Þjóðmál - 01.03.2016, Page 85

Þjóðmál - 01.03.2016, Page 85
Ef við lítum aftur til þess tíma þegar viðræður um lcesave-kröfuna áttu sér stað þá er augljóst að margir töldu nauðsynlegt að semja. Sæti í samfélagi þjóðanna væri í húfi og öðruvísi yrði efnahagur landsins ekki endurreistur. Reyndar er athyglisvert að það voru fremur hagfræðingar sem töluðu fyrir samningum á meðan lögfræðingar virtust telja dómstólaleiðina allt eins farsæla. Af hverju skyldi það vera? Jú, svo virðist sem margir hagfræðingar hafi tengt samninga við Evrópusambandsumsóknina og að í raun væri um að ræða tvær hliðar á sama peningn- um. Að með því að ýta þessu deilumáli til hliðaryrði aðild auðsóttari. Og með tilstyrk ESB yrði síðan auðveldara að takast á við klyfjar samningsins. En það voru ekki einu röksemdirnar sem hafðar voru uppi. Það var skoðun margra að samningar myndu hafa í för með sér hraðari endurreisn og styrkingu krónunnar. Vonin um að samningur leiddi til skjótrar endurreisnar Þetta mátti meðal annars lesa í áliti meiri- hluta Efnahags- og skattanefndar (Fylgiskjal I) frá 19. ágúst 2009. Þá lá fyrir skrifleg umsögn Seðlabanka íslands um lcesave-samningana og áhrif þeirra á erlenda skuldastöðu þjóðar- búsins, sem bankinn taldi að gæti farið talsvert yfir 200% af VLF árið eftir (2010). Meirihlutinn sá stöðuna með þessum hætti: „Ríkissjóður á hins vegar hvorki tiltækt erlent lausafé né ákveðnar tekjur til að mæta lcesave-ábyrgðinni og þess vegna er það verkefni næstu 15 ára að afla ríkissjóði tekna til að mæta þessu. Til lengri tíma litið eru áhrif samninga af þessari stærðargráðu þau að veikja gengi krónunnar frá því sem annars hefði orðið og getur sú þróun haft áhrif á vaxtastig til hækkunar fremur en lækkunar. Um leið verður að hafa í huga að verði frumvarpið ekki samþykkt verður lce- save-málið ekki úr sögunni og óvissan sem því fylgir getur haft afdrifaríkar afleiðingar fyrir gengis- og vaxtaþróun." Undir þetta skrifuðu Guðbjartur Hannes- son, Árni Þór Sigurðsson, Ásmundur Einar Daðason, Bjarkey Gunnarsdóttir, Oddný G. Harðardóttir, Sigmundur Ernir Rúnarsson og Þór Saari (með fyrirvara). Að hluta var þingmönnum vorkunn. Margir áhrifamenn í samfélaginu kröfðust samn- inga, helst sem fyrst. Tveimur dögum áður en áðurnefnt meirihlutaálit var skrifað hafði Viðskiptablaðið eftir Vilhjálmi Egilssyni, fram- kvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins (SA), að lcesave málið hefði tafið alla framþróun hér á landi of lengi og þess vegna þyrfti að ganga frá því sem fyrst. Og Vilhjálmur bætti við: „Þetta hefur haft áhrif á svo margt, s.s. lána- greiðslur, lánshæfismat, endurfjármögnun bankakerfisins, fyrirhugaðar virkjanir og allt atvinnulífið í heild." Um leið hafði blaðið eftir Vilhjálmi að hann vonaðist til þess að frágangur málsins yrði til þess að hjólin gætu byrjað að snúast á ný. Sama dag ræddi Viðskiptablaðið við Gylfa Arnbjörnsson, formann ASÍ. Hann taldi nauðsynlegt að Evrópusambandið lagaði þá ágalla sem kynnu að vera á lögum um innstæðutryggingar og að samningsleiðin væri nauðsynleg: „Við getum ekki hætt á það að lánamarkaðir lokist, það er einfaldlega ekki valkostur. Burtséð frá því hvort við teljum að það sé illa komið fram við okkur eða ekki þá verður íslenskt atvinnulíf að hafa aðgang að fjármagni." Sviðsmyndin sem ekki rættist Vitaskuld voru þeir Vilhjálmur og Gylfi að endurvarpa skoðunum margra í atvinnu- lífinu og háskólasamfélaginu. Þekktust eru líklega ummæli Þórólfs Matthíassonar hagfræðiprófessors í fréttum Stöðvar 2,31. júlí 2009: „Við erum búin að fá ítrekun á greiðslur eins og á lcesave og við sinnum þeim ekki og þá gerist það náttúrlega að lánveit- endur okkar vilja ekki láta meira fé af hendi rakna ... og þá hrynur krónan. Hún fer niður fyrir allt sem við höfum nokkurn tíma þekkt. Og lífskjör hrynja gjörsamlega. Atvinnu- leysi eykst. Þannig að við erum að horfa VORHEFTI2016 83

x

Þjóðmál

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.