Morgunblaðið - 27.10.2017, Page 2

2 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. OKTÓBER 2017
holar@holabok.is — www.holabok.is
VARGÖLD Á VÍGASLÓÐ
Útgáfuteiti í dag!
Frásagnir tengdar Íslandi úr
seinni heimsstyrjöldinni, eftir
Magnús Þór Hafsteinsson.
Útgáfuteiti í Eymundsson,
Austurstræti, í dag kl. 17-19.
Síðasta bók Magnúsar Þórs,
Tarfurinn frá Skalpaflóa, fylgir
ókeypis með seldum
eintökum meðan
birgðir endast.
Allir velkomnir.
Morgunblaðið Hádegismóum 2, 110 Reykjavík. Sími 5691100 Fulltrúar ritstjóra Sigtryggur Sigtryggsson sisi@mbl.is Ágúst Ingi Jónsson aij@mbl.is Fréttir Guðmundur Sv. Hermannsson ritstjorn@mbl.is Menning Einar Falur Ingólfsson menning@mbl.is
Viðskipti Sigurður Nordal vidskipti@mbl.is Íþróttir Víðir Sigurðsson sport@mbl.is mbl.is Jón Pétur Jónsson netfrett@mbl.is Smartland Marta María Jónasdóttir smartland@mbl.is Umræðan | Minningar mbl.is/senda grein Prentun Landsprent ehf.
eru hér á landi saman í Hjallaskóla í Kópavogi.
Var þar haldin minningarsamkoma.
Ár er nú liðið frá því að konungurinn féll frá.
Útför Bhumibol Adulyadej, konungs Taílands,
var gerð í gær í höfuðborg landsins, Bangkok.
Af því tilefni komu Taílendingar sem búsettir
Hann var þá 88 ára og hafði ríkt frá árinu 1950. Í
Taílandi hefur ríkt þjóðarsorg allt frá andláti
hans hinn 13. október í fyrra.
Morgunblaðið/Eggert
Konungurinn kvaddur hinsta sinni
Ísland og Noregur eru bestu löndin
fyrir konur að búa í, Sýrland og Afgan-
istan þau verstu. Þetta kemur fram í
nýrri vísitölu sem Georgetown Insti-
tute for Women, Peace and Security og
Peace Research Institute Oslo hafa
tekið saman.
Þar kemur fram að svokölluð friðar-
og kvennavísitala taki til 153 landa sem
telja yfir 98% af mannfjölda heimsins.
Vísitalan mælir menntun, atvinnu, rétt-
aröryggi, mismunun, samfélagsofbeldi
og öryggi fjölskyldna. Hún mælir einn-
ig allt frá ofbeldi til símanotkunar.
Konur á Íslandi, Spáni, í Noregi,
Sviss, Spáni, Finnlandi, Kanada, Hol-
landi, Svíþjóð, Belgíu, Singapúr, Dan-
mörku, Þýskalandi og Bretlandi búa
við bestu aðstæðurnar.
Á botninum sitja Sýrland, Afganist-
an, Jemen, Pakistan, Miðafríku-
lýðveldið, Kongó, Írak, Malí, Súdan,
Nígería, Líbanon, Kamerún og Tjad.
Bandaríkin verma 22. sætið á lista
yfir bestu löndin. Það stafar meðal ann-
ars af því að í landinu vantar lagastoð
fyrir launajafnrétti og fæðingarorlofi.
ge@mbl.is
Ísland og
Noregur
kvennalönd
 Friðar- og kvenna-
vísitala í 153 löndum
Guðrún Erlingsdóttir
ge@mbl.is
Frá og með 20. janúar í síðasta lagi
geta stærri innflutningsaðilar bif-
reiða séð um rafrænar forskráning-
ar. Samgöngustofa mun áfram sjá
um skráningar einkabifreiða.
„Það vandamál sem skapaðist
vegna tafa á skráningu bifreiða
seinnipart síðasta vetrar og fram á
sumar kallaði á lausn. Nú er hún
komin, til hagsbóta fyrir bifreiðaeig-
endur og samgöngustofu,“ segir Jón
Gunnarsson, samgöngu- og sveitar-
stjórnarráðherra.
Jón segir að tvennt hafi verið í
stöðunni til þess að bæta ástandið;
annaðhvort að auka fjárveitingar til
samgöngustofu eða einfalda verk-
ferla og færa skráningu út á mark-
aðinn.
„Við höfum verið í góðri samvinnu
við Bílgreinasambandið og aðila á
markaði sem nýtt hafa sér þjónustu
samgöngustofu,“ segir Jón og bætir
við að vel komi til greina að gera öðr-
um innflytjendum kleift að forskrá
bifreiðir með sama hætti.
Bylting sem sparar vinnu
„Þetta verður algjör bylting og
mun spara vinnu hjá bifreiðaumboð-
unum og hjá samgöngustofu,“ segir
Úlfar Steindórsson, forstjóri Toyota
á Íslandi.
„Í dag sendum við gögn til sam-
göngustofu. Stofan vinnur gögnin og
sendir okkur til baka. Við þurfum að
slá þau gögn inn í okkar kerfi, sem
tekur tíma og eykur líkur á villum.
Úlfar er ánægður með þátt Jóns
Gunnarssonar samgönguráðherra í
málinu.
„Samgönguráðherra áttaði sig
fljótt á því hvernig hægt væri að
hagræða með rafrænum hætti, bæta
þjónustuna og minnka kostnað.
Þetta hefur verið lengi í umræð-
unni en Jóni tókst að koma þessu í
framkvæmd á stuttum tíma.“
Bifreiðaumboð fá leyfi til
rafrænna forskráninga
 Rafræn skráning frá 20. janúar  Bylting og sparnaður
Magnús Heimir Jónasson
mhj@mbl.is
Helga Vala Helgadóttir, oddviti Samfylkingar-
innar í Reykjavíkurkjördæmi norður, segir að
ekki hafi verið tekið tillit til
kostnaðar við ritun sameigin-
legrar skýrslu lögmanna um
meðferð hælisumsókna. Þar
er meðal annars lagt til að
hælisleitendum sem hingað
komi verði tryggður aðgang-
ur að sjálfstætt starfandi lög-
mönnum allt frá upphafi
málsmeðferðar og til loka
hennar og verði allur kostn-
aður greiddur úr ríkissjóði.
Helga Vala átti þátt í gerð
skýrslunnar en hæstaréttarlögmaðurinn Einar S.
Hálfdánarson vakti athygli á skýrslunni í Morg-
unblaðinu í gær og sagði að ef breytingin yrði að
veruleika myndi það valda sprengingu í hælisum-
sóknum.
Spurð hvort hún sé persónulega sammála nið-
urstöðu skýrslunnar um að ríkissjóður greiði fyrir
þjónustu sjálfstætt starfandi lögmanna við máls-
meðferð fyrir stjórnvöldum segir Helga Vala að
það sé ekki sitt að taka afstöðu til þess. „Ég tel að
það sé full ástæða til þess að þegar Lögmanna-
félagið hefur skilað af sér skýrslu sem þessari þá
skoði ráðuneytið það og innihald skýrslunnar og
kalli sérfræðinga að borðinu. Ég ætla ekki að fara
inn í þá aðstöðu að svara já eða nei með þetta. Það
er ráðuneytið sem tekur ákvörðun um þetta út frá
skýrslunni,“ segir Helga Vala. „Þetta er í þessu
ferli, það er búið að óska eftir þessari skýrslu og
þá finnst mér ekki rétt að gefa upp mína afstöðu.“
Aðspurð hvort nefndin hafi tekið tillit til kostn-
aðar ef þessar breytingar yrðu gerðar segir hún
að svo sé ekki enda hafi það ekki verið hlutverk
nefndarinnar. „Nei það var ekki hlutverk nefnd-
arinnar að skoða það. Það er auðvitað verið að
greiða fyrir lögfræðinga Rauða krossins núna.
Það var niðurstaða nefndarinnar að það væri afar
óheppilegt af mörgum ástæðum. Bæði til að geta
fengið óháðan lögmann og líka er þetta í andstöðu
við alþjóðlegar reglur Rauða krossins, af því að
Rauði krossinn er í eðli sínu hlutlaus stofnun sem
fer út í heim og inn á stríðshrjáð svæði. Þar sem
hann er hlutlaus stofnun getur hann ekki tekið af-
stöðu gegn stjórnvöldum.“
Spurð hvort einstakar lögmannsstofur muni þá
ekki fá mikið fé úr ríkissjóði vegna þessara mála
sem koma upp segir Helga Vala að aðrar stofur
fái greitt fyrir sambærileg mál. „Við getum alveg
eins horft á þetta með bankamenn. Eiga banka-
menn að fá verjendur sem eru kostaðir af ríkinu?
Einstaka lögmenn hafa fengið 50 milljónir króna
greiddar í málskostnað úr ríkissjóði. Er það rétt-
látt að einstaka lögmannsstofur fái slíkt? Þetta er
alveg sambærilegt.“
Endurskoða skilyrði gjafsókna
Í skýrslunni er lagt til að endurskoðun fari
fram á því hvaða skilyrði þurfi til gjafsóknar og að
ákvæði um starfshætti gjafsóknarnefndar verði
endurskoðuð svo tryggt verði að umsækjendur
um alþjóðlega vernd, sem hafi ekki bolmagn til að
fjármagna málshöfðun sjálfir, fái gjafsókn. Spurð
hvort niðurstaða nefndarinnar sé í samræmi við
hennar skoðanir segir Helga Vala að það sé nauð-
synlegt að endurskoða störf gjafsóknarnefndar.
„Ekki bara í þessum málaflokki. Það þarf að
skoða svolítið vel hvernig gjafsóknarnefndin virk-
ar sem slík. Hún hefur stundum beitt sér eins og
hún sé millidómstig. Ég held að það sé full ástæða
til þess að skoða þessa nefnd eins og allar nefnd-
ir,“ segir Helga Vala.
Ekki tekið tillit til kostnaðar
 Skýrsla lögmanna um meðferð hælisumsókna leggur til að sjálfstætt starfandi lögmenn fái greitt úr rík-
issjóði vegna málsmeðferðar hælisleitenda  Helga Vala segir Rauða krossinn ekki eiga að sinna verkinu
Morgunblaðið/Heiddi
Helga Vala
Helgadóttir
Umsókn Rauði krossinn sinnir hælisleitendum.