Morgunblaðið - 27.10.2017, Side 16

16
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. OKTÓBER 2017
VIÐTAL
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Bjarni Benediktsson, forsætisráð-
herra og formaður Sjálfstæðis-
flokksins, segir að það sé lykilatriði
að hér séu stjórnvöld sem skapi
hvetjandi umhverfi fyrir fólkið í
landinu, sköpunarkraft þess og
frumkvæði.
„Einfalda svarið er að mér finnst
stjórnmálin skipta máli,“ segir
Bjarni aðspurður hvers vegna hann
hafi ákveðið að fara út í stjórnmálin
á sínum tíma. „Ég hafði séð árang-
urinn af þeirri stefnu sem Sjálf-
stæðisflokkurinn fylgdi í stjórnartíð
Davíðs Oddssonar og hafði séð
hversu miklar framfarir höfðu orðið
í þjóðfélaginu.“ Það hafi því verið
mikill heiður fyrir sig þegar hann
hafi verið spurður fyrir þingkosn-
ingarnar 2003 hvort hann vildi taka
sæti á framboðslista Sjálfstæðis-
flokksins.
„Sú ákvörðun að gefa kost á mér
þá hefur haft miklu meiri áhrif á líf
mitt en ég gerði mér grein fyrir,“
segir Bjarni. Þá var Bjarni 32 ára
gamall en hefur síðan lifað tímana
tvenna í stjórnmálabaráttunni, verið
í bæði stjórn og stjórnarandstöðu
og nú síðast gegnt embætti for-
sætisráðherra, einungis 47 ára gam-
all.
„Það má segja að maður hafi var-
ið mörgum af sínum bestu árum í
stjórnmálin og ég tel að þeim tíma
hafi verið vel varið. Við höfum tekið
nokkrar byltur á þessari leið, sér-
staklega vegna hruns fjármálakerf-
isins, en það sem gleður mann og
gerir mann stoltan er það hvernig
við höfum öll sameiginlega unnið úr
þeim vanda,“ segir Bjarni og bendir
á að Sjálfstæðisflokkurinn hafi átt
aðild að ríkisstjórn sem leysti mörg
flókin viðfangsefni á skömmum
tíma. „Og nú hefur skapast mjög
traustur grunnur til þess að halda
lífskjarasókninni áfram á. Efna-
hagsmálin eru í góðu jafnvægi og
maður finnur í kosningabaráttunni
að fólk er fullt bjartsýni og trúir því
að við getum haldið áfram að gera
betur.“
Hann rifjar upp að á árunum eftir
hrun hafi verið mun þyngra yfir öllu
og fólk jafnvel efast um að hægt
yrði að ná viðspyrnu og byggja upp
á ný. „Þess sáust mörg merki, fjár-
festing hrundi og traustið skolaðist
á haf út, og jafnvel þótt það sé enn
verk að vinna að endurheimta
traust á stofnunum ríkisins, þá finn-
ur maður að hann er kominn að
nýju, þessi kraftur.“ Bjarni segir
þennan kraft birtast nú í þeirri
framtakssemi sem einkenni fólk um
allt landið. „Það hefur verið mjög
gefandi að ferðast um landið og sjá
að fólk er að ryðja brautina fyrir ný
tækifæri.“
Það sé sama hvort um sé að ræða
fiskeldi eða hátæknifiskvinnslur eða
nýsköpun í tengslum við ferðaþjón-
ustuna, fólk finni leiðir til þess að
skapa störf og verðmæti með ótrú-
legum hætti, sérstaklega í ferða-
þjónustunni. „Það er allt frá því að
bora gat á jökulinn og gera helli yfir
í að vera með menningartengdar
uppákomur. Þetta finnst mér vera
svo mikið lykilatriði fyrir fram-
haldið; að við höldum áfram að
virkja þetta frumkvæði og þennan
kraft sem er í fólkinu í landinu, að
stjórnvöld skapi hvetjandi um-
hverfi.“
Megum ekki íþyngja fólki
Bjarni segir að kosningarnar snú-
ist meðal annars um þennan kraft.
„Það er skýr áherslumunur á milli
flokkanna. Sjálfstæðisflokkurinn
stendur fyrir það að umhverfið
verði áfram hvetjandi og því finnst
mér skipta svo miklu máli að við
séum ekki að íþyngja hvorki fólki né
fyrirtækjum með sköttum og gjöld-
um um of. Við leggjum mikla
áherslu á að menn fari ekki í skatta-
hækkanir, við viljum lækka trygg-
ingagjaldið á fyrirtæki á næsta
kjörtímabili og sömuleiðis tekju-
skatt einstaklinga.“
Bjarni segir að í því samhengi
verði í fyrsta lagi að horfa til þess
að skattar á Íslandi eru háir í al-
þjóðlegum samanburði. „Og við er-
um að komast í færi til þess að
draga úr þeirri skattlagningu. Í
öðru lagi gæti lækkun tekjuskatts
reynst mjög mikilvægt innlegg inn í
þá kjaralotu sem stendur yfir og er
fram undan, vegna þess að lægri
skattar geta aukið kaupmátt ef rétt
er haldið á spilunum.“
Þá vilji Sjálfstæðisflokkurinn
sömuleiðis draga úr umfangi fjár-
málakerfisins og færa fjárfestingu
sem ríkið er með í fjármálakerfinu
yfir í innviðauppbyggingu. „Við höf-
um sagt að við getum á næstu árum
tekið allt að hundrað milljarða frá
fjármálafyrirtækjum og fært yfir í
slíka uppbyggingu, þar erum við að
horfa til næstu fjögurra til fimm
ára. Við vitum að það er þörf fyrir
fjárfestingu í innviðunum, það er
brýnt að tryggja afhendingaröryggi
raforku, samgönguáætlun hefur
verið vanfjármögnuð, og þetta sér
maður berum augum þegar maður
fer um landið. Þetta er svo mikið
lykilatriði, ekki bara fyrir stöðu
landsbyggðarinnar heldur einnig
möguleika fólks til þess að nýta
tækifærin sem þar eru svo víða.“
Skipum okkur í fremstu röð
Bjarni segir að kosningarnar snú-
ist einnig um stærra samhengi hlut-
anna. „Við erum skýr í Sjálfstæðis-
flokknum um að við teljum það
glapræði að leggja nú í nýjan Evr-
ópuleiðangur en vinstriflokkarnir
boða að það sé eina leiðin fram á
við.“
Bjarni er ósammála því mati. „Ég
hef svo mikla trú á okkur Íslend-
ingum, að ég er algjörlega sann-
færður um að við höfum allt sem
þarf til þess að skipa okkur fremst
meðal þjóða. Það slær mig sem ein-
hvers konar vanmáttarkennd, þegar
fólk virðist trúa því að það sé ein-
göngu með því að gefa frá okkur
hluta af fullveldinu, ganga í ríkja-
bandalag og gefa frá okkur sjálf-
stæða peningastjórn sem við getum
blómstrað.“
Bjarni segir það merkilegt að
sjónarmið sem þessi heyrist í að-
draganda þess að á næsta ári verð-
ur haldið upp á 100 ára afmæli full-
veldisins. „Á þeim tímamótum
munum við Íslendingar vera á
fremsta bekk meðal þjóða í flestum
lífskjaravísitölum. Þess vegna finnst
mér ótrúlegt að stjórnmálaflokkar
skuli halda því blákalt fram að
lengra verði ekki gengið án þess að
sótt verði um aðild að ríkja-
bandalagi.“
Hann bendir á að Íslendingar hafi
allt sem þurfi til þess að ná árangri.
„Við þurfum aðeins að skapa hvetj-
andi umhverfi, við höfum náð stór-
kostlegum árangri og við getum náð
lengra, en við þurfum að sjálfsögðu
að axla þá ábyrgð sem fylgir sjálf-
stæðri stjórn á öllum málum, þar
með talið peningamálunum,“ segir
Bjarni.
Breytt landslag ekki til bóta
Bjarni segir ljóst að stjórnar-
myndun eftir þessar kosningar gæti
orðið flóknari en eftir þær sem voru
síðasta haust. „Hér gæti þurft að
mynda fjögurra flokka stjórn og
langlíklegast er að slík stjórn yrði
mynduð vinstra megin við miðjuna.“
Bjarni segir að Sjálfstæðisflokk-
urinn stefni að því að verða stærsti
flokkurinn eftir kosningarnar, en
ljóst sé að hvert prósentustig gæti
skipt sköpum um það hvernig meiri-
hluti náist á þingi. „Þannig að á sinn
hátt eru þetta afskaplega spennandi
kosningar, en ljóst er að landslagið í
íslenskum stjórnmálum er gjör-
breytt. Mér finnst sú breyting ekki
hafa verið til góðs, að það skjóti hér
upp kollinum nýir flokkar og við
eigum eftir að fóta okkur í þessu
nýja landslagi, þar sem það getur
þurft að lágmarki þrjá ef ekki fjóra
flokka til að mynda ríkisstjórn,“
segir Bjarni og bætir við að það sé
ljóst að það ýti undir óstöðugleika.
Bjarni segir að í slíku ástandi sé
ekki hægt að útiloka neinn kost fyr-
irfram þegar kemur að myndun
nýrrar ríkisstjórnar. Þróunin hér-
lendis sé þó sérstök um margt.
„Víðast hvar þar sem flokkaflóran
hefur þróast þannig að það þarf
fylkingu flokka til að mynda ríkis-
stjórn hafa menn myndað bandalög
fyrir kosningar. Við erum ekki kom-
in á þann stað á Íslandi, en það
kann að vera niðurstaðan af þessu
breytta landslagi ef það verður við-
varandi.“ Bjarni segir að það verði
fróðlegt að sjá hvað verði, en hann
vilji þó ekki fullyrða að sú verði nið-
urstaðan.
Kjarkur og þolinmæði nauðsyn
Talið berst að því hvað sé hægt
að gera til þess að gera íslensk
stjórnmál stöðugri. Bjarni segir að
stjórnmálamenn verði að hafa ým-
islegt til brunns að bera. „Menn
verða að hafa sterk bein, menn
verða að hafa þolinmæði og menn
verða að hafa kjark til þess að halda
áfram, það er ekki í boði að hætta
þó að hlutirnir verði erfiðir og það
er ekki hægt að leita skyndilausna á
þessu ástandi.“
Hann bendir á að stjórnmálin
þurfi að skila árangri fyrir fólkið í
landinu þrátt fyrir mótbyr. „Stöðug
og ör formannsskipti, stofnun nýrra
flokka, eða þingmönnum skipt út á
Alþingi, þetta hefur allt verið reynt
og allt átti þetta að vera einhvers
konar allsherjarlausn á vandanum.
Fólkið er að kalla eftir því að
stjórnmálamenn leggi sig fram um
að finna heildarlausnir á vandamál-
unum og leita málamiðlana, eins og
þarf að gera á öllum öðrum sviðum
lífsins. Hvort sem það er í fjöl-
skyldusamböndum, í fyrirtækja-
rekstri eða stjórnmálum þurfa
menn að finna leiðir til að láta hlut-
ina ganga upp.“
Bjarni nefnir að á árunum eftir
hrun hafi skapast ákveðin menning
um að ýta málum áfram í ágrein-
ingi. Hann nefnir sem dæmi Ice-
save-málið, landsdómsmálið og að-
ildarumsóknina að ESB. „Í öllum
þessum málum var fólki ofboðið, því
var sagt að þetta væri eina leiðin
fram á við, sem reyndist síðan allt
rangt. Það hefur skilið eftir sig mik-
ið vantraust og hefur líka skilið eftir
sig tortryggni milli flokka hvernig
gengið var fram og við erum enn að
vinna úr því. Það er þolinmæðis-
verk, en á meðan við skilum árangri
fyrir fólkið í landinu er ég viss um
að við erum á réttri braut,“ segir
Bjarni að lokum.
Virkjum frumkvæðið áfram
 Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, segir lykilatriði að stjórnvöld skapi hvetjandi
umhverfi  Mikill áherslumunur á Sjálfstæðisflokknum og hinum flokkunum, einkum í skattamálum
Morgunblaðið/Kristinn Magnússon
Frumkvæði Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, segir lykilatriði fyrir framtíðina að stjórnvöld
skapi hvetjandi umhverfi og virki þann kraft og frumkvæði sem búi í fólki vítt og breitt um landið.
KOSNINGAR 2017
FÖGNUMSAMAN
100ÁRAFULLVELDI
Áður auglýstur umsóknarfrestur um tillögur að verkefnum á dagskrá aldarafmælis
sjálfstæðis og fullveldis Íslands hefur verið framlengdur til 1. nóvember kl. 16.00.
Nánari upplýsingar á www.fullveldi1918.is.
Ert þú með hugmynd að vönduðu verkefni á dagskrá afmælisársins?
www.fullveldi1918.is
Pipar\TBW
A
\
SÍA