Morgunblaðið - 27.10.2017, Page 30

30 MINNINGAR
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. OKTÓBER 2017
✝ Helgi Guð-mundsson úr-
smiður fæddist 12.
maí 1936 á Njáls-
götu 59 í Reykja-
vík. Hann lést á
Landspítala Foss-
vogi 16. október
2017.
Foreldrar hans
voru Guðrún S.
Benediktsdóttir
húsmóðir, f. 1896,
d. 1984, og Guðmundur Helga-
son trésmiður, f. 1888, d. 1965.
Systkini Helga eru Helga, f.
1929, Gísli, f. 1930, Guðfinna, f.
1931, Guðríður, f. 1933, d. 1935,
Kristján, f. 1934, Guðríður, f.
1938, og Eðvarð, f. 1939. Eftir-
lifandi eiginkona Helga er Nína
Björg Kristinsdóttir, f. 1930.
Þeirra sonur er Guðmundur
Helgason, f. 1965, íþróttakenn-
ari og tölvunarfræðingur,
kvæntur Ingu Þóru Þórisdóttur,
f. 1965. Þeirra sonur er Ýmir, f.
1997. Fyrir átti Nína þrjú börn
f. 1958, þýðandi. Hans kona er
Dagný Björgvinsdóttir, f. 1959.
Þeirra börn eru a) Guðbjörg
Helga, f. 1985, sambýlismaður
Jónas Magnússon, b) Guðrún
Halla, f. 1990, c) Björgvin Helgi,
f. 1996. Fyrir átti Dagný soninn
Dag Bergsson, f. 1981.
Helgi fæddist og ólst upp á
Njálsgötu 59 í Reykjavík. Eftir
að námi í barna- og gagnfræða-
skóla lauk lærði Helgi úr-
smíðaiðn hjá Frank Michelsen
úrsmíðameistara við Laugaveg.
Helgi og Nína Björg stofnuðu
úrsmíðaverslun Helga Guð-
mundssonar, fyrst að Lauga-
vegi 65, síðar Laugavegi 96 við
hlið Stjörnubíós en árið 1981
fluttu þau sig að Laugavegi 82.
Þar voru þau með rekstur í 25
ár. Helgi og Nína hættu rekstri
2006 eftir 42 ára verslunar-
rekstur við Laugaveginn. Helgi
sat lengi í stjórn Úrsmiðafélags
Íslands og stuðlaði að útkomu
bókar um úrsmíði á Íslandi.
Honum var umhugað um hag
Úrsmiðafélagsins og hefði viljað
fagna 90 ára afmæli þess, en
það er útfarardagur Helga, 27.
október.
Útförin fer fram frá Kópa-
vogskirkju í dag, 27. október,
klukkan 13.
og gekk Helgi þeim
í föðurstað. Þau
eru 1) Helga Boga-
dóttir, f. 1954,
sjúkraþjálfari, og
hennar maður er
Hilmar Malmquist,
f. 1957. Þeirra syn-
ir eru Húni og
Hrafn, fæddir
1982. Sambýlis-
kona Hrafns er
Andrea Ólafsdóttir,
f. 1976, og eiga þau börnin
Boga og Lísu Bríeti, en fyrir
átti Andrea soninn Atla. 2)
Halla Bogadóttir, f. 1956, gull-
smiður og kennari. Sambýlis-
maður hennar er Eiríkur G.
Guðmundsson, f. 1953. Hennar
börn eru a) Nína Kristjáns-
dóttir, f. 1980, sonur hennar er
Anton Breki og sambýlismaður
Guðmundur Halldór Jóhanns-
son, b) Indriði Kristjánsson, f.
1984, c) Unnur Kristjánsdóttir,
f. 1988, sonur hennar Styrmir
Reynald 3) Jóhann S. Bogason,
Lukkuteningi var kastað... það
er að segja hún fór með gullten-
inginn sinn og bað hann að festa
teninginn við armbandið hennar.
Og teningum var kastað.
Hún sýndi honum börnin sín
þrjú. Ég var sjö ára og svaf í efri
koju, vaknaði við þruskið og sá
hann. Þetta var árið 1963 síðsum-
ars og líf okkar barnanna og
mömmu tók stakkaskiptum. Við
eignuðumst pabba, nýjan bróður,
stofnuð var Úrsmíðaverslun
Helga Guðmundssonar og við
fluttum 1967 í nýja íbúð. Þau
voru samhent mamma og Helgi
pabbi, unnu saman, voru alltaf
saman.
Helgi pabbi, eða Helgi Guð-
mundsson fæddist á Njálsgötu 59
í Reykjavík og var sjötta barn
foreldra sinna af átta börnum
þeirra. Heimilislífið einkenndist
af kátínu, fjöri og gestakomum.
Æskan var pabba ánægjuleg og
minntist hann foreldra sinna með
hlýhug. Pabbi gekk í Austur-
bæjarbarnaskólann í Lindar-
götuskólann og lærði svo úrsmíði
hjá Frank Michelsen við Lauga-
veginn.
Unglingsár pabba voru honum
ánægjuleg, hann átti góða vini,
þeir tefldu saman, fóru á tónleika
hjá sinfóníunni en afdrifaríkust
áhrif á hann var tilvist kaffihúss-
ins á Laugavegi 11. Pabbi var 18
ára þegar hann steig inn í þennan
merkilega heim menningar, lista
og fjölbreytilegs mannlífs. Hann
eignaðist vini fyrir lífstíð – Braga
Kristjónsson, Alfreð Flóka, Ólaf
Magnússon, Þorstein frá Hamri,
Ara Jósefsson svo einhverjir séu
nefndir og kölluðu þeir sig In-
telligensíuna. Hópurinn samein-
aði krafta sína á sviði myndlistar,
bókmennta, tónlistar og heim-
spekilegra vangaveltna um til-
gang lífsins. Ég efast ekki eina
mínútu um að framlag pabba í
þennan hóp hafi verið margvís-
legt. Hann var með límheila,
mundi allt sem hann las, þekkti
sögu og menn, hafði sterka til-
finningu fyrir íslensku máli og
margræðan skilning orða. En
fyrst og fremst var hann mann-
vinur. Hann taldi sig heppinn að
hafa tilheyrt þessum hópi.
Við fjölskyldan vorum líka
heppinn, því pabbi flutti okkur
allt það sem hann hafði upplifað í
menningu og listum og dýpkaði
þá þekkingu eftir því sem árin
liðu. Sem krakkar sóttum við tón-
leika, myndlistasýningar og hann
rétti að okkur bækur sem hann
taldi mikilvægt að við læsum.
Hann sótti okkur á æfingar og
böll. Hann þroskaði með okkur
skilning á samfélaginu og rétt-
indum hvers einstaklings í því.
Hann var pólitískur í besta skiln-
ingi þess orðs.
Í tæp fimmtíu ár ráku mamma
og pabbi úrsmíðaverslun þeirra
við Laugaveginn, fyrst nr. 65, svo
96 og síðast 82. Þangað komu
margir og margvíslegir gestir og
hellt var upp á kaffi.
Nú er komið að leiðarlokum og
þá reikar hugurinn að því hvern-
ig líf okkar hefði orðið ef lukku-
teningurinn hefði ekki leitt
mömmu og Helga pabba saman,
ef við hefðum fengið annan pabba
með annan skilning á lífinu. En
teningum var kastað og Helgi
pabbi var okkar lukkuteningur.
Fyrir það er ég ævinlega þakklát.
Við systkinin munum varðveita
og heiðra minningu hans.
Halla Bogadóttir.
Ég vil minnast Helga pabba í
fáeinum orðum núna þegar hann
er allur. Vegferð okkar hefur ver-
ið samfelld í ríflega hálfa öld.
Hann kom til móður okkar þegar
hún var ekkja með þrjú ung börn.
Ég var snáði, systur mínar litlu
eldri og hann gekk okkur í föður-
stað.
Helgi pabbi færði okkur lang-
þráð skjól og öryggi. Hann lagði
aukinheldur til í veganesti okkar
lifandi áhuga á margvíslegri
menningu eins og myndlist,
hönnun og bókmenntum. Við
systkinin eignuðumst líka nýjan
bróður. Ég trúi að þessi kynni
hafi verið gagnkvæm gæfa okkar
allra. Næg eru dæmin.
Núna vil ég minnast þess þeg-
ar ég vakti með bróður mínum yf-
ir Helga pabba meðvitundarlaus-
um skömmu áður en hann skildi
við. Þá kom til okkar hjúkrunar-
kona sem hafði kynnst honum og
stutt ríkulega síðustu skrefin í
þrautagöngu hans. Hún settist
við dánarbeð Helga pabba og
grét.
Þannig var Helgi pabbi í raun
mikill gæfumaður. Hann vissi
sem er að maður lifir ekki sjálfum
sér. Maður lifir öðrum. Tár
hjúkrunarkonunnar og allra okk-
ar sem harma fráfall hans eru
staðfesting á því.
Mér þykir líka vænt um að
hafa reynt hvernig hans síðustu
meðvituðu kraftar fóru í að fagna
umhyggju okkar allra sem vökt-
um með honum áður en hann féll í
dá. Best finnst mér þó að vita að
skömmu áður en hann gaf upp
öndina brosti hann.
Þannig vil ég minnast Helga
pabba.
Jóhann S. Bogason.
Dagurinn
sem dó í gær
lifir góðu lífi
bak við fjöllin.
Ég sæki þangað
birtuna
að búa til
morgundaginn.
(Valgerður Benediktsdóttir)
Stelpa varð skotin í strák og
strákur varð skotinn í stelpu.
Hugsunin um tengdafjölskyldu
var langt frá þeim á þeirri
stundu. Það breyttist fljótt. Ég
hef oft hugsað til þess, ekki síst í
seinni tíð, hversu vel var gefið
þegar ég eignaðist ykkur Nínu
sem tengdaforeldra. Ég hefði
ekki getað valið betur sjálf. Þið
tókuð mér strax opnum örmum
og létuð mig frá fyrstu mínútu
finna hversu velkomin ég var í
fjölskyldu ykkar. Ég varð þess
fljótt áskynja að börnin ykkar,
tengdabörnin, barnabörnin og
síðar barnabarnabörnin voru
ykkur allt. Þið voruð alltaf vakin
og sofin yfir velferð þeirra.
Þú varst einstaklega áhugsam-
ur um allt sem við litla fjölskyld-
an í Hlíðarhjalla tókum okkur
fyrir hendur í lífi og starfi. Þið
Ýmir áttuð alltaf mjög fallegt og
náið samband sem ég veit að á
eftir að lifa með honum um
ókomna tíð. Þegar Ýmir var
kornungur lékstu við hann á hans
forsendum og alltaf á gólfinu.
Þegar hann þroskaðist varstu
ósjaldan nærri þegar hann var að
keppa í knattspyrnu, í sundi eða á
skákmótum og þið létuð bóka-
markaðina aldrei framhjá ykkur
fara. Ef Ýmir var settur í pössun í
þrjá til fjóra daga vegna utanfara
okkar foreldranna var iðulega
kannað með líðan hans í símtöl-
um eða með heimsóknum. Eftir
að hann eltist dýpkaði samband
ykkar því þá varstu ekki að fræða
barn heldur ungan mann og það
fór þér líka vel úr hendi. Þú
komst alltaf fram við hann sem
jafningja og félaga. Ýmir leitaði
oft til þín og miklu oftar en við
foreldrar hans vorum upplýst
um, s.s. þegar hann var læstur
úti, þurfti skutl í skólann eða þeg-
ar hann þurfti á stuðningi og
væntumþykju að halda, sem þú
varst gjafmildur á.
Þú varst fluggáfaður og vel að
þér um allt milli himins og jarðar.
Þú hafðir yfirburðahæfni í mann-
legum samskiptum, varst ætíð
léttur í lund, hlýr, tilfinninga-
næmur, góðviljaður og gjafmild-
ur. Þú hafðir mikla ánægju af
samveru með góðu fólki og fátt
mannlegt var þér óviðkomandi.
Þú kenndir mér ótalmargt og
miðlaðir mörgu til mín á þessu sí-
fellda ferðalagi okkar í tímanum.
Ég var rétt rúmlega tvítug þegar
þið Nína kveiktuð áhuga minn á
íslenskri myndlist og danskri
hönnun. Það var mér mikil upp-
lifun að koma inn á ykkar fallega
heimili og sjá öll stórfenglegu
listaverkin ykkar og heyra sög-
urnar af verkunum og listamönn-
unum sem flestir voru góðvinir
ykkar.
Það var ekki einungis áhuga-
vert og fræðandi að kynnast vin-
um þínum sem lögðu leið sína til
þín í Úrsmíðaverslun Helga Guð-
mundssonar að Laugavegi 82
heldur ekki síður ógleymanlegt,
gefandi og skemmtilegt.
Ég þakka þér fyrir samfylgd-
ina kringum sólina, hring, eftir
hring, eftir hring, eftir hring...
Þín
Inga Þóra.
Hann Helgi „úri“ Guðmunds-
son tengdafaðir minn er allur, lið-
lega 81 árs. Hann féll eftir
skamma sjúkrahúslegu og bar-
áttu við illvíga kvilla sem iðulega
fylgja efri árunum. Helgi kvaddi
jarðlífið með frið og sátt í sinni í
faðmi sinna nánustu.
Kynni mín af Helga stóðu í 36
ár, frá því að við Helga stjúpdótt-
ir hans hófum sambúð haustið
1981. Samskiptin við Helga voru
alla tíð afar ánægjuleg og gef-
andi. Aldrei sló í brýnu og aldrei
slettist upp á vinskapinn. Mann-
kostir Helga voru slíkir. Hann
var vel gefinn, vandaður, grand-
var, réttsýnn, hófsamur, óeigin-
gjarn, vinamargur og félags-
lyndur. Viðmót Helga var ávallt
jákvætt. Hann gaf sig að mönn-
um og málefnum, sýndi öðrum
einlægan áhuga. Hann gaf sér
tíma til að ræða málin og sinna
mér og mínum, og skipti engu um
hvað var að tefla – húsnæðismál,
heill Hrafns og Húna, strákanna
okkar Helgu, stjórnmál eða næsti
leikur Arsenal, sem við studdum
báðir.
Aldrei var komið að tómum
kofanum hjá Helga. Hann var
víðlesinn, fjölfróður og minnis-
góður með eindæmum og kunni
frá mörgu að segja rétt og stað-
fastlega, oft með gamansömu nið-
urlagi. Hann var húmoristi og
það af fínna taginu í þeim skiln-
ingi að hann lék sér að orðum,
stundaði orðaleiki, enda hafði
Helgi gott vald á íslenskri tungu.
Á málasviðinu átti Helgi sam-
herja og góðan vin, Gunnar Jóns-
son fiskifræðing, og hittust þeir
reglulega á meðan Helgi rak úra-
búðina á Laugavegi og Gunnar
bjó þar skammt frá.
Helgi ræktaði fjölskyldubönd-
in einnig vel og reglulega. Eink-
um voru heimsóknir til okkar á
Holtsgötuna vinsælar um helgar
þegar Nína tengdamóðir átti er-
indi í Kolaportið að kaupa eða
selja og Helgi sótti listsýningar
og önnur mannamót af menning-
artagi. Við Helgi áttum margar
góðar stundir tveir saman á slík-
um viðburðum. Sér í lagi var gef-
andi að sækja málverkasýningar
með honum. Þar var Helgi á
heimavelli, öllum hnútum kunn-
ugur, enda um tíma meðlimur í
Intelligensíunni svokölluðu –
vinahópi listamanna sem hélt til á
Kaffi Laugavegi 11 á sjötta og
sjöunda áratugnum. Af málurum
í þessum hópi má nefna Alfreð
Flóka, Braga Ásgeirsson og
Tryggva Ólafsson. Heimili Helga
og Nínu var og prýtt góðum lista-
verkum og nærandi að koma
þangað og drekka í sig fagur-
fræðina. Bókmenntir voru einnig
hafðar í hávegum hjá Helga. Og
það er lýsandi fyrir menningar-
braginn á heimili þeirra hjóna að
bækur voru ekki einasta frammi
við í hillum í stofu og herbergj-
um, heldur var þær einnig að
finna í stöflum inni í fataskápum!
Þetta kom í ljós síðastliðið vor
þegar Helgi og Nína fluttu úr
Melgerði í Sóltún þar sem þau
ætluðu að eyða saman síðustu
æviárunum. Dvölin í Sóltúni varð
skemmri en Helgi ætlaði sér, því
er nú verr og miður.
Nú þegar leiðir skiljast er mér
efst í huga eftirsjá en jafnframt
þakklæti fyrir þá gæfu að hafa
notið samvista við Helga. Vin-
skapur hans og vandaðir mann-
kostir færðu mér og Helgu, börn-
unum og barnabörnunum
ánægju og gleði, bætti líf okkar
og gerði það innihaldsríkara.
Hvíl í friði.
Hilmar J. Malmquist.
Takk afi, fyrir allt...
Takk fyrir hjartað þitt.
Takk fyrir brosið þitt.
Takk fyrir húmorinn þinn.
Takk fyrir ástina þína.
Þinn langafastrákur
Breki.
Helgi bróðir minn, sem ég nú
minnist, var úrsmiður við Lauga-
veginn í um fjörutíu ár eftir nám
hjá Frank Michelsen. Margir
komu við í verzluninni hjá Helga
og Nínu; sumir stóðu stutt við,
aðrir lengur og urðu umræður
ævinlega áhugaverðar og
skemmtilegar. Ekki lét úrsmið-
urinn það trufla sig við störf sín
og vinnan gekk eins og klukkurn-
ar í kringum hann. Fyrir um tíu
árum lokuðu Helgi og Nína verzl-
un sinni við Laugaveginn. Þau
voru Kópavogsbúar og á seinni
árum hafði Helgi þann góða sið
að koma til Reykjavíkur einn dag
í viku hverri ýmissa erinda. Á
föstudögum kom Helgi og hinir
bræður okkar saman í hádegis-
snarl á heimili mínu í Reykjavík.
Varð okkur skrafdrjúgt er við
rifjuðum upp skemmtilega at-
burði úr lífi okkar; ekki sízt frá
uppvaxtarárunum við Njáls-
götuna. Helgi bróðir var mjög
minnugur, ættfróður, mann-
glöggur, hafði afar næmt skop-
skyn, traustur og nákvæmur eins
og Dómkirkjuklukkan. Mesta lán
Helga á lífsleiðinni var Nína. Við
systkinin þökkum fyrir að hafa
átt svo góðan bróður sem hann
var. Dauðinn kemur oft óvænt, en
augljóst var síðustu vikurnar að
hans yrði ekki langt að bíða.
Helgi bróðir okkar kvaddi þetta
jarðneska líf 16. október síðast-
liðinn. Nínu, börnunum og öðrum
ástvinum sendum við systkinin,
makar og frændsystkinin innileg-
ustu samúðarkveðjur. Megi hann
vera á Guðs vegum.
Guðfinna.
Föðurbróðir minn Helgi Guð-
mundsson úrsmiður er fallinn frá
eftir skammvinn veikindi.
Helgi úri, eins og maður vísaði
vanalega til hans, var gull af
manni. Gæska, traust og ljúflyndi
einkenndi hann. Þessi lyndisein-
kenni sýndu sig vel í veikindum
hans síðustu mánuði, og andlegur
styrkur hans og æðruleysi undir
hið síðasta þegar ljóst var hvert
stefndi var einstakt.
Mínar fyrstu minningar af
Helga eru frá úrsmíðaverkstæð-
inu í Hljóðfærahúsinu við hlið
Stjörnubíós. Úrin og klukkuverk-
in voru ævintýraheimur að koma
inn í. Það var ekki síður gaman að
koma til hans þegar maður óx úr
grasi, að setjast baka til og
spjalla við hann og Nínu um mál-
efni líðandi stundar. Áhugasviðið
var fjölbreytt: Stjórnmál, mann-
lífið, listir, íþróttir og þannig
mætti lengi telja.
Helgi var áhugamaður um allt
sem mannlegt er. Hann var
viðræðugóður, naut þess að
spjalla um heima og geima og
sýndi því einlægan áhuga sem
maður hafði fyrir stafni hverju
sinni. Hann hafði sérlega gaman
af því að segja sögur og hann
endaði þær iðulega með einhverj-
um hnyttnum ummælum, léttum
hlátri og bliki í auga, sem var svo
einkennandi fyrir Helga. Hann
hafði nefnilega einstaklega gam-
an af lífinu, það skein svo ljóslega
í gegn af öllu hans fasi og fram-
göngu.
Vart verður minnst á Helga
öðruvísi en að nafn Nínu sé nefnt
í sömu andrá, svo samrýnd voru
þau og samhent sem hjón í öllu
sem þau tóku sér fyrir hendur, en
Nína stóð ávallt vaktina með hon-
um í úraversluninni enda versl-
unarkona fram í fingurgóma.
Helgi gekk þremur börnum Nínu
í föðurstað. Það lýsir því best hví-
líkur öðlingsmaður Helgi var hve
ástríkt og fallegt samband hans
var við börn þeirra Nínu, og síðar
barnabörn og barnabarnabörn.
Helgi og Nína bjuggu lengst
af sinni búskapartíð í Melgerð-
inu í Kópavogi en voru rétt ný-
flutt í nýbyggða íbúð í Reykjavík
þegar Helgi fór að kenna þeirra
veikinda sem hann fékk ekki
sigrað. Það er sárt til að hugsa
að honum hafi ekki enst aldur til
að njóta nýrra heimkynna með
Nínu, sem ávallt hefur staðið
honum við hlið. Missir Nínu er
mikill sem og fjölskyldunnar
allrar. Nú þegar gangverkið í
lífsklukku Helga úra hefur látið
staðar numið votta ég Nínu og
fjölskyldunni allri mína innileg-
ustu samúð.
Erlendur Gíslason.
„Hvar hafa dagar lífs þins lit
sínum glatað?“ Ég hitti fyrsta
Helgi
Guðmundsson
Okkar elskaði
SVEINN I. SVEINSSON,
Ljósalandi 18,
Reykjavík,
lést sunnudaginn 22. október.
Útförin verður frá Bústaðakirkju mánu-
daginn 30. október klukkan 13.
Sérstakar þakkir færum við yndislegu starfsfólki deildar 11B,
11G og líknardeild á Landspítalanum fyrir góða umönnun
og alúð.
Erna Jónsdóttir
Vilmundur Sveinsson Þorvaldur Sveinn Sveinsson
Ellert Örn Erlingsson Helgi Már Erlingsson
Þórey Sjöfn Sigurðardóttir Arna Pálsdóttir
og barnabörn
Ástkær eiginmaður minn, faðir, tengdafaðir,
afi og langafi,
DAGBJARTUR GARÐAR EINARSSON
frá Ásgarði í Grindavík,
lést miðvikudaginn 18. október.
Hann verður jarðsunginn frá Grindavíkur-
kirkju mánudaginn 30. október klukkan 14.
Blóm og kransar vinsamlegast afþakkað en þeim sem vilja
minnast hans er bent á Björgunarsveitina Þorbjörn.
Birna Óladóttir
Einar Dagbjartsson
Elín Þóra Dagbjartsdóttir Arnþór Einarsson
Eiríkur Óli Dagbjartsson Sólveig Ólafsdóttir
Jón Gauti Dagbjartsson Irmý Rós Þorsteinsdóttir
Sigurbjörn D. Dagbjartsson
barnabörn og barnabarnabörn