Upp í vindinn - 01.05.2016, Blaðsíða 65

Hengibrúin yfir
Lysefjörðinn
Síðustu tvö ár hafa farið fram
umfangsmiklar vindmælingar
og hröðunarmælingar á brúnni
yfir Lysefjörðinn í Noregi [4,5,
6, 7, 8, 9, 10, 11]. Markmiðið er
meðal annars að þróa mæliaðferðir
og auka skilning á hegðun
hengibrúa í norskum fjörðum.
Verkefnið er fjármagnað af Norsku
vegagerðinni og flokkast undir
undirbúningsrannsóknir fyrir
ferjufrían E39 veg.
Brúin yfir Lysefjörðinn tengir
sveitarfélagið Forsand í Rogaland
við nærliggjandi byggðir við þjóðveg
13 (sjá mynd 6). Brúin var byggð á
árunum 1995 til 1997 og kostaði 150
milljónir norskra króna. Brúin er allt í
allt 649 m löng en megin hafið á milli
turna er 446 m. Dekkið er 2,7 m að
dýpt og 12,3 m að breidd. Turnarnir
eru 102 m að háir. Brúardekkið
stendur u.þ.b. 50 m yfir sjó, þannig
að ferjur og önnur skipaumferð kemst
óhindrað inn Lysefjörðinn.
Undirbúningur að mælingum
á brúnni hófst 2011, en fyrstu
mælitækin voru sett upp í nóvember
2013. Síðan þá hefur mælikerfið
verið aukið og endurbætt nokkrum
sinnum, síðast sumarið 2015. Mynd
7 gefur yfirlit yfir þá nema sem eru á
brúnni og staðsetningu þeirra.
A brúnni eru 6 sónískir
vindhraðanemar (sonic anemometer)
festir í hengikapla eða ofan á
aðalkapla, sem mæla vind eftir
þremur hornréttum ásum, þ.e.
í meðalvindstefnu og þvert á
meðalvindstefnu annars vegar
lárétt og hins vegar lóðrétt. Einnig
er veðurstöð í H-10, sem mælir
vindstefnu, vindhraða, hita,
rakastig, loftþrýsting og úrkomu.
Vindhraðanemarnir eru festir í
u.þ.b. 6 m hæð yfir dekkinu nema
í staðsetningu H-08, þar sem
vindnemar eru bæði í 6 m hæð og
10 m hæð.
Inni í brúardekkinu eru átta þríása
hröðunarnemar staðsettir í fjórum
sniðum, tveir og tveir saman.
sitthvoru megin í brúardekkinu.
Að auki eru tveir hröðunarnemar
efst í norðurturninum, einn í hvorri
kassalaga spíru. Að auki er færslan á
nriðju hafi sunnan megin, mæld með
GNSS mælitækni, þar sem mæld er
mismunastaðsetning á „fast punkti“
norðan megin (mynd 7, grænn
punktur) og „Hreyfanlegum punkti“
á miðju hafi (mynd 7, blár punktur).
Nemarnir eru tengdir með Cat5
köplum við fjórar safnstöðvar sem
staðsettar eru inni í brúardekkinu
og eina sem er staðsett efst í
turninum. Hver safnstöð er
einnig tengd við GPS nema sem
gefur samræmt tímamerki fyrir
mælingarnar. Safnstöðvarnar eru
tengdar inn á staðarnet (LAN) í
brúnni. Við staðarnetið er einnig
tengd söfnunartölva sem safnar
merkjum frá safnstöðvunum fimm
og skráir allar rásir í gagnaskrár sem
innihalda 10 mínútna gagnasafn.
Gagnaskrárnar eru svo sendar í
gegnum 3G-módem í gagnaþjón
Háskólans í Stavanger.
Meðfylgjandi myndir sýna nokkur
dæmi um úrvinnslu mældra
gagna í brúnni. Mynd 8 sýnir tvö
dæmi um algengar vindaðstæður
við Lysefjarðarbrúna. Yfirleitt
er vindstefnan mjög mótuð af
landslaginu í kringum brúna og
stefnir vindurinn annað hvort inn
eða út fjörðinn, eins og sjá má með
samanburði við mynd 6. Einnig
er áberandi meiri hviðustyrkur í
streyminu þegar vindurinn stefnir út
fjörðinn frá norðaustri. Það tengist
mikilli nálægð fjalla sem valda
verulegum breytileika
í loftstreyminu.
Eins og mynd 8 sýnir, þá er brúin
aðeins skástæð á ríkjandi vindstefnur,
því er vindstefnan nánast aldrei
þvert á brúna. Þar með myndast
sjaldan eða aldrei þær aðstæður sem
Mynd 6. Brúin yfir Lysefjörðinn, myndin er tekin frá norðvestur enda brúarinnar. Innfellt
kort sýnir staðsetningu brúarinnar (gul lína) og landslagið umhverfis brúna, athuga ber að
norðurstefnan er samkvæmt venju upp á kortinu [6].