Læknablaðið - 01.11.2023, Blaðsíða 15

L ÆKNABL AÐIÐ 2023/109 499
R A N N S Ó K N
hlutfallslega færri geðlæknar ósammála eða mjög ósammála
þessum fullyrðingum, en heimilislæknar og sálfræðingar. Ekki
var munur í afstöðu fagstétta til fullyrðinga um að hægt væri að
nota hugvíkkandi sveppi á öruggan hátt í heilbrigðisþjónustu og
að meðferð með þeim lofaði góðu (p≥0,10), og var hlutfall þeirra
sem voru sammála eða mjög sammála þessum fullyrðingum á
bilinu 23,1% til 34,2%.
Yfirgnæfandi meirihluti svarenda var sammála eða mjög
sammála því að halda eigi rannsóknum áfram á áhrifum hug­
víkkandi sveppa, eða 89,5% geðlækna, 71,8% heimilislækna
og 78,4% sálfræðinga. Hins vegar var afstaða gegn lögleiðingu
notkunar sveppa með hugvíkkandi efnum skýr í öllum fag­
stéttum og ekki reyndist marktækur munur á afstöðu milli
fagstétta samkvæmt Fisher­prófi (p>0,10). Andstaða var meiri
við lögleiðingu í trúarlegum tilgangi og til eigin nota og var
hlutfall svarenda sem tók skýra afstöðu gegn henni á bilinu
53,3% til 81,6%. Hlutfall þeirra sem tóku skýra afstöðu gegn
lögleiðingu í meðferðartilgangi var nokkru lægra, eða á bilinu
31,6% til 42,% í fagstéttunum þremur.
Meðferð með hugvíkkandi sveppum: Eðli, útfærsla og þjálfun
Í töflu III má sjá svör þátttakenda við spurningum um eðli og
útfærslu meðferðar með hugvíkkandi sveppum ásamt því hvar
þjálfun fagaðila fyrir slíka meðferð væri best fyrir komið.
Flestir svarendur töldu að ávísun hugvíkkandi sveppa
í meðferðartilgangi eigi að vera í höndum geðlækna, eða á
bilinu 90,4% til 97,4% svarenda í hópunum þremur. Einnig var
spurt um hverjir ættu að vera viðstaddir og sinna skjólstæðingi
á meðan slík meðferð er veitt. Í hópi geðlækna var algengast
að hjúkrunarfræðingur væri nefndur (76,3%), síðan geðlæknir
(68,4%) og svo sálfræðingur (63,2%). Svarendur úr hópi heim­
ilislækna nefndu oftast geðlækni (78,0%) en einnig hjúkrunar­
fræðing (46,3%) og sálfræðing (41,5%). Meðal sálfræðinga var
geðlæknir oftast nefndur (80,2%) og svo sálfræðingur (71,2%).
Tafla II. Viðhorf til hugvíkkandi sveppa í meðferð, vísindarannsóknum og til lögleiðingar þeirra.
Geðlæknar (n=38) Heimilislæknar (n=41) Sálfræðingar (n=177)
n % n % n %
Ég er opin(n) fyrir því að nota hugvíkkandi sveppi í meðferð hjá skjólstæðingum mínum
Ósammála eða mjög ósammála 16 42,1 24 60,0 126 71,6
Bæði og 12 31,6 7 17,5 28 15,9
Sammála eða mjög sammála 10 26,3 9 22,5 22 12,5
Ég myndi vilja fá þjálfun í notkun hugvíkkandi sveppa í meðferð fyrir skjólstæðinga mína
Ósammála eða mjög ósammála 14 36,8 20 50,0 111 62,7
Bæði og 7 18,4 9 22,5 30 16,9
Sammála eða mjög sammála 17 44,7 11 27,5 36 20,3
Hugvíkkandi sveppi er hægt að nota á öruggan hátt þar sem heilbrigðisþjónusta er veitt
Ósammála eða mjög ósammála 12 31,6 17 43,6 73 42,4
Bæði og 13 34,2 13 33,3 50 29,1
Sammála eða mjög sammála 13 34,2 9 23,1 49 28,5
Notkun hugvíkkandi sveppa í meðferð geðraskana lofar góðu
Ósammála eða mjög ósammála 8 21,1 13 37,1 65 37,8
Bæði og 17 44,7 12 34,3 64 37,2
Sammála eða mjög sammála 13 34,2 10 28,6 43 25,0
Halda ætti rannsóknum áfram á áhrifum hugvíkkandi sveppa við geðröskunum
Ósammála eða mjög ósammála 2 5,3 2 5,1 14 8,0
Bæði og 2 5,3 9 23,1 24 13,6
Sammála eða mjög sammála 34 89,5 28 71,8 138 78,4
Notkun hugvíkkandi sveppa í trúarlegum/andlegum tilgangi ætti að vera lögleidd
Ósammála eða mjög ósammála 31 81,6 28 71,8 113 65,7
Bæði og 3 7,9 5 12,8 39 22,7
Sammála eða mjög sammála 4 10,5 6 15,4 20 11,6
Notkun hugvíkkandi sveppa til eigin nota ætti að vera lögleidd
Ósammála eða mjög ósammála 28 73,7 27 71,1 94 54,3
Bæði og 6 15,8 6 15,8 53 30,6
Sammála eða mjög sammála 4 10,5 4 13,2 26 15,0
Notkun hugvíkkandi sveppa í meðferðartilgangi og undir eftirliti fagaðila ætti að vera lögleidd
Ósammála eða mjög ósammála 13 35,1 12 31,6 74 42,8
Bæði og 13 31,5 15 39,5 45 26,1
Sammála eða mjög sammála 11 29,7 11 28,9 54 31,2