Læknaneminn - 01.04.2010, Blaðsíða 100

á tímabilinu og 243 innlagnir. Mátti þar greina
nokkra aukningu sem þó var ekki tölfræðilega
marktæk. Karlar voru 88% innlagðra en konur
12%. Ungir karlar é aldrinum 16-30 ára var
langfjölmennasti hópurinn með rúmlega
helminginn af innlögnunum.
Á tímabilinu voru 22 einstaklingar með áverka
sem metnir voru sem 2I6 á ISS áverkaskori
sem samsvarar alvarlegum áverka. Athygli
vakti að þetta voru allt karlmenn. Þrír
alvarlegustu áverkarnir drógu allir viðkomandi
sjúklinga til dauða. Sá alvarlegasti var
hnífsstunga í hjarta sem var metinn sem
sjötta stig á AIS áverkakvarða og því ekki
lífvænlegur.
Ályktanir
Svo virðist sem ofbeldistíðni sé að aukast á
íslandi en þörf er á frekari rannsóknum sem
ná yfir stærra tímabil og þá með auknum
tölfræðilegum styrk. Ofbeldi getur haft
alvarlegar og ófyrirsjáanlegar afleiðingar
þar sem dæmi var um dauðsfall í kjölfar eins
hnefahöggs.
Bráður nýrnaskaði á gjörgæsludeildum LSH
íris Ösp Vésteinsdóttir, Kristinn
Sigvaidason2, Ólafur Skúli Indriðason3, Gísli
H. Sigurðsson' 2
'Læknadeild Háskóla Islands, 2Svæfinga- og
gjörgæsludeild LSH, 3Meltinga- og nýrnadeild LSH.
Inngangur
Bráður nýrnaskaði (Acute Kidney Injury) er
algengt vandamál hjá gjörgæslusjúklingum
sem kallar á mun dýrari meðferð og veldur
verulegri aukningu á dénartíðni sjúklinga.
Fram að þessu hafa rannsóknir á bráðum
nýrnaskaða verið ómarkvissar þar sem
ekki hefur verið samstaða um skilgreiningu
sjúkdómsástandsins hjá alþjóðasamfélagi
visindamanna. Fyrirfáeinum árum náðist
loks sátt um alþjóðlegan staðal á bráðum
nýrnaskaða, RIFLE skilmerki, og er því nú
hægt að bera saman niðurstöður rannsókna
frá einu landi til annars. Tilgangur þessarar
rannsóknar var að kanna algengi og alvarleika
bráðs nýrnaskaða, þar með talda dánartíðni
hjá öllum fullorðnum sjúklingum sem
lögðust inn á gjörgæsludeildir Landspítala
Háskólasjúkrahúss (LSH) á einu ári. Einnig
voru könnuð tengsl nýrnaskaða við aðra
sjúkdóma. Niðurstöður voru bornar saman við
nýlegar erlendar rannsóknir sem studdust við
sömu skilmerki.
Efniviður og aðferðir
Úrtakið f þessari afturskyggnu rannsókn var
allir sjúklingar 18 ára og eldri sem lögðust inn
á gjörgæsludeildir LSH árið 2007. Skrá yfir
innlagnir fékkst frá rafrænum gagnagrunni
LSH. Aðeins fyrsta gjörgæsluinnlögn það
árið var skoðuð. Leitað var að s-kreatínín
grunngildi allra sjúklinga í rafrænum
rannsóknagagnagrunni LSH og hjá öðrum
heilbrigðisstofnunum é höfuðborgarsvæðinu
og á landsbyggðinni. Hæsta s-kreatínín
gildi meðan á gjörgæsludvöl stóð var skráð.
Notast var við RIFLE skilmerki til að meta
hvort sjúklingur fékk bráðan nýrnaskaða eða
ekki. Rafræn og hefðbundin sjúkraskrá þeirra
einstaklinga sem hlutu bráðan nýrnaskaða
samkvæmt RIFLE skilmerkjum var nánar
skoðuð m.t.t. fyrri sjúkrasögu, gjörgæslulega
athuguð frekar, mögulegar orsakir og
meðferð skráð.
Niðurstöður
Alls voru 1026 sjúklingar yfir 18 ára aldri
lagðir inn á gjörgæsludeildir LSH á árinu
(meðalaldur 60,6 ár (±17,8), karlar 61,1%).
Þar af töldust 231 (22,5%) með bráðan
nýrnaskaða skv. RIFLE skilmerkjum.
Meðalaldur þeirra sem hlutu bráðan
nýrnaskaða var 67,0 (±16,0) ár á móti 58,7
(±18,0) ár hjá þeim sem ekki hlutu bráðan
nýrnaskaða (p<0,001). Sjúklingar með bráðan
nýrnaskaða dvöldu nærri þrefalt lengur
(8,3±13,1 dagar) á gjörgæsludeild en þeir sem
ekki vorum með nýrnaskaða (3,2±4,0 dagar)
(p<0,001). Spítaladánartíðni nýrnaskaðaðra
varfjórfalt hærri (40,7%) en hjá þeim sem
ekki hlutu nýrnaskaða (9,1%).
Ályktanir
Niðurstöður þessarar rannsóknar
benda til að algengi bráðs nýrnaskaða á
gjörgæsludeildum LSH sé um 22,5% hér á
landi sem er talsvert lægri tíðni en í nýlegum
erlendum rannsóknum. Þessi háa tíðni bráðs
nýrnaskaða á gjörgæsludeildum ásamt hárri
dánartíðni undirstrika hversu algengur og
alvarlegur bráður nýrnaskaði er, þrátt fyrir
aukinn skilning á eðli sjúkdómsástandsins
og miklar framfarir í meðferð bráðveikra á
undanförnum árum.
Vefjameinafræðileg greining, klínísk
einkenni og afdrif sjúklinga með
Waldenström s macroglobulinemiu á
Islandi 1990-2005
Jóhanna Fríða Guðmundsdóttir
3.árs læknanemi, Leiðbeinandi: Hlíf
Steingrímsdóttir, Meðleiðbeinendur:
Vilhelmína Haraldsdóttir, Helga
Ögmundsdóttir og Bjarni A. Agnarsson
Waldenström's macroglobulinemia (WM)
ersjaldgæft hægfara krabbamein sem
einkennist af fjölgun eitilfruma í beinmerg og
einstofna IgM mótefni í sermi.
Markmið rannsóknarinnar er að skoða tíðni
sjúkdómsins á fslandi é tímabilinu 1990-
2005, lifun sjúklinga með tilliti til einkenna
og lyfjameðferðar, dánarmein og nákvæmni
skráníngar.
Rannsóknarþýðið eru sjúklingar með
einstofna IgM paraprótein í sermi og
beinmergsbiopsiu eða mergstrok með útliti
sem samrýmist WM frá árunum 1990 til 2005.
Fengnir voru listar frá Rannsóknarstofu í
meinafræði, Krabbameinsskrá, Læknasetrinu
og listi yfir alla einstaklinga sem greinst höfðu
með IgM mótefni á prótein rafdrætti en höfðu
ekki fengið ákveðna greiningu. Farið var yfir
próteinrafdrætti og beinmergssýni þessara
einstaklinga og á endanlegum rannsóknarlista
voru þeir einstaklingar sem uppfylltu skilmerki
um WM. Upplýsingar um sjúklinga fengust úr
sjúkraskrám Landspítala og Læknasetursins
í Mjódd og frá dánarmeinaskrá Hagstofu.
Árlegt aldursstaðlað nýgengi var reiknað
út fré alþjóðlegum staðli. Kaplan Meier
lifunarkúrfur voru gerðar í Stata/IClO til að
athuga sjúkómssértæka lifun og gerð voru
log-rank test til að athuga hvort munur væri
marktækur.
Alls fundust 50 WM tilfelli á tímabilinu
eða að meðaltali 3,13 tilfelli á ári. Árlegt
aldursstaðlað nýgengi var 0,7/100.000 fyrir
allt rannsóknarþýðið á tímabilinu en 0,9
hjá körlum og 0,6 hjá konum. Meðalaldur
við greiningu var 74,1 ár (±10,04) og
meðaleftirfylgnitími var 65,3 mánuðir (±48,3)
(frá 2 mánuðum upp í 16 ár) frá greiningu.
Sumir greindust einungis fyrir tilviljun og voru
20% einkennalausir við greiningu. Fimm ára
lifun var 78% og höfðu 48,5% látist af völdum
WM í mars 2009. Marktækur munur var á
sjúkdómssértækri lifun hjá sjúklingum sem
voru eldri en 80 ára og hjá þeim sem voru
með mestu beinmergsíferðina (>70%). Meiri
hluti sjúklinga fengu meðferð með alkylerandi
lyfjum.
Þetta verkefni er fyrsta samantekt sem gerð
hefur verið um WM á (slandi. Samkvæmt
þessari rannsókn þé virðist aldursstaðlað
nýgengi WM vera hærra hér á landi en í
öðrum löndum þar sem það hefur verið
skoðað. Hugsanlega greinast sjúklingar
á íslandi snemma í sjúkdómsferlinu þar
sem flestir eru með litla krabbameinsíferð,
lágan parapróteinstyrk og væg einkenni við
greiningu.
Hafa vanabindandi efni áhrif á vonleysi
og sjálfskaða hjá einstaklingum sem leita
til heilsugæslunnar eða á göngudeild
geðsviðs?
Jón Áki Jensson, Engilbert Sigurðsson,