
afgreiða þetta mál,“ segir Jón Gunn-
arsson, þingmaður Sjálfstæðis-
flokksins og formaður atvinnuvega-
nefndar Alþingis, um hvernig
fjármögnun kísilvers á Bakka var
kynnt í nefndinni á síðasta kjörtíma-
bili.
Greint var frá því í Morgunblaðinu
á mánudag að fjármögnun hefði taf-
ist. Gert hafði verið ráð fyrir að fjár-
mögnun yrði lokið í maí á þessu ári en
það stóðst ekki. Ný áætlun gerir ráð
fyrir að fjármögnun verði lokið á
þessu ári, líklega í nóvember.
„Eins og maður skildi málið þegar
það var í meðferð nefndarinnar þá
átti fjármögnunin í sjálfu sér ekki að
vera vandamál ef þetta [ívilnanirnar]
gengi eftir,“ segir Jón aðspurður
hvort eðlilegt hafi verið að veita þess-
ar ívilnanir áður en fjármögnun kís-
ilversins lá fyrir. Þá bendir hann á að
ívilnanirnar hafi verið umdeildar á
sínum tíma enda hafi með þeim verið
gengið lengra en oft áður. „En maður
gerir sér grein fyrir því að aðstæður
eru erfiðari núna en kannski oft áður
til að laða hingað erlenda fjárfest-
ingu,“ segir Jón.
Kísilverið endurhannað
„Þessu seinkaði vegna þess að
verksmiðjan var að hluta til endur-
hönnuð,“ segir Bergur Elías Ágústs-
son, bæjarstjóri Norðurþings á
Húsavík, um seinkunina. Hann bætir
við að í sjálfu sér hafi áætlanirnar
ekki breyst neitt. „Það stóð alltaf til
að þessu yrði aflétt með haustinu og
það er bara þannig að menn eru að
vinna á fullu í þessum málum,“ segir
Bergur Elías. Aðspurður hvernig
fjármögnunin var kynnt upphaflega
segir Bergur Elías að upphaflega
hafi verið stefnt að því að aflétta
fyrirvörum gagnvart raforkusamn-
ingi við Landsvirkjun um 15. júlí
næstkomandi, því hafi hins vegar
seinkað aðeins m.a. vegna þess að
endurhanna þurfti kísilverið að hluta.
„Þegar fjármögnunarfyrirvörun-
um er aflétt þá virkjast raforkusamn-
ingurinn, það er þannig sem það ger-
ist,“ segir Bergur Elías og bendir á
að verkefnið sé á tiltölulega góðu róli
og engin alvarleg frávik hafi orðið frá
þeim áætlunum sem menn lögðu upp
með. Þá segist hann hafa fulla trú á
því að þetta verkefni muni ganga eft-
ir.
Framkvæmdir hefjist 2014
Í svari dr. Peters Wenzel, fram-
kvæmdastjóra í orkudeild PCC, við
fyrirspurn Morgunblaðsins kemur
fram að áreiðanleikakönnun fyrir
fjármögnun kísilvers á Bakka sé haf-
in. Stefnt er að því að fjármögnuninni
verði lokið á þessu ári og segir Wen-
zel raunhæft að áætla að hún verði
fullkláruð í nóvember næstkomandi.
Bendir hann á að verkefnið hafi tafist
um hálft ár vegna þess að endur-
skoða þurfti verkfræðiútreikninga en
að það sé núna á áætlun. Þá munu
framkvæmdir vegna kísilversins
hefjast snemma á næsta ári, en gert
er ráð fyrir að kísilverið verði tekið í
notkun haustið 2016.
Fjármögnun Bakka ljúki í nóvember
 Framkvæmdir hefjist á næsta ári og kísilver PCC verði tilbúið í nóvember 2014  Endurhanna þurfti
kísilverið að hluta  PCC segir að áreiðanleikakönnun fyrir fjármögnun kísilvers á Bakka sé hafin
Jón
Gunnarsson
Bergur Elías
Ágústsson
Tölvuteikning/Efla
Mannvirki Yfirlit af skipulagi á lóð PCC á Bakka við Húsavík, skv. frum-
matsskýrslu frá febrúar á þessu ári. Lóðin er 22 hektarar að stærð.
6 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 3. JÚLÍ 2013
Rannsókn á því þegar ökumaður
var sagður hafa flautað á börn í út-
reiðartúr í Garðabæ í júní leiddi í
ljós að hestarnir fældust ekki við
flautið, samkvæmt upplýsingum frá
lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu.
Fimm ára drengur hlaut innvortis
blæðingar þegar hann féll af baki.
Að sögn lögreglu gall flautið við
eftir að hestarnir höfðu fælst, flaut-
ið beindist ekki að ungu reiðmönn-
unum heldur að öðru ökutæki. Ekki
er vitað hvað fældi hestana.
Bílflaut fældi ekki
hross undan börnum
„Svæði sem hafa hingað til verið
með takmarkað netsamband eru
nú að fá gott háhraðasamband á
einfaldan og þægilegan hátt,“ seg-
ir Hrannar Pétursson, fram-
kvæmdastjóri á samskiptasviði
Vodafone, en undirbúningur vegna
4G-væðingar er nú í fullum gangi
hjá fyrirtækinu.
Hrannar segir þetta vera net-
byltingu fyrir sumarhúsasvæði
landsins en ráðgert er að hleypa
þjónustunni af stokkunum á
stærstu sumarhúsasvæðum Suður-
lands og Vesturlands í vikunni.
„Okkar aðferðafræði er sú að
við ætlum að byrja á þeim svæð-
um þar sem netsamband hefur
verið lítið sem ekkert því flestir
eru nú þegar með gott 3G-
samband á höfuðborgarsvæðinu,“
segir Hrannar.
Sumarhúsanotendur í Skorradal
og Grímsnesi eru meðal þeirra
sem munu geta notið þjónustunnar
en 4G-þjónustusvæðið mun stækka
jafnt og þétt á komandi misserum.
4G-hraði í
sumarhús
 Byrja í dreifbýli
Morgunblaðið/Styrmir Kári
Háhraði Aldrei úr sambandi.