Fjölrit RALA - 15.06.2002, Blaðsíða 26

Jarðvegur 2001
18
Niturlosun úr lífrænum efnum (132-9387)
Verkefni þetta er samnorrænt NKJ verkefni, þar sem greina á eiginleika plöntuleifa með tilliti
til niðurbrots og níturs í ræktunarjarðvegi. í jarðræktarskýrslunni fyrir árið 2000, bls. 18-20
er greint frá upphafi þessa verkefnis og undanfara þess: Losun kolefnis og níturs úr tveimur
jarðvegsgerðum með og án bygghálms.
Forsendur og markmið
Plöntuleifar, búfjáráburður og aðrar líffænar leifar í jarðvegi hafa afgerandi áhrif á
umsetningu kolefnis (C) og níturs (N) í jarðvegi. Þekking á umsetningu lífrænna leifa í
jarðvegi er forsenda þess að unnt sé að meta áhrif ræktunar og landgræðslu á nýtanlegt N í
jarðvegi, N-tap, virkni örvera og langtímajafnvægi C í jarðvegi. Samhæfing framboðs á N úr
lífrænum efnum jarðvegs og áburðar er einnig háð því að kunnugt sé hvað ráði hraða og
umfangi losunar á N í jarðvegi, ekki síst úr plöntuleifum af mismunandi gerð.
Gerð plöntuleifa, magn og samsetning trénishlutans, hefur megináhrif á umsetningu C
og N í jarðvegi. I þessari rannsókn skal kanna notagildi nær-innrauðrar mælitækni til þess að
meta losun C og N úr plöntuleifum, hraða og magn, bæði við staðlaðar aðstæður hvað
jarðveg, hita og raka varðar og við breytilegar aðstæður í tilraunalandi. Mælingum lýkur á
árinu 2002.
Framvinda
Fyrri lota mælinga á losun C og N úr plöntuleifum stóð frá 23. apríl til 28. nóvember 2001.
Plöntuleifamar vom ofanvöxtur af alaskalúpínu, kartöflugrasi (sem hafði frosið fyrir þurrkun),
vallarsveifgrasi, höfrum, byggi, gulri lúpínu, hvítsmára og sykurrófublaða.
Umsetning plöntuleifa, mæld sem kolefnislosun, var mest í hvítsmára, sykurrófu-
blöðum og grænum höfrum, næst koma alaskalúpína, gul lúpína og vallarfoxgras, en minnst
brotnar niður af bygghálmi, vallarsveifgrasi og kartöflugrasi, sjá mynd.
C frá plöntuleifum
C02-C mg/kg þurr
jarðvegur
Kolefnislosun við niðurbrot plöntuleifa í jarðvegi vió 15°C og vatnsmagn
sem svarar til 18,8 % afþurrum jarðvegi (pF 2,0). Mœlingar 2001.