Morgunblaðið - 24.02.2022, Qupperneq 20

20 FRÉTTIR
Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 24. FEBRÚAR 2022
Guðni Einarsson
gudni@mbl.is
Áformað er að reisa nýja og full-
komna bálstofu á Hallsholti við
Gufuneskirkjugarð. Hún á að þjóna
jafnt trúuðum af öllum trúar-
brögðum og trúlausum af öllu land-
inu.
Bálstofan verður búin tveimur
rafknúnum brennsluofnum með full-
komnum hreinsibúnaði sem fjar-
lægir alla mengun. Hún á að geta
annað þörf fyrir bálfarir hér á landi
næstu 50 ár. Gert er ráð fyrir að
brenndar verði 1.200 til 1.300 kistur
á ári en afkastagetan er yfir 2.000
bálfarir á ári. Byggingin verður tæp-
lega 1.200 m2 og þar verður m.a.
geymslurými fyrir 40 líkkistur með
möguleika á stækkun.
Kirkjugarðaráð hefur kynnt
skýrslu sína um nýju bálstofuna og
kostnaðargreiningu fyrir innanrík-
isráðuneytinu og Jóni Gunnarssyni
innanríkisráðherra. Undirbúning-
urinn hófst snemma á þessari öld hjá
Kirkjugörðum Reykjavíkurprófast-
dæma (KGRP) en þeir hafa rekið
fyrstu og einu bálstofu landsins frá
árinu 1948. Bálförum hefur fjölgað
mikið og á Norðurlöndum eru þær
orðnar mikill meiri hluti útfara, ekki
síst í borgum. Sömu þróunar verður
vart hér en nú eru bálfarir 56% út-
fara á höfuðborgarsvæðinu og rúm-
lega 40% útfara á landsvísu. Gert er
ráð fyrir að hlutfall bálfara haldi
áfram að hækka hér.
Vekur mikla athygli arkitekta
KGRP efndu til samkeppni 2004-
2005 um hönnun þjónustubygginga
og umhverfis þeirra á Hallsholti. Þar
áttu að vera starfsmannahús, bál-
stofa, líkhús og tvö athafnarými.
Samkeppni var haldin samkvæmt
reglum Arkitektafélags Íslands og
bárust 18 tillögur. Verðlaunatillagan
kom frá arkitektum Arkibúllunnar,
nú A-arkitektum, og var samið við
þá. Fyrsti áfangi, starfsmannahúsið,
var tekinn í notkun 2008. Efnahags-
hrunið kom í veg fyrir frekari fram-
kvæmdir þá en nú er ætlunin að taka
upp þráðinn á ný.
Arkitektarnir Margrét Leifs-
dóttir, Hrefna Björg Þorsteinsdóttir
og Hólmfríður Ósmann Jónsdóttir
hjá A-arkitektum segja að bygg-
ingin eigi að geta þjónað öllum
landsmönnum óháð trúarbrögðum
og lífsskoðunum. Hvergi verða fest
upp trúarleg tákn og hægt verður að
koma til móts við fjölbreytta útfar-
arsiði. Arkitektarnir kynntu sér nýj-
ar bálstofur í nálægum löndum og
uppfærðu hönnunina í samræmi við
þróunina. Þeir nutu m.a. ráðgjafar
Ole Asp, forstjóra bálstofu í Vestfold
í Noregi. Hann er einn fremsti sér-
fræðingur Norðmanna á þessu sviði.
Hönnun nýju bálstofunnar hefur
vakið alþjóðlega athygli og verið um
hana fjallað í fagtímaritum og bók-
um eins og t.d. The Phaidon Atlas of
21st Century World Architecture.
Starfsmannahúsið gefur góða
hugmynd um það sem koma skal.
Grágrýti úr lóðinni var höggið til og
notað sem klæðning þeirra hluta
hússins sem snúa að starfsmönnum.
Í rýmum fyrir aðstandendur eru
hvítir bogadregnir veggir. Notuð
eru vistvæn og náttúruleg efni og
náttúran er nálæg í gegnum
gluggana. Myndlistarkonurnar
Anna Hallin og Olga Bergmann
hönnuðu listskreytingar.
Góð aðstaða fyrir aðstandendur
Þrjú athafnarými verða í bálstofu-
hlutanum. Aðstandendur geta kvatt
kistu ástvinar í kveðjurými. Þeir
geta síðan verið í áhorfsrými vilji
þeir vera viðstaddir þegar kistan er
sett í ofninn. Loks munu aðstand-
endur fá duftkerið afhent í sérstöku
rými. Einnig verða kveðjutorg og af-
hendingartorg við athafnarýmin þar
sem aðstandendur geta safnast sam-
an fyrir eða eftir athöfn.
Ýmsar leiðir verða í boði varðandi
ráðstöfun öskunnar. Hægt verður að
jarðsetja duftker í grafarsvæði
Gufuneskirkjugarðs, sem er í göngu-
fjarlægð frá bálstofunni. Þá verður
komið upp minningarlundi umlukt-
um veggjum fyrir minningarskildi
um látna og hólfum fyrir duftker
(kólumbarium). Auk þess verður
duftvangur þar sem hægt verður að
dreifa ösku í trjálundi. Aðstaða verð-
ur til að setja upp spjöld með nöfn-
um þeirra sem þar fá hinstu hvílu.
Sjálfseignarstofnun um rekstur
VBS verkfræðistofa gerði áætlun
um byggingarkostnað nýju bálstof-
unnar. Þar var stuðst við ein-
ingaverð starfsmannahússins sem
þegar er risið og voru þau uppfærð
til verðlags í dag. Heildarkostnaður
byggingarinnar er áætlaður 1.244
milljónir króna. Þar af kosta
brennsluofnarnir tveir 260 milljónir.
HLH ráðgjöf gerði rekstr-
aráætlun vegna nýju bálstofunnar.
Árlegur rekstrarkostnaður með
fjármagnsgjöldum er talinn verða 93
til 116 milljónir króna eftir því hve
stór hluti byggingarkostnaðar verð-
ur tekinn að láni. Kostnaður á hverja
bálför á 1. rekstrarári miðað við
1.050 bálfarir er áætlaður frá 80-100
þúsund krónur eftir því hvert hlut-
fall lánsfjár var í fjármögnun. Það
eru sambærilegar tölur og í ná-
grannalöndum okkar.
Þórsteinn Ragnarsson, forstjóri
KGRP og formaður Kirkjugarða-
sambandsins, segir að kirkjugarð-
aráð leggi áherslu á að eignarhald og
rekstur bálstofu verði áfram á veg-
um opinberra aðila. Reksturinn
verði samvinnuverkefni ríkis, sveit-
arfélaga og kirkjugarða landsins
sem setji upp sjálfseignarstofnun
um hann. Ekki er talið heppilegt að
rekstur einu bálstofu landsins verði í
höndum einkaaðila eða hagn-
aðardrifinna félaga.
Ný bálstofa fyrir alla landsmenn
- Tillaga að nýrri og nútímalegri bálstofu - Jafnt fyrir trúaða af öllum trúarbrögðum og trúlausa
- Vel hugsað fyrir þörfum aðstandenda - Tveir rafknúnir ofnar með fullkomnum hreinsibúnaði
Morgunblaðið/Eggert
Líkan Þeir Þórsteinn Ragnarsson forstjóri og Guðmundur Rafn Sigurðsson framkvæmdastjóri lyftu hlíf af líkani
sem sýnir nýju bálstofuna og umhverfi hennar. Gluggarnir á byggingunni snúa að Gufuneskirkjugarði og Esjunni.
Á Hallsholti Lengst t.v. er starfsmannahúsið sem er risið. Svo koma kveðju-
torg og kveðjurými, ofna- og áhorfsrými, afhendingarrými og -torg.
Kynning F.v.: Margrét Leifsdóttir, Þórsteinn Ragnarsson, Guðmundur Rafn
Sigurðsson, Hrefna Björg Þorsteinsdóttir og Hólmfríður Jónsdóttir.
Tölvuteikning/A-arkitektar
Ofnarými Aðstandendur geta fylgt kistunni inn í ofnarýmið og séð þegar
hún er sett í ofninn, kjósi þeir það. Allt ferlið verður opið ástvinum.
Tölvuteikning/A-arkitektar
Afhendingarrými Aðstandendur koma í rými þar sem duftker eru afhent.
Hægt verður að jarðsetja duftkerin, setja þau í hólf eða dreifa öskunni.
Hef flutt starfstöð mína úr Læknastöðinni í Glæsibæ,
Álfheimum 74 íMeltingarklíníkina, Klíníkin, Ármúla 9.
Viðtalsbeiðnum og beiðnum ummaga-og ristilspeglanir
er svarað í síma 519 7000, Meltingarklíníkin (3).
Ásgeir Theodórs læknir, M. Sci (EMPH)
Sérgrein: Meltingarlækningar
Hef flutt starfstöð mína úr Læknastöðinni í Glæsibæ,
Álfheimum 74 íMeltingarklíníkina, Klíníkin, Ármúla 9.
Viðtalsbeiðnum og beiðnum ummaga-og ristilspeglanir
er svarað í síma 519 7000, Meltingarklíníkin (3).
Tryggvi Björn Stefánsson,
Sérfræðingur í almennum skurðlækningum
og sjúkdómum í endaþarmi (Proktologia)