Læknaneminn - 01.04.2010, Side 90

RANNSOKNAR
VERKEFNI
3. ÁRS NEMA
Sjúklingaþýði og fylgni við meðferð-
arráðleggingar í hjúkrunarmiðaðri
hjartabilunarmóttöku.
Agnes Björg Gunnarsdóttir* 1, Kristján
Kárason2, Ewa Kjörk2, Bert Andersson2
'Háskóli íslands, 2Sahlgrenska háskólasjúkrahúsið,
Gautaborg
Inngangur
Algengi hjartabilunar hefur aukist samfara
hækkandi meðalaldri í samfélaginu. Þrátt
fyrir sönnuð jákvæð áhrif hjartabilunarlyfja
hefur notkun þeirra í klíníkinni ekki náð
þeim markmiðum sem sett hafa verið fram í
meðferðarráðleggingum.
Ætlun okkar hér var því að kanna breyt-
ingar í þýði sjúklinga og lyfjameðferð á
hjartabilunarmóttökunni við Sahlgrenska
háskólasjúkrahúsið í Gautaborg á tímabilinu
1995-2008.
Efniviður og aðferðir
Notast var við Microsoft Access forritið
við skráningu 1129 hjartabilunarsjúklinga
á tímabilinu 1995-2008. Þaðan voru
síðan teknar og notaðar upplýsingar til
tölfræðilegra útreikninga. Sjúklingahópnum
var skipt í fjórðunga byggt á komudag-
setningu og þýði sjúklinga borið saman á
milli tímabila. Þegar breytingar í lyfjameðferð
voru kannaðar voru hins vegar borin saman 7
tímabil með 2 ár hvert.
Niöurstöður
Á tímabilinu milli 1995 og 2008 lækkaði
meðalaldur sjúklinga um 3 ár (P < 0,01) og
meðalþyngdin jókst um 7,0% (P < 0,001).
Ríflega 70% sjúklinga voru karlmenn og
kynjahlutfallið breyttist ekki marktækt milli
tímabila. Kreatínin lækkaði um 19% (P <
0,001) og væg hækkun (0,7%) varð á natríum
(P < 0,001) þegar borið var saman fyrsta og
síðasta rannsóknartimabilið.
Breytingar urðu á undirliggjandi orsök
hjartabilunar milli timabila. Hlutfallslega
færri sjúklingar voru greindir með blóðþurrð
(P = 0,049) á meðan hlutfall þeirra með
kardiomyopatíu (P = 0,041), háþrýsting
(P = 0,029) og takykardíu (P < 0,001) jókst.
Notkun ACE hemla sem lyfjagjöf minnkaði
en samfara því jókst notkun angiótensín
viðtakahemla (P < 0,001). Marktæk aukning
varð í notkun beta blokkera (P < 0,001) fram til
tímabilsins 2001-2002 og hélst þar eftir nokkurn
veginn óbreytt. Sömu sögu var að segja um
notkun aldosterón antagónista (P < 0,001).
Fjöldi sjúklinga é þremur eða fleirum af
ráðlögðum hjartabilunarlyfjum jókst úr 0,9%
í fyrsta tímabilinu (1995-1996) og í 36,2% í
síðasta tímabilinu (2007-2008), (P < 0,001).
Ályktanir
Þýði sjúklinga sem kemur á hjartabilunar-
móttökuna á Sahlgrenska háskólasjúkrahúsinu
hefur breyst talsvert á timabilinu 1995-2008.
Meðalaldur hefur lækkað og meðalþyngd
aukist. Hlutfall sjuklinga með kardiomyopatíu
hefur aukist á meðan hlutfall þeirra með
blóðþurrð hefur minnkað.
Gildi hjartabilunarmóttökunnar sannast
hér með árangri hennar í upptítrun
hjartabilunarlyfja, bæði í fjölgun sjúklinga á
angíótensín viðtakahemlum, beta blokkum
og aldósterón antagónistum og i fjölgun
sjúklinga sem eru settir á þrjú eða fleiri
hjartabilunarlyf.
Meinafræðileg eitlastigun brjósta-
krabbameins við Landspítala 2000-2007
Anna Kristín Höskuldsdóttir', Þorvaldur
Jónsson2, Lárus Jónasson3, Kristján Skúli
Ásgeirsson2.
'Læknadeild Hi, 2Skurðlækningadeild landspitala,
!Rannsóknarstofa í meinafræði.
Inngangur
Eitlataka úr holhönd hefur lengi verið hluti af
meðferð brjóstkrabbameins enda er staða
holhandareitlanna einn mikilvægasti þátturinn
i stigun sjúkdómsins. Lengi vel var eitlataka
þar sem 10-20 eitlar voru fjarlægðir eina leiðin
til eitlastigunar. Eftir að skipulögð hópleit að
brjóstakrabbameini hófst greinast margir
sjúklingar sem ekki hafa eitlameinvörp. Með
tilkomu varðeitiltöku, þar sem aðeins þeir
eitlar sem líklegastir eru til að hafa meinvörp
eru fjarlægðir, gefst kostur á að stiga sjúklinga
sem litlar likur eru til að hafi meinvörp án þess
að gera hefðbundna eitlatöku. Mögulegt er
að meinafræðileg skoðun á fáum varðeitlum
sé nákvæmari en þegar margir eitlar eru
skoðaðir og leiði til þess að fleiri meinvörp
greinist. Tilgangur rannsóknarinnar var að
kanna hvort breyting hefur orðið á eitlastigun
sjúklinga eftir að varðeitiltaka var tekin upp á
Landspítala árið 2004.
Efni og aðferðir
Rannsóknin er afturskyggn þýðisrannsókn og
nær til allra sjúklinga sem skornir voru upp á
átta ára tímabili vegna brjóstakrabbameins á
Landspítalanum, og þar sem eitlataka úr
holhönd var hluti af skurðmeðferðinni.
Rannsóknartímabilinu var skipt í tvennt,
2000-2003 og 2004-2007. Skráður var aldur
og kyn sjúklinga, stærð, meingerð og gráða
frumæxlisins, fjöldi fjarlægðra eitla og fjöldi
eitla með meinvörpum.
Niðurstöður
Alls voru 1095 sjúklingar í þýðinu (konur
99,3%, miðaldur 58,2) sem fóru (1128 aðgerðir.
Aldursdreifing, kynjaskipting, stærð, meingerð
og gráða frumæxlis var sambærileg á báðum
tímabilunum. Á fyrra tímabilinu voru fjarlægðir
6885 eitlar og 4195 á þvf seinna. Hlutfall
sjúklinga með meinvörp í einum eða fleiri eitlum
reyndist sambærilegt á báðum tímabilum,
41,6% á þvf fyrra og 38,1% á þvi síðara.
Ályktun
Innleiðing á varðeitiltöku við skurðmeðferð
brjóstakrabbameins á Landspítala hefur ekki
leitt til marktækrar uppstigunar á eitlastöðu
sjúkdómsins við greiningu. Þetta er ólíkt því
sem hefur verið lýst annars staðar, þar sem
hlutfall einstaklinga með eitlameinvörp jókst
eftir tilkomu varðeitiltökunnar.
(farandi sveppasýkingar af völdum Candida
á íslandi 2000-2008
Anna Lilja Gísladóttir1, Helga Erlendsdóttir2,
Lena Rós Ásmundsdóttir3, Magnús
Gottfreðsson4
'■4Læknadeild Háskóla fslands, 2Sýklafræðideild
LSH, 3'4Lyflækningadeild LSH
Inngangur
Tíðni (farandi sveppasýkinga hefur aukist
umtalsvert á sfðustu áratugum. Fjöldi
ónæmisbældra sjúklinga er að aukast og
yfirgripsmiklum aðgerðum fer fjölgandi. Þetta
veldur því að fleiri sjúklingar eru í aukinni
hættu á sýkingu. Þrátt fyrir miklar framfarir
í meðferð þessara sýkinga þá er dánartíðni
sjúklinga enn mjög há. Markmið þessarar
rannsóknar er aó kanna klínísk einkenni og
áhættuþætti blóðsýkinga af völdum Candida
gersveppa fyrir allt ísland frá 2000 til 2008.
Aðferðir
Framkvæmd var lýðgrunduð, afturvirk
rannsókn sem tók til 148 tilfella af ífarandi
sveppasýkingum á öllu íslandi. Upplýsingar
um jákvæðar blóðræktanir voru fengnar frá
Sýklafræðideild Landspítala. Skráðar voru
upplýsingar um sjúkrahúslegu, einkenni,
undirliggjandi sjúkdóma, niðurstöður
líkamsskoðunar, blóð-, og myndrannsókna,
alvarleika veikinda samkvæmt APACHE og
PRISM, lyfjameðferð sýkingar, fylgikvilla og