Mímir - 01.05.1972, Page 41

SVERRIR PÁLL ERLENDSSON:
RÁ OG RÖST
DÁLÍTIL ATHUGUN
Á Suðvestur-Grænlandi við norðanvert mynni
Eiríksfjarðar er Narssaq, jafnhallandi oddi með
góðu beitilandi undir háum fjallahlíðum.
Á þessum slóðum fannst af tilviljun æva-
forn spýta, og á henni voru rúnir. Þetta var
árið 1956, en vegna þess, að allar rúnaristur
eru forvitnilegar, var þessari spýtu haldið til
haga, og er hún oftast nefnd Narssaq-spýtan.
Spýmnni er þannig lýst, að hún er 42,6 cm
löng, fjórhliða og slétttálguð nema í annan
endann, þar sem hún breikkar í stóram kvisti.
Breidd er 2,4 cm við kvistinn og þykktin
1,2—1,5 cm þar. Hún mjókkar til hins endans,
en sýnilega hefur þar brotnað eða grotnað af
henni og fáeinar rúnir týnzt við það.
Á alla fletina hafa verið skráðar rúnir, og
til aðgreiningar eru fletirnir auðkenndir A, B,
C og D.
Á hlið B er rúnastafrófið, fuþarkhniastbmlr,
og auk þess eru til annars endans þrjár rúnir
(ina eða ink), og er þetta sennilega hluti orðs,
sem upphafið hefur brotnað af.
Hlið C er með síendurteknum táknum ásamt
nokkram undantekningum, en þarna er álitið,
að á ferðinni sé leyniletur eða galdraskrift.
Hlið D er að mestu auð.
Hlið A er sú, sem ég ætla að gera að um-
talsefni hér. Tilefnið er grein, sem dr phil.
Erik Moltke skrifaði í tímaritið Grönland, 11.
tbl. 1961, En grfinlandsk runeindskrift fra Erik
den rfides tid, og skýringartilraun, sem þar er
birt.
Þarna er rist vísuupphaf, nokkuð heillegt, en
þó hefur smávegis flísazt upp úr því, auk þess
að eitthvað hefur forfarizt, þar sem brotið er
af endanum. Verður því aldrei vitað með vissu,
hvernig vísan endaði eða hvort rétt hefur verið
ályktað, að hér hafi nokkru sinni verið meira
skrifað.
Hvað sem því líður. hefur Moltke lesið af
spýtunni, það sem hér fylgir: a sa sa sa is
asa sat bibrau haitir mar su is sitr Q blan{ ).
Hið síðasta virðist vera fyrri hluti orðs, og
með samanburði við fleiri ristur þykist Moltke
hafa fundið, að hér eigi að standa blanum.
Færð til nútímalegra máls gæti áletranin
verið á þessa leið:
✓
A sæ sæ sæ
er ása sát,
Bifrá heitir mær sú
er situr á blánum.
41