Morgunblaðið - Sunnudagur - 12.11.2017, Síða 6

6 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 12.11. 2017
Íslandsvinurinn og grínistinn
Eddie Izzard er ötull stuðn-
ingsmaður þess að lækka
kosningaaldur í Bretlandi.
„Ég tel að 16 og 17 ára ættu
að fá tækifæri til að kjósa,“
segir Eddie í myndbandi sem
hann hefur dreift um sam-
félagsmiðla. „Þetta unga fólk
leggur sitt af mörkum til
samfélagsins en framtíð
þess er í höndum eldra
fólks. Af hverju ekki að
leyfa þeim að hafa áhrif?
Það er gott fyrir lýð-
ræðið, gott fyrir land-
ið og það er gott fyrir
þau, sem eru fram-
tíð okkar, að fá að
leggja sitt af mörk-
um þegar verið er
að móta framtíð-
arstefnu landsins.“
Kosningaaldur hefur verið tilumfjöllunar í Bretlandi aðundanförnu og ákall um
lægri kosningaaldur virðist njóta
aukins hljómgrunns.
Frumvarp sem leggur til að kosn-
ingaaldur lækki úr átján árum í sex-
tán var lagt fyrir þingið í síðustu
viku en þingmenn sem voru á móti
töluðu lengi þannig að ekki gafst
tími til atkvæðagreiðslu. Leggja á
málið fyrir þingið að nýju 1. desem-
ber næstkomandi. Aðeins er lagt til
að kosningaaldur lækki, kjörgengi
miðist áfram við 18 ára aldur.
Óþroskuð eða
klár í kosningar?
En af hverju að lækka kosningaald-
urinn? Þessari spurningu velta
margir fyrir sér og fjölmiðlar í
Bretlandi hafa fjallað um málið.
Andmælendur hugmyndarinnar
um lægri kosningaaldur benda á að
við 16 ára aldur hafi fólk einfaldlega
ekki tekið út nægan þroska til að
geta myndað sér skoðun á flóknum
málefnum. Fylgjendur bendi á móti
á að það sé móðgun við ungt fólk að
telja það ekki geta haft skýra sýn á
málefni líkt og þeir sem eldri eru.
Um fleira er tekist á í þessu sam-
tali. Bent er á að það skjóti skökku
við að fólk geti gifst, gengið í herinn
og borgað skatta við 16 ára aldur en
ekki fengið að kjósa. Á móti er bent
á að þetta sé ekki alls kostar rétt,
fólk geti vissulega skráð sig í herinn
á þessum aldri og gifst en það sé
háð samþykki foreldra. Þá greiði
svo ungt fólk ekki skatta líkt og
fullgildir þjóðfélagsþegnar.
Vilja fleiri á kjörstað
En burtséð frá þessum röksemda-
færslum fram og til baka er þessi
krafa um lægri kosningaaldur að
hluta til sett fram í kjölfar þess að
þátttaka í kosningum hefur verið
dræm undanfarið. Þátttaka í al-
mennum kosningum í Bretlandi var
vel yfir 70% og stundum yfir 80% á
árunum 1945 til 1997. Í kosningum
2001 fór hún hins vegar niður fyrir
60% í fyrsta sinn. Undanfarin ár
hefur þátttakan aukist en er þó
langt frá því sem hún var. Í bresku
þingkosningunum fyrr á þessu ári
var þátttakan 68,7%.
Talað hefur verið um að nú skipt-
ist breskir kjósendur ekki eins mik-
ið í hópa eftir stéttum heldur mun
frekar eftir aldri. Í Brexit-
kosningunni kom ólík afstaða eftir
aldri berlega í ljós. Um tveir þriðju
kjósenda undir 35 ára vildu vera
áfram í Evrópusambandinu en and-
staðan við aðild kom helst fram hjá
eldri kjósendum. Umræða var um
það að lækka kosningaaldurinn fyr-
ir tveimur árum og vildu margir að
það yrði gert fyrir Brexit-
kosningarnar, enda hefur komið á
daginn að líklega hefðu þær farið
öðruvísi hefði meðalaldur kjósenda
verið lægri.
Þess má geta að Skotland hefur
þegar lækkað kosningaaldurinn í
16 ár fyrir sveitarstjórnarkosn-
ingar og nú eru fleiri og fleiri
þingmenn og aðrir sem vilja
leggja áherslu á að ganga
lengra, færa kosningaald-
urinn alls staðar í Bret-
landi niður um tvö ár.
Fylgjendur tillögu um
lægri kosningaaldur,
flestir úr Verka-
mannaflokknum og röð-
um frjálslyndra demó-
krata, benda á að tími sé kominn til
að stækka þann hóp sem má kjósa.
Það sé til þess fallið að fá réttari
mynd af vilja þjóðarinnar í kosn-
ingum.
Íhaldsmenn höfða til eldri
Skyldi engan undra að þessi hug-
mynd hafi ekki átt sérstaklega upp
á pallborðið hjá Íhaldsflokknum en
sá flokkur sækir fylgi sitt meira til
eldra fólks. Íhaldsflokkurinn virðist
ekki höfða eins til yngri kjósenda og
þeirra sem eldri eru. Í síðustu þing-
kosningum í Bretlandi nutu Íhalds-
menn aðeins stuðnings um 20%
kjósenda yngri en 35 ára en 50%
þeirra sem eru eldri en 55 ára.
Verkamannaflokkurinn hefur hins
vegar sótt meira fylgi til yngri hópa
og vill því gjarnan berjast fyrir
lægri kosningaaldri.
Almennt miðast kosningaaldur
við 18 ár víðast hvar í Evrópu, nema
í Austurríki þar sem kosningaald-
urinn er 16 ár auk þess sem í
nokkrum Evrópulöndum er búið að
lækka kosningaaldur niður í 16 ár í
sveitarstjórnarkosningum líkt og
gert hefur verið í Skotlandi.
Hvenær er
rétt að fólk
fái að kjósa?
Íhaldsmenn á breska þinginu notuðu málþóf til
að koma í veg fyrir að greidd yrðu atkvæði um
frumvarp þar sem lagt er til að fólk fái að kjósa í
almennum kosningum í Bretlandi við 16 ára aldur
í stað 18 ára líkt og nú er. Málið er umdeilt en
fylgjendur telja breytingarnar tímabærar.
Izzard vill
lækka í 16
Eddie Izzard er í
Verkamannaflokknum
og leggur mikla
áherslu á að ungt fólk
fái að hafa áhrif.
AFP
Oft er hart tekist á í breska þinginu. Málið um lækkun kosningaaldurs verður aftur tekið fyrir í þingsalnum
1. desember næstkomandi og þá vonast stuðningsmenn eftir að hægt verði að ganga til atkvæða.
’
Einhvers staðar þarf að draga línuna, velja
við hvaða aldur við teljum að rétt að miða
kosningaaldur við. Ég hef verið og er enn þeirrar
skoðunar að 18 ára sé réttur aldur.
Theresa May
ERLENT
EYRÚN MAGNÚSDÓTTIR
eyrun@mbl.is
FRAKKLAND
Kona sem þóttist hafa verið rænt svo
hún gæti hitt elskhugann hefur verið
dæmd í sex mánaða skilorðsbundið
fangelsi af frönskum dómstólum. Hin
25 ára Sandy Gaillard lét fimmtíu
manns og þyrlu leita að sér eftir
að hún sendi kærastanum skilaboð
um að sér hefði verið rænt. Eftir
sólarhrings leit skilaði hún sér heil á húfi. Eftir yfirheyrslur viðurkenndi hún að
sagan væri uppspuni. Hún var dæmd til sektar og skipað að fara til geðlæknis.
JEMEN
Það stefnir allt í mestu hungurneyð í áratugi í Jemen, ef hjálpargögn berast
ekki fljótt, samkvæmt talsmanni Sameinuðu þjóðanna. Mark Lowcock, starfs-
maður mannúðarmála hjá Sameinuðu þjóðunum, biðlar til yfirvalda í Sádí-
Arabíu, að opna á ný leiðir inn í landið fyrir vöruflutninga, sem þeir höfðu
lokað. Bæði Rauði krossinn og Sameinuðu þjóðirnar vara við að ástandið
ógni lífi milljónum Jemena sem reiða sig á lífsnauðsynlegar vörur, eins og mat
og lyf. Sjö milljónir Jemena eru nú á barmi hungursneyðar.
FILIPPSEYJAR
Rodrigo Duterte, forseti
Filippseyja, viðurkenndi
nýlega að hann hefði
stungið mann til bana
þegar hann var sextán ára.
Hann segir að umrætt
atvik hafi gerst í slagsmál-
um. Í umdeildri baráttu
hans gegn eiturlyfjum
hafa þúsundir eiturlyfja-
neytenda og eiturlyfjasala
verið myrtir af lögreglu
eða sjálfskipuðum lög-
gæslumönnum. Duterte
hefur áður sagst hafa
drepið fólk. Hann hefur
einnig sagt að hann hafi
hent manneskju úr þyrlu
og hótaði að
gera það við
hvern þann
sem misnotaði
almannafé.
BANDARÍKIN
Fimm konur hafa stigið
fram með ásakanir á
hendur grínleikaranum
Louis C.K. Konurnar
segja hann hafa hagað sér
á óviðeigandi hátt; m.a.
fróað sér fyrir framan
þær.Tvær kvennanna,
Dana Min Goodman og
JuliaWolov, segja hann
hafa, í hótelherbergi árið
2002, berað sig og byrjað
að fróa sér. Frumsýning
nýjustu myndar hans,
I love you, Daddy, var
frestað á fimmtudag.