Fréttablaðið - 06.11.2021, Side 76

Fréttablaðið - 06.11.2021, Side 76
Ég ætlaði að taka eitt ár í að afeitra mig úr þessari vinnu, þau urðu níu. Sigurður Gunnsteinsson hefur starfað í framlínu áfengis- og vímuefnameð- ferðar í fjóra áratugi og orðið vitni að miklum breytingum. Hann gerir upp ferilinn og fortíðina í tilefni af áttatíu ára afmæli sínu í dag. Hann byrjaði að hlaupa um fimm- tugt og hleypur enn fjörutíu kílómetra á viku. Það má segja að líf Sigurðar sé tvískipt. Fyrri hluti ævinnar einkenndist af áfengisdrykkju og þeim erfiðleikum sem henni fylgdu. „Ég var á milli tvítugs og þrítugs þegar ég fór fyrst á Deild 10 á Kleppi. Deild 10 var bara bið. Þú fórst inn og beiðst bara, undir eftirliti lækna. Það var engin meðferð. Maður heyrði ekki einu sinni orðið alkóhólisti. Það var talað um að menn væru blautir eða skemmtu sér of mikið.“ Lokastöðin Áfengið hafði mjög eyðileggjandi áhrif á líf hans á þessum tíma og var hann orðinn mjög veikur upp úr þrítugu. „Ég kvæntist árið 1960 og eignuðumst við fyrri kona mín fjög- ur börn saman. Leiðir okkar skildi árið 1973 vegna minnar drykkju.“ Hann fór í sína síðustu afeitrun 8. maí 1978, þá í Reykjadal sem rekinn var af SÁÁ – Samtökum áhugafólks um áfengis- og vímuefnavandann. „Þar breyttist lífið, þetta var allt annað umhverfi en Kleppur. Allt öðruvísi starfsfólk, allt annað við- mót, ég varð alveg hugfanginn,“ segir hann. „Valið á þessum tíma stóð milli þess að lifa eða deyja. Þetta var lokastöðin. Ég vakna uppi í Reykja- dal og það var eins og það hefði ekk- ert gerst áður. Þrátt fyrir allt sem á undan hafði gengið var ég fram að því með mikinn mótþróa fyrir því að hætta að drekka. Ég ætlaði að breyta þessu en það kom aldrei til greina að hætta alveg.“ Þetta varð ævistarfið Sigurður starfaði sem málari á þeim tíma en fékk þá hugmynd í Reykja- dal að starfa fyrir SÁÁ, þá sem iðn- aðarmaður. Ekkert slíkt var í boði en hann var ráðinn sem kokkur austur á Sogn. Sigurður tekur fram að hann sé ekki sá besti í eldhúsinu en hafi verið tilbúinn að læra. „Fljótlega eftir áramót var ég byrjaður sem leiðbeinandi,“ segir hann og hlær. Starfið tók mjög á og Sigurður var hreint ekki viss um hvort hann gæti þetta yfirleitt. Þá sá hann auglýstan sumarskóla í áfengis- og vímuefna- ráðgjöf í Minnesota í Bandaríkjun- um. „Þetta var bara stutt, mánuður sem ég var úti með alls konar fólki. Þá tók ég ákvörðun um að gera þetta að ævistarfi mínu.“ Hófst þá nokkurra ára tímabil þar sem Sigurður sótti um öll slík nám- skeið sem hann fann. „Ég fór í öllum fríum, ég var að hringja út og spyrja hvort ég mætti koma og fylgjast með. Á sama tíma var ég að vinna á Sogni, þar kom nýr læknir, Þórarinn Tyrf- ingsson, og þá byrjuðum við að inn- leiða alls konar nýja hugsun.“ SÁÁ var ekki hátt skrifað á þessum tíma. „Það var talað um að þetta myndi endast í eitt, kannski tvö ár.“ Sigurður hélt áfram að leita vestur og 1982 fór hann að starfa á afeitr- unardeild á ríkisspítala í Atlanta í Georgíu. „Ég sá það versta af öllu slæmu. Þetta var fátækt fólk, mest svart fólk, sem hafði fundist á göt- unni. Mikil vinna fór í að bera kennsl á það. Ég man sérstaklega eftir ungum manni frá Texas sem ég var að hjálpa í átta daga. Hann var kom- inn með áætlun fyrir framtíðina, svo komu allt í einu tvær löggur að sækja hann, þá var hann eftirlýstur.“ Kvaddi vinnuna sjötugur „Til að verða ráðgjafi þarf þrjú ár af klínísku starfi, þrjú ströng próf. Við erum þannig að tryggja að þegar veikur alkóhólisti leitar til við- Lokastöðin varð að glæsilegu lífi Sigurður fagnar 80 ára afmæli í dag. Hann hleypur í hverri viku og er ekkert að fara að hætta því. FRÉTTABLAÐIÐ/ERNIR Sigurður og eiginkona hans, Munda, eiga stóran hóp af börnum, hér má sjá hópinn í lok áttunda áratugarins. Sigurður og Ágúst Kvaran kepptu fyrir Íslands hönd á HM í 100 kíló- metra hlaupi í Frakklandi 2001. Komst ekki heilan hring til að byrja með Þórarinn Tyrfingsson, vinur og samstarfsfélagi Sigurðar til áratuga, man hvernig það kom til að Sigurður byrjaði að hlaupa. „Við Sigurður vorum saman í ræktinni að taka bekk- pressu. Þá hafði ég orð á því að það væri ekki íþrótt sem hentaði mönnum á okkar aldri,“ segir Þórarinn. Sigurður var á leið til Bandaríkjanna þegar í ljós kom að hann var með berkju- bólgu með astma. „Ég setti hann á úða- og sýklalyf og sagði að hann þyrfti að hætta að reykja. Þetta tvennt varð til þess að við fórum saman niður á Laugardalsvöll og hlupum þar.“ Þórarinn man ekki hvor þeirra átti hugmyndina að því að fara að hlaupa. „Hann komst ekki hringinn. Næsta sem ég heyrði af honum, sem var nokkrum vikum síðar, var að hann lét Mundu sína keyra sig upp á Vík þar sem hann vann og hljóp þaðan og á Vog. Það munu vera um 17 kíló- metrar. Hann var ekki lengi að þessu.“ Þórarinn og Sigurður í 25 ára edrúhlaupinu. komandi þá fær hann og fjölskylda hans faglega nálgun undir stífum siðareglum.“ Íslenskir ráðgjafar hafa það fram yfir aðra að þeir geta bæði beitt mismunandi nálgun eftir efni en einnig aðstæðum. „Danir, Bretar og allir hinir í Evrópu eru miklu aftarlegar á merinni. Það er senni- lega ekkert land í Evrópu sem getur státað sig af því að yfirvöld viður- kenni þetta starf, áfengis- og vímu- efnaráðgjafi,“ segir hann. Sigurður hætti formlega að vinna fyrir áratug. „Það var búið að ákveða að ég myndi hætta sjötugur. Það var haldin veisla. Ég kvaddi alla. Rosa mikið jibbí. Ég fór í frí til Banda- ríkjanna og var að ferðast með vini mínum í Nýja-Mexíkó. Eina sem ég talaði um voru indjánarnir sem drukku svo mikið og áttu engar meðferðarstöðvar. Ég kom heim og fór að hlaupa, á endanum fór ég og hitti Þórarinn og mætti í vinnuna daginn eftir. Ég ætlaði að taka eitt ár í að afeitra mig úr þessari vinnu, þau urðu níu.“ Hann hætti störfum í gær, líklega endanlega í þetta skiptið. Byrjaði fimmtugur að hlaupa Helsta áhugamálið eru hlaupin. Sigurður hljóp síðast hálfmaraþon í sumar. „Þegar það rann af mér fór ég í líkamsrækt,“ segir hann. „Ég byrjaði að hlaupa um fimm- tugt og fannst það gaman. Eins og sönnum alkóhólista sæmir þá þurfti ég að taka það með trompi.“ Hann var staddur í Boston árið 1994 og fylgdist með marklínunni í stóra maraþoninu. „Ég varð fyrir rosa- legum áhrifum af stemningunni.“ Tveimur árum síðar hljóp hann sjálfur í Boston-maraþoninu. „Það var á 100 ára afmæli hlaupsins. Ég, Óttar Guðmundsson geðlæknir og þrjátíu þúsund aðrir hlupum. Ég var með gapandi kjaftinn allan tímann, það var svo mikil stemning.“ Hann hefur nú hlaupið 53 mara- þon um allan heim. „Ég hljóp mara- þon í London, Berlín, München og aftur í Boston. Svo hljóp ég í Grace- land og málaði skóna mína bláa eins og lagið með Elvis. Ég og vinur minn Ágúst Kvaran fórum upp í 50 kílómetra, hlupum frá Þingvöllum niður á Austurvöll, hlupum svo í Vesturbæjarlaugina til að ná 50. Ég reimaði ekki á mig skó nema fyrir 20 kílómetra.“ Ágúst sá svo auglýsingu fyrir 100 kílómetra fjallahlaup á Ítalíu. „Það var 35 stiga hiti, við hlupum líka á nóttunni.“ Tók þá við hlaup frá Big Ben í London til Brighton. Þá fékk Ágúst þá hugmynd að taka þátt í heimsmeistaramótinu í 100 kíló- metra hlaupi í Frakklandi. „Við þurftum að fara til ÍSÍ, urðum okkur úti um landsliðsbúninga og þeir tóku fram að við værum fulltrúar Íslands og ættum því ekki að reykja og drekka. Við lofuðum að gera það ekki,“ segir Sigurður. Hann náði 100 kílómetrunum á 11,5 tímum. „Þetta hefur stuðlað að því að ég hef haldið góðri geðheilsu í vinnunni. Það er rosalega mikil heilun sem fylgir þessu,“ segir hann. „Þegar ég fór inn á Klepp þá var spurningin sem brann á mönnum: „Er líf eftir afeitrun?“ Það er óhætt að segja það, glæsilegt líf.“ n Ari Brynjólfsson arib @frettabladid.is Nánar á frettabladid.is 36 Helgin 6. nóvember 2021 LAUGARDAGURFRÉTTABLAÐIÐ
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104

x

Fréttablaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.