Fréttablaðið - 05.12.2013, Qupperneq 28

5. desember 2013 FIMMTUDAGURSKOÐUN
HALLDÓR
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík Sími: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRI: Andri Ólafsson andri@frettabladid.is HELGAREFNI: Kjartan Guðmundsson kjartan@frettabladid.is MENNING: Friðrika Benónýsdóttir fridrikab@frettabladid.is
DÆGURMÁL: Lilja Katrín Gunnarsdóttir liljakatrin@frettabladid.is VÍSIR: Kristján Hjálmarsson, kristjan@visir.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is ÚTLITSHÖNNUN: Silja Ástþórsdóttir siljaa@frettabladid.is
FRÁ DEGI
TIL DAGS
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRAR: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is, Mikael Torfason mikael@frettabladid.is Fréttablaðið kemur út í 90.000
eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á
landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
ISSN 1670-3871
Undanfarna daga hefur um fátt verið
meira rætt manna á meðal og í fjölmiðl-
um en nýbirta PISA-könnun sem sýnir
svo ekki verður um deilt að víða er pottur
mölbrotinn í grunnskólakerfinu. Þetta
eru svo sem ekki ný sannindi fyrir þá
sem til þekkja innan menntakerfisins en
ætti nú að vera augljóst öllum sem skilja
vilja.
Annað olnbogabarn menntakerfisins
er starfs- og iðnnám en það er kunnara
en frá þurfi að segja að allt of fáir leggja
slíkar greinar fyrir sig. Það virðist því á
borð leggjandi hvaða verkefni séu mest
aðkallandi fyrir nýjan, kraftmikinn og
metnaðarfullan menntamálaráðherra.
Eini þáttur skólakerfisins fram að
háskólanámi sem er í þokkalegu standi
er bóknám til stúdentsprófs. Það skilar
flestum stúdentum frá sér með viðunandi
undirbúning undir háskólanám, hafi þeir
á annað borð áhuga á því, og það hefur
hingað til verið traustur aðgöngumiði
íslenskra stúdenta að erlendum háskólum.
Umbætur og lagfæringar á brotalöm-
um grunnskólans og efling starfs- og
iðnnáms eru því verkefni dagsins og
sá ráðherra sem kæmi þeim í þokka-
legt horf myndi skrá nafn sitt varanlega
á spjöld menntasögu þjóðarinnar. En,
nei, menntamálaráðherra hefur að vísu
áhyggjur af ástandinu í grunnskólanum
en hans aðalmarkmið og verkefni á kjör-
tímabilinu er að stytta og skerða bóknám
til stúdentsprófs, á iðnnám hefur ekki
verið minnst.
Það er erfitt að átta sig á stefnu núver-
andi ráðherra í menntamálum þar sem
markmiðið virðist einkum vera að hunsa
vandamálin og skaða það sem þó er í
sæmilegu lagi. Líklega eiga hér best við
orð sýslumannsins á Akranesi þegar hann
frétti að mannvitsbrekkurnar í innanrík-
isráðuneytinu hefðu falið sýslumanninum
í Stykkishólmi að tollafgreiða skip sem
lögðu að í Hvalfirði: „Hafa þetta bara sem
vitlausast.“
PISA-könnun, iðnnám
og menntastefna
MENNTUN
Guðmundur J.
Guðmundsson
framhaldsskóla-
kennari
➜ Það er erfi tt að átta sig á stefnu
núverandi ráðherra í mennta-
málum þar sem markmiðið virðist
einkum vera að hunsa vandamálin
og skaða það sem þó er í sæmilegu
lagi.
D
Y
N
A
M
O
R
E
Y
K
JA
V
ÍK
ÖNNUR PRENTUN VÆNTANLEG
1983 EFTIR EIRÍK GUÐMUNDSSON
UPPSELD
Tilnefning 2013
G
unnar Bragi Sveinsson utanríkisráðherra þykist ógur-
lega hissa á ákvörðun Evrópusambandsins, að skrúfa
fyrir IPA-styrkina svokölluðu til samstarfsverkefna
sem þegar voru komin í gang áður en utanríkisráðherr-
ann ákvað að gera hlé á aðildarviðræðunum við ESB.
Lesendum og ráðherranum til
upprifjunar er tilgangurinn með
IPA-styrkjunum að búa stjórn-
sýslu og atvinnulíf í ríkjum, sem
stefna að aðild að Evrópusam-
bandinu, undir þá aðild.
Ísland hefur ekki dregið
umsókn sína að Evrópusamband-
inu formlega til baka. En Gunnar
Bragi Sveinsson hefur gert ótímabundið hlé á aðildarviðræðunum,
Gunnar Bragi Sveinsson hefur leyst upp samninganefndina og
undirhópa hennar, Gunnar Bragi Sveinsson hefur lýst því yfir að
það standi ekki til að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald
viðræðna og Gunnar Bragi Sveinsson hefur lýst því yfir að viðræð-
unum verði ekki haldið áfram á hans vakt.
Svo er Gunnar Bragi Sveinsson gasalega hissa þegar Evrópu-
sambandið telur ekki ástæðu til að eyða peningum skattgreiðenda í
undirbúning aðildar Íslands. Gunnari Braga finnst þetta „óskiljan-
legt“ og „forkastanlegt“ og „ekki til þess fallið að lyfta ímynd ESB
á Íslandi að neinu leyti“.
Er hægt að hafa svona lítinn skilning á rökréttum afleiðingum
eigin gerða og yfirlýsinga?
Gunnar Bragi sagði í Bylgjufréttum í gær að túlka mætti þetta
svo að Ísland væri ekki lengur velkomið í ESB. Það ber talsmaður
sambandsins til baka í Fréttablaðinu í dag. Æðstu menn ESB hafa
raunar margítrekað að Ísland sé velkomið og engin breyting hafi
orðið á afstöðu sambandsins. En er einhver hissa á að það telji
ekki ástæðu til að eyða peningum í land utanríkisráðherrans sem
vill ekki vera í aðildarviðræðum?
Stjórnarandstöðuþingmaðurinn Gunnar Bragi Sveinsson hefði
alltént ekki verið hissa á því. Hann hélt á síðasta kjörtímabili
marga tugi þingræðna gegn því að Ísland þægi IPA-styrkina. Inn-
takið í þeim var í fyrsta lagi að það væri í hæsta máta óeðlilegt að
taka við styrkjunum. Þeir væru „glerperlur og eldvatn“, notaðir í
„áróðursstarfsemi“ og til að „bera fé á íslenska þjóð til að kaupa
sér góðvild hennar, til að kaupa sér fylgi við þessa gölnu vegferð“.
Þingmanninum Gunnari Braga fannst í öðru lagi „ekki siðlegt“
að „þiggja fjármuni sem eflaust gætu nýst einhverjum öðrum
miklu betur en okkur“ og sá auðvitað fyrir hvað myndi gerast:
„Ef við segjum svo nei hljóta menn að spyrja: Bíddu, af hverju
voruð þið að taka við þessum peningum ef þið ætluðuð ekki þarna
inn? Við gátum notað þessa aura í eitthvað allt annað. Hvað á
þetta að þýða?“
Loks vildi Gunnar Bragi að „ef þetta fer allt í vitleysu“ bæru
íslenzk stjórnvöld áfram ábyrgð á ferlinu. „Stjórnvöld hljóta að
ljúka þeim verkefnum sem farið var af stað með, ég get ekki
litið öðruvísi á það.“ Í gær fannst Gunnari Braga „mjög bratt af
Evrópusambandinu að henda boltanum til íslenskra stjórnvalda“.
Hvað er hægt að vera í stórri mótsögn við sjálfan sig?
Þessi leikaraskapur utanríkisráðherrans er móðgun við vits-
muni kjósenda á Íslandi. Við erum ekki svona vitlaus – og það
getur bara ekki verið að hann sé það heldur.
Hvað er hægt að vera í stórri mótsögn við sjálfan sig?
Ráðherra verður
voða hissa
Ólafur Þ.
Stephensen
olafur@frettabladid.is
Þvílíkt sjokk
Gunnar Bragi Sveinsson utanríkisráð-
herra var alveg gáttaður þegar í ljós
kom að ESB var bara ekkert til í að
rúlla hundruðum milljóna í verkefni
hér á landi tengd aðildarferli Íslands
við sambandið. Þetta mál er auðvitað
hið bagalegasta fyrir aðstandendur
verkefnanna, sem eru flest
eða öll ákaflega verðug
og munu koma ís-
lensku samfélagi vel,
hvort sem kemur til
aðildar eður ei, en
viðbrögð og yfirlýst
vonbrigði ráðherra
mega teljast skjóta
skökku við.
Glerperlurnar og allt það
Þegar ráðherra var í stjórnarand-
stöðu vék hann ótal sinnum að
IPA-styrkjunum og þeirri óhæfu
sem honum fannst að þiggja
fjármunina sem hann
kallaði oftar en einu sinni
„glerperlur og eldvatn“. Í
bloggfærslu harmar
ráðherra nú þetta
útspil ESB og spyr
hvað hafi breyst frá
því að sam-
bandið ákvað
að halda þó
áfram að
fjármagna
verkefni sem
þegar voru
hafin. Hann ætti mögulega að líta
sér nær í því tilliti því að eitt af því
sem breyttist í millitíðinni er að
hann leysti upp samninganefndir
Íslands. Er það ekki eitthvað?
Kakan og gjafirnar
Málið er sumsé þetta ævaforna
vandamál þeirra sem vilja bæði
éta kökuna og eiga hana. ESB er
ekki boðið í afmælið, en
Gunnari Braga finnst
fráleitt að þeir haldi
ekki áfram að gefa
okkur pakka!
thorgils@frettabladid.is