Læknaneminn - 01.04.2010, Page 96

Forspárþættir lífshorfa eftir blaönám við
lungnakrabbameini af ekki-smáfrumugerö á
islandi 1999-2008
Guörún Nína Óskarsdóttir1, Rut Skúladóttir1,
Helgi ísaksson2, Steinn Jónsson3,4, Tómas
Guðbjartsson1'4,
'Læknadeild Háskóla íslands, 2rannsóknarstofa
í meinafræðí, !lungnadeild, “hjarta og
lungnaskurðdeild.
Inngangur
Lungnakrabbamein er næstalgengasta
krabbamein á íslandi og það sem dregur
flesta til dauða. Aðeins þriðjungur sjúklinga
telst skurðtækur og gengst undir skurðaðgerð,
langoftast þlaðnám. Ekki liggja fyrir rann-
sóknir á árangri eða forspárþáttum lífhorfa
hjá sjúklinum sem gengist hafa undir lungna-
blaðnám hér á landi og er markmið þessarar
rannsóknar að ráða þót á því.
Efniviður og aðferðir
Rannsóknin er afturskyggn og nær til allra
sjúklinga sem gengust undir lungnaþlaðnám
é Islandi vegna lungnakrabþameins af
ekki-smáfrumugerð (NSCLC) á tímaþilinu
1999-2008. Af 213 sjúklingum (meðalaldur
66,9 ár, karlar 50,7%) voru 132 með kirtil-
frumukrabbamein, 62 með flöguþekju-,
9 með stórfrumukraþbamein, og 10 með
önnur lungnakrabbamein. Upplýsingar
fengust úr sjúkraskrám og voru m.a.
kannaðar ábendingar aðgerðar, fylgikvillar
og lífshorfur. Öll æxlin voru stiguð skv. TNM
stigunarkerfinu og heildarlífshorfur relknaðar
með aðferð Kaplan-Meier. Otreikningar á
lífshorfum miðuöust við 1. maí 2009 og var
eftirfylgd að meðaltali 36 ménuðir. Ein- og
fjölþáttagreining var notuð til að meta
forspérþætti lifshorfa.
Niðurstöður
Aðgerðirnar tóku að meðaltali 128 mín. og
var meðal-blæðing í aðgerð 450 mL(bil
100-4000). Helstu fylgikvillar voru loftleki
>7 dagar (21,1%), lungnabólga (6,1%) og
gáttaflökt (6,1%). Legutími eftir aðgerð var
10 dagar (miðgildi, bil 2-106). Flestir voru á
stigi I (59,6%) eða II (17,8%,) en 7% á stigi IIIA,
9,4% á stigi IIIB og 5,2% á stigi IV. Krabbamein
sást f skurðbrún 14 sjúklinga (7%) og fóru þrír
þeirra í enduraðgerð vegna þess. Enginn lést
innan 30 daga frá aðgerð. Heildarlífshorfur
eftir eitt og fimm ár voru 82,7% og 45,1%.
Stigun (HR=1,46, p<0,001), stærð æxlis
(HR=1,15, p<0,001), kirtilfrumukrabbamein
(HR=0,5, p=0,002), FEV, <75% (HR=2,22,
p<0,001) og hjartsláttaróregla (HR=2,16,
p=0,05) reyndust sjálfstæðir forspárþættir
lífshorfa ífjölþáttagreiningu.
Ályktun
Skammtímaárangur lungnablaðnámsaðgerða
við lungnakrabbameini er góður hér á landi.
Allir sjúklingarnir lifðu aðgerðina og alvarlegir
fylgikvillar voru fétíðir. Langtíma lífshorfur
eru hins vegar heldur lakari en i öðrum
rannsóknum en tæplega helmingur sjúklinga
er á lífi fimm árum eftir aðgerð. Hluti af
skýringunni gæti verið ófullnægjandi stigun,
t.d. gekkst aðeins sjötti hver sjúklingur undir
miðmætisspeglun fyrir blaðnámsaðgerð.
Er sykursýkislyfið metformín verndandi
gegn krabbameini?
Gunnar Jóhannsson, Valgarður Egilsson,
Matthías Halldórsson, Jón Gunnlaugur
Jónasson, Helgi Sigurðsson.
Tilgangur
Einstaklingar í yfirþyngd eða með sykursýki
eru í 20-40% aukinni éhættu að fá
krabbamein. Á grunni gamalla kenninga
Nóbelsverðlaunahafans Otto Warburgs
um að glýkólýsa sé eitt af kennimerkjum
krabbameina er álitið að hægt sé að hemla
æxlisvöxt með því að herja á efnaskipti
æxlisfrumunnar. Metformín er lyf notað
við sykursýki af týpu II og einkum notað
hjá þeim sem eru of þungir. Virkni þess er
aðallega um AMP-virkjaðan kinasa sem
er orkunemi sem talinn er hafa víðtæk
áhrif á efnaskiptastjórnun með ferlum sem
geta stuðlað að æxlisbælingu. Markmið
rannsóknarinnar var að kanna hvort
metformín hefði verndandi áhrif gegn
krabbameini eða stuðlaði að bættum horfum
hjé þeim sem taka það..
Aðferðir
Aftursæ þýðisrannsókn með samkeyrslu
á tilteknum upplýsingum um lyf úr
Lyfjagagnagrunni Landlæknisembættisins
við Krabbameinsskrá Krabbameinsfélags
íslands. Borin var saman áhætta á
krabbameinum og lifun milli einstaklinga á
metformíni í samanburði við aðra hópa á
súlfónýlúrealyfjum eða báðum lyfjunum,
ennfremur við viðmiðunarþýði úr þjóðskrá.
Niðurstöður
3542 einstaklingar leystu út sykursýkislyf
árið 2003. Af þeim voru 3157 sem ekki
höfðu fengið æxli fyrir rannsóknartímabilið,
þar af 1608 á metformíni einu og sér, 560
á súlfónýlúrealyfjum og 989 á báðum
lyfjum.. Af þessum einstaklingum fengu
265 krabbamein á rannsóknartímabilnu
(2004-2009), en í viðmiðunarhópnum
voru 12628 einstaklingar þar af 379 sem
fengu krabbamein. Um 40% auknar líkur
eru á krabbameinum (Hlutfallsleg éhætta
(HÁ)=1,37, vikmörk 1,20-1,57) hjá þeim sem
nota sykursýkislyf miðað við viðmiðunarhóp,
einnig eru hjá þeim auknar Ifkur é dauðsföllum
eftir greiningu krabbameins (HÁ = 1,1, vikmörk
1,0 -1,2). Minna var um krabbamein hjá þeim
er tóku metformín eitt og sér borið saman
við þá sem voru á súlfónýlúrealyfjum, en
þegar leiðrétt var fyrir mismun sérstaklega á
aldursamsetningu hópanna var þessi munur
milli hópanna ekki marktækur. Hinsvegar
var lifun eftir greiningu krabbamein verri
hjá þeim er tóku súlfónýlúreu og hjá þeim
eru voru á báðum lyfjum borið saman við
viðmiðunarhóp, en svo var ekki hjá þeim er
tóku metformín.
Ályktanir
Einstaklingar með sykursýki eru í verulega
aukinni éhættu að fá krabbamein. Metformín
hefur hagstæð áhrif á lífshorfur þeirra er taka
sykursýkislyf og greinast með krabbamein
umfram önnursykursýkislyf. Þessi rannsókn
gat þó ekki sýnt fram á fyrirbyggjandi áhrif
metformíns á myndun krabbameina.
Comparative analyses of metabolic
reconstructions of Pseudomonas
aeruginosa and Pseudomonas putida
Gunnar Sigurdsson3, Inses Thieleb, Eirikur
Steingrimsson4 and Bernhard Palssonb
aDepartment of Medicine, University of lceland.
Reykjavik lceland
bDepartment of Bioengineering, University
California San Diego, La Jolla USA
Introduction
Systems biology has been a growing field
during the last decade and the number of
reconstructed networks available to the
public is increasing each day. Recently
genome-scale metabolic network for P.
aeruginosa and P. putida were published
enabling this study. P. aeruginosa and P.
putida are two subspecies of the large
Pseudomonas genus. They share 85% of
their predicted coding regions and are
both ubiquitous in nature. The difference
in lifestyle and their complex metabolic
networks makes P. aeruginosa, an important
opportunistic pathogen, and P. putida, a
non-pathogenic bacteria, good candidates
for trying to understand the metabolic
differences between pathogenic and non-
pathogenic bacteria. P. aeruginosa is very
resistant to antibacterial drugs and owes
its success as a pathogen to its metabolic
complexity and flexibility, therefore a greater
knowledge about its metabolism is sorely
needed in search for better treatment.
Materials and Methods: For the protein