Mímir - 01.05.1972, Blaðsíða 21

„Ormr ánauðgi, son Bárðar Bárekssonar, bróðir
Hallgríms sviðbálka, byggði fyrst Vestmannaeyjar, en
áðr var þar veiðist<?ð ok lítil vetrseta eða engi."37
Ormur þessi var uppi seint á 10. öld, og er
furðulegt, að staður eins og Vestmannaeyjar
skyldu ekki byggjast fyrr. I textanum hér að
ofan stendur, að þar hafi verið veiðistöð, en
lítil eða engin veturseta. Hvað var það, sem
hélt mönnum frá Vestmannaeyjum? Var það
einangrun staðarins, — sem er ólíklegt, þar
sem svo mikil hlunnindi voru fyrir hendi, —
eða voru einhverjir menn þar fyrir? Nú er
nafn eyjanna talið dregið af þrælum Hjörleifs,
sem voru írskir og flúðu þangað eftir víg hans.
Vel má vera, að svo sé, en mætti ekki hugsa
sér, að þeir hafi haft einhverja ástæðu til að
flýja þangað, þ. e. að þar hafi landar þeirra
verið fyrir? Þetta er auðvitað aðeins tilgáta, en
Vestmannaeyjar hafa alla þá kosti til að bera,
sem einsetumenn sóttust eftir. Það sem styrkir
írsk áhrif í Vestmannaeyjum, eru örnefni eins
og Dufþaksskor og Kirkjubær. Hér á landi eru
mörg bæjarheiti kennd við kirkjur. Þá er bæjar-
nafnið Steinkross á Rangárvöllum merkilegt.
Keltnesku steinkrossarnir eru mjög sérkennileg-
ir og einkennandi fyrir Irland. Ómögulegt er
að segja til um það, hvort þarna er nokkuð
samband á milli, og e. t. v. verður aldrei úr
því skorið, hvað teljast má til írskra áhrifa hér
á landi.
V. Niðurlag
Leitazt hefur verið við að tína fram sem flestar
heimildir og líkur á komu og veru írskra ein-
setumanna hér á landi fyrir landnámstíð. Að
lokum má nefna keltnesk áhrif hér á landi,
sem stafa þó líklega fremur frá keltneskum
landnámsmönnum og fylgdarliði þeirra, en pöp-
um. Er helzt að finna þau í örfáum orðum í
málinu, í keltneskum mannanöfnum, viður-
nefnum og örnefnum, auk áhrifa í bókmennt-
um okkar. Einar Ol. Sveinsson hefur ritað um
þetta í írska þjóðfræðiritið „Béaloideas" og
mun ekki fjölyrt um það hér.
Mynd 6: Keltneskur kxoss frá fyrra hluta 10. aldar.
Kross Muiredachs ábóta í Monasterboice á írlandi.
(mynd: Guðrún Sveinbjarnardóttir).
Af húsdýrum hér á landi eru kýrin og hest-
urinn af norsku kyni. Sauðfé með sama útlit
og það íslenzka má enn finna á tveimur litlum
eyjum sunnan við Gotland við austurströnd
Svíþjóðar. Zeuner taldi íslenzka féð náskylt
skozku eyjafé. Það hefur verið einangrað á þess-
um eyjum, eins og á Islandi, og vel mætti hugsa
21