Morgunblaðið - 28.08.2014, Side 63

Morgunblaðið - 28.08.2014, Side 63
63 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 28. ÁGÚST 2014 Sílaveiðar í sólinni Vel bar í veiði á sílum í miðnætursólinni við Eyjafjörð. Litirnir voru einstaklega fallegir í sólarlaginu og gaman að sulla og leika sér í stillunni. Golli Jón Steinar Gunn- laugsson hæstarétt- arlögmaður ritaði grein í Morgunblaðið hinn 8. ágúst 2014 undir fyr- irsögninni „Embætt- ismaður fer offari“. Til- efni greinarinnar er fyrirspurnarbréf frá umboðsmanni Alþingis til innanríkisráðherra vegna minnisblaðs ráðuneytisins, sem inniheldur við- kvæmar persónuupplýsingar úr gögnum ráðuneytisins. Upplýsing- arnar birtust í Morgunblaðinu og Fréttablaðinu. Lögmaðurinn segir að Hanna Birna Kristjánsdóttir innan- ríkisráðherra hafi mátt sæta óhæfi- legum árásum vegna málsins. Komi hugtakið einelti upp í hugann. Lög- maðurinn segir að umboðsmaður Al- þingis hafi gerst liðsmaður í flokki ófagnaðarmanna með „þessu nýjasta útspili sínu“ og á þá við fyrirspurn- arbréfið. Lögmaðurinn segir að fremstir í flokki ófagnaðarmanna hafi verið „óvandaðir blaðamenn og póli- tískir andstæðingar ráðherrans tónað und- ir.“ Það sé eins og emb- ættismaðurinn vilji koma höggi á ráð- herrann. Ennfremur að umboðsmaður muni „búa sér til mál á hend- ur ráðherranum úr þeim efnivið sem hann telur sig hafa.“ Þá segir lögmaðurinn að svör ráðherrans og skýr- ingar skipti umboðs- mann engu máli. Þær ávirðingar, sem lögmaðurinn ber á umboðsmann Alþingis, Tryggva Gunnarsson, eru afar alvar- legar og gætu hver um sig leitt til embættismissis ef sannar væru og jafnvel til refsingar. Sá lögmaður, að ég tali nú ekki um fyrrverandi hæsta- réttardómara og lagaprófessor, sem ber svo alvarlegar ávirðingar á eitt mikilvægasta embætti landsins, sem kosið er í af Alþingi, hlýtur að búa yf- ir sönnunum um ávirðingarnar og geta rökstutt þær með málefnalegum hætti. Svo er ekki. Greinarhöfundur býr ekki yfir neinu öðru en getunni til að kasta fram órökstuddum staðhæf- ingum um það sem hann segir vera yfirsjónir og meingerðir umboðs- manns í garð ráðherra innanrík- ismála. Lögmaðurinn gerir umboðs- manni upp illan hug í garð ráðherrans og notar orð eins og ein- elti, að fara offari, liðsmaður ófagn- aðarmanna, búa til mál á hendur ráð- herranum, láta svör og skýringar engu máli skipta og pólitískan hrásk- innaleik. Þessi orðræða lögmannsins er afar huglæg og einhliða og hún einkennist ekki af þeirri hlutlægni og jafnaðargeði, sem ætla má að menn tileinki sér með aldrinum. Ávirðing- arnar eru hvorki rökstuddar né studdar gögnum. Eftir að grein Jóns Steinars birtist í Morgunblaðinu hefur verið upplýst að lögmaðurinn er og var ráðgjafi ráðherrans í því máli sem umboðs- maður tók til athugunar. Lesendur Morgunblaðsins áttu rétt á að vita að lögmaðurinn væri lögmaður ráð- herrans þannig að þeir gerðu sér grein fyrir að um einhliða og hlut- drægan málflutning fyrir ráðherrann væri að ræða en ekki hlutlægt og málefnalegt framlag fyrrverandi dómara og lagaprófessors. Þá láðist greinarhöfundi að gera grein fyrir ákvæðum laga um um- boðsmann Alþingis, svo sem um að umboðsmaður fari í umboði Alþingis með eftirlit með stjórnsýslu ríkisins og tryggi rétt borgaranna gagnvart stjórnvöldum landsins. Hann eigi að gæta þess að jafnræði sé í heiðri haft í stjórnsýslunni og að hún fari fram í samræmi við lög, vandaða stjórn- sýsluhætti og siðareglur settar á grundvelli laga um Stjórnarráð Ís- lands og laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Til að sinna hlutverki sínu geti umboðsmaður að eigin frumkvæði ákveðið að taka mál til meðferðar. Af þessum laga- ákvæðum leiðir að umboðsmaður fór að lögum við framkvæmd starfs síns er hann tók að eigin frumkvæði um- rætt mál til meðferðar, svo sem áður hefur gerst. Í fyrirspurnarbréfum umboðsmanns til innanríkisráðherra er ekkert sem gefur til kynna fyr- irfram gefna afstöðu, enda er slíkum fyrirspurnum og rannsóknum ekki síður ætlað að upplýsa hvort aðdrótt- anir um spillta embættisfærslu eigi við rök að styðjast eða séu rangar, enda eiga borgararnir rétt á vitn- eskju um það. Að lokum leyfir lögmaðurinn sér að gera látnum heiðursmanni, Gauki Jörundssyni, upp skoðanir á embætt- isfærslu Tryggva Gunnarssonar. Ég ætla að Tryggvi Gunnarsson hafi á margan hátt tekið fyrsta umboðs- manninn sér til fyrirmyndar, enda var Gaukur lærifaðir Tryggva. Ég tel mig í aðstöðu til þess að halda því fram eftir að hafa rekið mál fyrir um- boðsmannsembættinu frá stofnun þess, að Tryggvi Gunnarsson hafi ekki síður en fyrirrennari hans aflað því æ almennari virðingar. Þess skal getið að lögmannsstofan Réttur, þar sem ég starfa, gætir hagsmuna eins þeirra útlendinga sem nefndir eru í umræddu minnisblaði. Eftir Ragnar Aðalsteinsson » Ávirðingar Jóns Steinars Gunnlaugs- sonar í garð umboðs- manns Alþingis eru órökstuddar og ómál- efnalegar staðhæf- ingar. Ragnar Aðalsteinsson Höfundur er lögmaður í Reykjavík. Embættismaður fer að lögum Flokksblöð stjórn- málaflokka heyra nú sögunni til. Á bak við efni flokksblaðanna lágu hugsjónir um sjálfstæðis- og land- búnaðarmál, komm- únisma, jafn- aðarmennsku og íhaldsstefnu. Flokks- blöðin hömpuðu sínum flokksmönnum og þeirra verkum en gagnrýndu að sama skapi málflutning andstæðing- anna. Þetta fyrirkomulag leiddi til þess að sama stjórnmálamanni var hrósað í einu blaði en hann gagn- rýndur í öðru. Útbreiðsla flokksblað- anna var misjöfn og því ekki hægt að halda því fram að jafnvægi hefði ver- ið í umræðunni. Flokksblöðin sáu hins vegar um að ólík sjónarmið komu fram. Skotleyfi nema á knattspyrnuvellinum Á síðasta ári benti fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar á að hér á landi ætti sér stað stjórn- málalegt einelti. Slíkt einelti færist sífellt í aukana og vitað er að hjá sumum fjölmiðlum er gefið út skot- leyfi á þá sem hafa ekki „rétta“ eða „viðurkennda“ skoðun. Þannig hafa RÚV og Fréttablaðið tekið að sér að hræða fólk til hlýðni, er trúarbrögð, innflytjendur og ís- lenskan landbúnað ber á góma. Þessir fjöl- miðlar eru ekki lengur vettvangur fyrir ólík sjónarmið. Rangar skoðanir eru stimpl- aðar sem hat- ursáóróður eða aft- urhaldssamar auk þess sem það þykir lágkúra að þykja vænt um sína þjóð, nema á knatt- spyrnuvellinum, sem er víst sá stað- ur helstur sem enn má draga þjóð- fánann að húni og syngja þjóðsönginn. Aðferð ríkisfréttastofunnar Það er því von að margir stjórn- mála- og embættismenn óttist aðför fjölmiðla og komi sér hjá að ræða erfið málefni. Þeir vita sem er að þeir sem segja raunverulegan hug sinn eru úthrópaðir. Réttar skoðanir eru barðar í fólk og vei þeim sem ekki dansa á línunni. Þeir eru eltir uppi, hæddir og smáðir og láti þeir sér ekki segjast er setið um störf þeirra með vandlætinguna að vopni svo hægt sé að losna við þá. Látum vera að blöð þjóni eigendum sínum, þegar vitað er hverjir þeir eru, en það er ekki forsvaranlegt að sjálf fréttastofa RÚV vinni eins og hún gerir, er hún býr til fréttir af vett- vangi stjórnmálanna sem hún „fylgir svo eftir“. Hjá RÚV byrjar þessi tegund frétta gjarnan með fullyrðingu í fréttasvuntunni í upphafi fréttatím- ans. Slíkar fullyrðingar eru oftar en ekki matreiddar líkt og um óyggj- andi staðreyndir sé að ræða. Þeir sem hlýða á fréttatímann til enda komast hins vegar að raun um að „fréttin“ er ekki annað en afstaða álitsgjafa fréttastofunnar. Þegar mikið liggur við er kallað eftir af- stöðu „viðurkennds“ álitsgjafa. Á sama hátt skulum við vona að þegar stjórnarandstaðan eða aðrir meiri- eða minnihlutar tjái sig um málin styðjist RÚV við bókanir, ályktanir og samþykktir þar að lútandi. Í þættinum Vikulokin er svo farið yfir „fréttir“ vikunnar, þ.e. fréttir sem, svo vægt sé til orða tekið, RÚV hefur sjálft átt þátt í að skapa og halda á lofti. Oftar en ekki mæta þar aðrir fjölmiðlamenn sem eru orðnir svo heimavanir, að þeir láta gamm- inn geisa um aðdáun eða andúð sína á mönnum og málefnum. Á virkum dögum er sérstökum álitsgjöfum svo boðið í viðtöl á undan morgunleik- fiminni. Svo virðist því sem marga starfsmenn RÚV skorti ekki aðeins hæfileikann heldur líka viljann til að bjóða hlustendum upp á vandaða og hlutlausa umfjöllun. Óttast yfirmenn RÚV ekki að þessi vinnubrögð rýri traust stofn- unarinnar? Finnst þeim ásættanlegt að aðeins helmingur aðspurðra treysti RÚV frekar eða mjög mikið líkt og fram kom í niðurstöðum könnunar MMR á síðasta ári? Einelti gegn innan- ríkisráðherra Enda þótt ég sé ekki stuðnings- maður Hönnu Birnu Kristjánsdóttur er þáttur RÚV í að koma henni frá völdum ógeðfelldur. Allir geta og gera mistök. Þegar lögmenn hæl- isleitenda reka mál umbjóðenda sinna í fjölmiðlum er sú mynd ávallt einhliða. Upplýsingarnar eru sjaldn- ast tæmandi. Meðal annars af þess- um ástæðum eiga slík mál almennt ekki erindi í fjölmiðla. Þótt RÚV eigi líkt og aðrir fjölmiðlar að skapa að- hald er það ekki hlutverk stofnunar- innar að taka afstöðu í stjórnmálum. Það leynir sér hins vegar ekki að ákveðnir starfsmenn RÚV eiga erf- iðara en aðrir með að halda sinni eig- in sýn utan við það mál sem er til umræðu hverju sinni enda telja þeir sig jafnan hafa „rétta“ afstöðu til málsins. Allir þeir sem ekki dansa eftir sýn fréttamannsins fá fyrir ferðina. Að mati aðgerðarsinna RÚV vann Hanna Birna sér það til sakar að veita ekki nógu mörgum pólitískt hæli hér á landi. Og þá hófust árás- irnar í formi viðtala við einstaka um- sækjendur. RÚV sinnir ekki eft- irlitshlutverki sínu með einhliða málflutningi fyrir hönd hælisleit- enda. Fyrir slíkan málflutning greið- ir hið opinbera nú þegar lögmönnum hælisleitenda. Umræddir ein- staklingar geta hins vegar áfrýjað málum sínum telji þeir á sér brotið. Almenningur mun aldrei fá heild- stæða mynd af þeim málum sem um ræðir með viðtölum við lögmenn hælisleitenda. Hvert er markmið RÚV með slíkri einhliða umfjöllun þegar stjórnvöld geta lögum sam- kvæmt ekki tekið þátt í og leiðrétt rangar staðhæfingar vegna þagn- arskyldu? Eftir Mörtu Bergman »Enda þótt ég sé ekki stuðningsmaður Hönnu Birnu Kristjáns- dóttur er þáttur RÚV í að koma henni frá völd- um ógeðfelldur. Marta Bergman Höfundur er fv. félagsmálastjóri í Hafnarfirði. Einelti eða fréttaflutningur?
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.