Skessuhorn - 13.05.2015, Side 34

34 MIÐVIKUDAGUR 13. MAÍ 2015
Þakki Guði þetta vor - þeir sem vita hvað hann meinar!
Vísnahorn
Það verður svo oft og ein-
att að ekki eru allir sam-
mála um alla hluti. Í sjálfu
sér ágætt því þá hefur
fólk eitthvað til að tala um. Verst er kannske
að alltof margir eru óþarflega sannfærðir um
að þeirra skoðun sé sú eina rétta og aðrir megi
alls ekki vera þeim ósammála. Kvótakerfið og
ýmis atriði í útfærslu þess hafa oft valdið nokk-
urri ólgu og ekki síður illa tímasettar launa- og
arðgreiðslur forstjóranna. Nú fyrir stuttu orti
Indriði á Skjaldfönn:
Við útgerðarauðvaldsins gróðann
almenning setur hljóðan.
Kristján í hvalnum dafnar
krónunum ólmur safnar.
Þrælslund sá þjóðargalli
þokar ei kvóta af stalli.
Við afhendum arðránsdónum
allan fiskinn í sjónum.
Um miðja síðustu öld gerðist það að Agli
Jónassyni á Húsavík voru úthlutuð listamanna-
laun fyrir vísna- og ljóðagerð, enda þá þegar
landskunnur hagyrðingur. Þessi úthlutun fékk
þó misjafnar móttökur. Aðdáendur Egils fögn-
uðu henni en aðrir, einkum skáld og listamenn,
sem höfðu ekki hlotið náð fyrir augum úthlut-
unarnefndar, gagnrýndu hana og bentu m.a. á
að Egill hefði ekki gefið út bók með kveðskap
sínum. Hörðust voru viðbrögð Jóns Kjartans-
sonar skálds frá Pálmholti. Hann skrifaði grein
í Þjóðviljann og lýsti furðu sinni og hneykslun á
úthlutuninni og dró fram eftirfarandi dæmi um
kveðskap Egils:
Farðu í rassgat Raufarhöfn,
rotni fúli drullupollur.
Andskotinn á engin nöfn
yfir öll þau forarsöfn.
Farðu í rassgat Raufarhöfn,
rotni fúli drullupollur.
Steingrímur Baldvinsson í Nesi, vinur Egils,
tók upp hanskann fyrir hann og svaraði Jóni í
Þjóðviljanum með eftirfarandi vísu:
Jón minn frá Pálmholti skaðlegar skyssur henda,
skrítin og lítil eru hans vísdómskorn.
Bölvaður ratinn að lenda í öfugum enda
á Agli þegar hann valdi sér sýnishorn.
Þessu vildi Jón ekki sitja þegjandi undir og
sendi Steingrími eftirfarandi vísu:
Steingríms varnarvísunni
verður létt á bárunni.
Hallar ofan að heimskunni
í hennar nesjamennskunni.
Steingrímur svaraði þessu þannig og urðu
þær yrkingar ekki meiri:
Ungu skáldin óljóst kveða,
almenningur leitar frétta.
Var það prentvillupúkinn eða
Pálmholts Jón sem orti þetta?
Þó Egill væri þekktastur af smellnum fer-
skeytlum sínum sem margar hverjar flugu land-
ið þvert og endilangt var ekki þar með sagt að
hann ætti ekki fleiri tóna til. Í kvæðinu Árekstr-
ar lýsir hann tilraunum sínum til að yrkja eitt-
hvað sem ekki hefði verið ort áður en hér birt-
ist brot úr því:
Löngun fékk ég lítill drengur
ljóð að semja eins og gengur
alltaf fannst mér einhver strengur
óma mínu brjósti frá.
Magnaðist stöðugt þessi þrá.
En það er vandi úr veikum þræði
að vefa saman laglegt kvæði
og hnupla engu öðrum frá.
Reyndi ég þá að kveða kvæði
um kraftaverk og Drottins gæði
er síðar mætti sjá að stæði
í sálmabókarviðbætir.
En Briem hafði ort það áður fyr.
Yngri kynslóð ekki getur
á því svelli rennt sér betur.
Leiðin er um luktar dyr.
Norðanhríð og frostafárin,
fósturjarðar brunasárin,
húsmæðranna tregatárin
títt sem hrynja um föla brá.
Andanum mikið efni fá.
En Guðmundur á sjávar-Sandi
söng um þetta hálfgrátandi.
Svo það er alveg, alveg frá.
Hugurinn fylltist heift og bræði
hjartað missti ró og næði,
þá var að skapa skammakvæði,
skjálfa láta dali og fjöll.
Gera á Fróni friðarspjöll.
En Bólu-Hjálmar hafði notað
-í hungri og myrkri niður krotað-
verstu skammaryrðin öll.
Eins og Bólu Hjálmar var þekktur af skamm-
avísum sínum og Egill af gamanvísum var Lúð-
vík Kemp einnig þekktur af nokkuð grófyrtum
gamanbrögum. Ekki var þó allt sem frá honum
kom með því marki og undir því gullfallega lagi
Sunnudagur selstúlkunnar orti hann þessa hug-
leiðingu um ungu stúlkurnar á þeim tíma:
Það örugg er vissa, að ungmeyjum þeim
mun illa í lífinu farnast
er vilja ekki kela en hatast við heim.
Ég held að þær seint muni barnast.
Þær sjást ekki á götunni syngja um dans
sveipaðar velsæmistjaldi
en bregðast sem Rússi við beiðni hvers manns
og beita þá neitunarvaldi.
Það er margt sem mót oss blæs í heimi hér
og óljóst hvað verður að þessu jarðlífi loknu.
Trúarbrögðin eru ósammála um ýmislegt sem
þau telja sjálf vera lykilatriði og ætli sé ekki far-
sællegast að hafa í huga sér vísuna hans Bjarna
Gíslasonar:
Ég hef kynnst við trega og tál,
trúin finnst mér lygi,
ljósblik innst í eigin sál
er mitt hinsta vígi.
Þeim fer nú fækkandi sem muna eftir þátt-
um Sveins Ásgeirssonar með snillingunum sem
botnuðu án afláts alla fyrriparta sem Sveinn
kom með. Á einum þætti þeirra í Sjálfstæðis-
húsinu í Reykjavík lagði Sveinn eftirfarandi
fyrripart fyrir þá félaga:
Alltaf veitast mjög að mér
mæða, þreyta og leti.
Guðmundur Sigurðsson botnaði:
Enginn breytir sjálfum sér
svo að heitið geti.
Mörgum þykir vorið heldur kaldranalegt og
líklega við hæfi að rifja hér upp vísu Egils Jón-
assonar trúlega orta 1949:
Fénaðurinn fer úr hor
fölna strá og brotna greinar.
Þakki Guði þetta vor
þeir sem vita hvað hann meinar.
Ef ég veit rétt orti Stefán Vagnsson eftirfar-
andi við lát Hóla Guðmundar sem var þekktur
hestamaður í Skagafirði á sinni tíð og faðir Árna
G Eylands. Ætli við látum það ekki verða loka-
orðin að sinni:
Ríður greitt að Gjallarbrú
gamall maður veginn.
Hófaslögin þekkir þú
þau eru hrein sem barnsins trú
og þagna ekki heldur hinumegin.
Með þökk fyrir lesturinn,
Dagbjartur Dagbjartsson
Hrísum, 320 Reykholt
S 435 1189 og 849 2715
dd@simnet.is
Krossgáta Skessuhorns
Hér er ný krossgáta fyrir lesendur að spreyta sig á að
leysa. Þeir sem vilja geta sent Skessuhorni lausnarorð/
in á netfangið: krossgata@skessuhorn.is fyrir klukkan 15
á mánudögum. Þeir sem ekki hafa aðgang að tölvupósti
sendi lausnir á Kirkjubraut 56, 300 Akranesi (athugið að
póstleggja þarf lausnir í síðasta lagi á föstudegi). Dregið
verður úr réttum innsendum lausnum og fær vinnings-
hafinn bókagjöf frá Skessuhorni.
59 lausnir bárust við krossgátu í blaðinu í síðustu viku.
Lausnin var: „Lengi lifir í gömlum glæðum“. Vinnings-
hafi er: Steinunn Hansdóttir, Smiðjustíg, Grundarfirði.
mm
Tölur
Gruna
Tvíhlj.
Stía
Slark
Ljáir
Vand-
virk
Óleyfi
Auð-
mjúkur
Fugl
Upphr.
Brall
Smá-
lest
Skýr
Ötulir
Hnjóð
Flan
Sefar
Ögn
Löður
5
Fólk
Elskar
2 x 2
eins
Drabb
Flytir
Spyr
3
Nota
Sérhlj.
KL..15
Dvelur
Núa
Tónn
Sk.st.
Púlar
Umbun
Lét fara
Friður
Hús-
freyja
Lokað
Lötra
Berja
Góðgæti
Afar
Svif
Hita-
tæki
7 Lausn
Eins
um R
Í ógáti
Samhlj.
Fagur
Fæddi
Hæðum
Par
Reipi
Gufubað
Limpa
Teygja
Ark
Flan
Ræða
Nærast
Skrifaði
Vigta
2 Líka
Bardagi
Makindi
Glaða
Und
Óttast
Kjark-
laus
6 Aldnar
Kjána
Stafur
Les
Féll
Sam-
tengja
Athuga
Dót
Rödd
Óska
1
Nöldur
Ber
Spil
Góð
8
Hringar
Íhugar
vand-
lega
4
Fíngerð
Svipað
Tók
1 2 3 4 5 6 7 8
Landsþing samtakanna Powertalk
fór fram á Hótel Hamri við Borg-
arnes 1. - 2. maí síðastliðinn. Heið-
ursgestur þingsins var Kolfinna Jó-
hannesdóttir, sveitarstjóri Borgar-
byggðar, og flutti hún setningará-
varp þingsins, sem nú var haldið í
30. sinn. Við tóku almenn fundar-
störf þar sem formenn nefnda fluttu
skýrslur, lagabreytingar voru kynnt-
ar og ný stjórn var kosin. Á lands-
þinginu var ýmislegt um að vera. Má
þar nefna ræðukeppni, vinnustof-
ur um frestunaráráttu og skipulagn-
ingu með virkri þátttöku félaga og
fjölmörg önnur fræðandi atriði. Þá
var hátíðarkvöldverður þar sem veitt
voru verðlaun fyrir vel unnin verk á
starfsárinu og var skemmtiatriði úr
héraði þar sem söngelsk fjölskylda
úr Borgarnesi kom í heimsókn.
Powertalk eru alheimssamtök
sem leggja áherslu á einstaklings-
miðaða þjálfun í tjáningu. Samtökin
virkja fólk til þátttöku í umræðum,
býður upp á leiðtogaþjálfun og eyk-
ur færni við kynningar og fundar-
stjórnun. Samtökin hafa verið starf-
andi hér á landi í tæp 40 ár og hafa
þúsundir Íslendinga fengið þjálfun
hjá samtökunum.
grþ
Landsþing Powertalk
haldið í Borgarfirði
Kolfinna Jóhannesdóttir sveitarstjóri Borgarbyggðar var heiðursgestur á þinginu.
Þátttakendur stilltu sér upp til myndatöku.