Helgarpósturinn - 08.02.1980, Blaðsíða 18

Helgarpósturinn - 08.02.1980, Blaðsíða 18
18 Föstudagur 8. febrúar 1980.__helgarpÓSfuhnrL. Útlenskt sjónarhorn A Kjarvalsstöðum voru nýlega opnaoar tvær sýningar I vestur- salnum. Ljósmyndasyning meo verkum bandariska Kóreu- mannsins John Chang McCurdy og grafik eftir Hollendinginn MauriLs C. Escher. McCurdy var bjargaB 10 ára gömlum Ur brunarUstum eftir sprengjuárás i KóreustríBinu. Var þao bandariskur hermaður sem fann hann og ættleiddi. Mc- Curdy stundaBi siBar nám viö rikisháskóla Kaliforniu I San Fransisco. Þaoan brautskráoist hann meo BA-próf i listhönnun og ljósmyndun. Hann stundaBi siðar framhaldsnám i fagurfræoi og listasögu við háskólann i Uppsöl- besta litasamspil náist. McCurdy er spar áliti i þessum litmyndum sinum, en blæbrigöin eru þeim mun rikari. Fáguð vinnubrögð og ljóöræn framsetning finnst mér einkenna myndir þessa manns. Kannski er það upprunihans sem gerir myndirnar likar þeim friö- sælu landslagsmyndum, sem setja svip sinn á list Austurlanda. Yfir þeim hvilir djúp ró, skilning- ur a samræmi náttUru og and- rúms. Grafikverk Eschers, sem prýöa syöri hluta salarins eru flestum kunn. Þau hafa veríð gefin tlt i fjölda bóka, skreytt dagtöl og plaköt, svo nokkuö sé nefnt. Ég játa að ég hef aldrei veriö I hópi Myndlist eftir Halldór B|örn Runólfsson um og kenndi um nokkurt skeiö viö sama háskóla. Eftir McCurdy liggur fjöldi myndabóka, m.a. ,,Of all things most yielding", sem hann vann ab i samrábi viB samtökin Friends of the Earth. Hann hefur haldiB fjölda sýninga, bæBi i Evrópu og Ameriku. A þessari sýningu gefur aö líta landslagsmyndir eBa náttUru- móti'f frá ýmsum löndum, en einkum þo héBan frá Islandi. Mc- Curdy segist hafa heillast af land- inu þegar hann kom hingaö 1972, i tengslum viB heimsmeistaraein- vigiB i skák. Engum getur dulist viB skoBun myndanna, sá meistarabragur sem yfir þeim hvilir. Þær eru tær- ar og ferskar, þannig aB svalt andrUmsloftiB skilar sér jafnt sem viBfangsefniB. Næm vinnu- brögBMcCurdys gefa myndunum dýpt, sem er sjaldséð í slíkum ljósmyndum. Viðfangsefni sin velur hann af mikilli kostgæfni og er þá sjónar- hornið kompóneraB, þannig aB þeirra, sem dálæti hafa á þessum manni. ÞaB er kannski vegna þess aB ég er ekki nógu visinda- legur I hugsun. Reyndar finnst mér Escher vera listamaður þeirra, sem leita að einhverju öðru i list en list. NU vil ég alls ekki halda þvi fram að sllk leit sé ómerkileg. Það sem lætur einn dsnortinn, höfðar sterkt til annars, sem bet- ur fer.Escher á sér ótal aðdáenda og þvl er sýning á verkum hans gott framtak og athyglisvert. Grafikmyndir hans eru frábær- lega nostraðar „blekkingar", sem slfellt villa skynfæri manna. Þær eru I anda rökleysa þeirra sem Grikkir til forna höfðu svo gaman af og unnendur lógískra fræöa skemmta sér yfir í frltlm- um. Systematisk Utfærsla Eschers á þessum blekkingum eru upphaf og endir mynda hans. Gllman viB gátuna: „Hvar liggur blekking- in", og lausn hennar, afmarka eigind þessaramynda.Þettaeru i S\\\\\\\^»íiS$4«SS^^ , .^\\\\\^^^^^^ rauninni felumyndir. Þegar maB- urhefur „fattaB djókinn" og hleg- ið pikkulltio, missa myndirnar mátt sinn likt og gömul heima- dæmi sem maBur leysir. Þar sem stærBfræBin þróast endalaust afram, eru myndir Eschersávallt tilbrigði viB sama gamla stefiB. Þvi kemur mér þaB spánskt fyrir sjónir, þegar dagblaB eitt hér l borg telur muninn á Escher og SUrrealistunum fólginn I þvi, aö sá fyrrnefndi hafni „draumn- um og flóttanum". Eini flóttinn sem ég þekki er sá ao hjakka alltaf I sama farinu. t Djúpinu hóf göngu slna sIBastliBinn laugardag teiknisýning AlfreBs Flóka. ÞaB er óþarfi aB kynna manninn, þar eö Flóki er einn þekktasti myndlistarmaður landsins. Myndir Flóka taka afar hægum breytingum. Hann vinnur penna- teikningar sinar og kritarmyndir á mjög svipaðan hátt, frá einni sýningu til annarrar. Þó finnst mér þróun I átt til einföldunar greinUeg. Flóki er snillingur meö penna. Hann er okkar eini „JUgendstils- maður" og hefur þvi algera sér- stööu I Islenskri myndlist. Hin gotneska rómantlk.sem einkennir stll hans er raunar ákaflega bók- menntaleg. Ég hef Flóka grunað- an um að hafa meira gaman af sinu djöfullega þema sem Pseudo-fræðimaður, f rekar en aö m 13 13 13 13 13 13 13 13 13 um sjálf sprottna, sálræna svörun gagnvart umhverfinu sé að ræða. Honum er þvi likt farið og ása- trUarmönnunum, sem trUa ekki beint á úðin né Þór, en hafa gaman af grUski i heiðninni. Allt er á sinum stað: And- styggilegir árar, incubi með be- sefamarga sem arma kolkrabba tæla og hnusa ab sakleysislegum nornum, berum og fjarlægum. Sakleysi bessara kvenna er samt malum blandiö. Þaö er sakleysi sem til er I tuskið, eins og það sem fengiB hefBi hjartaB i Sade mark- greifa til aB taka nokkra auka- kippi. Dvergar og drulluhalar (dirty old men) glotta bak viB hurBir og glugga. Allt er fullt af táknmáli kynóranna, enda veit Flóki manna best hvert sálfræði- legt inntak galdratrUar og norna- gleði er. Kritarmyndirnar eru svipaBs eBlis, nema hvaB stærð þeirra er meiri og vinna ólik vegna mis- munar krltar og penna. Mér finnst kritarmyndirnar kannski siðri en pennateikningarnar, einkum módelmyndirnar tvær, þar sem demóniuna vantar. Sýning Flóka er skemmtileg, en undarlegt þykir mér I þessari miklu graflköldu, hvers vegna hann hefur ekki tekið þá tækni i þjónustu sina. Teikningar hans væru ákjósanlegar, hvort heldur væri á stein eða I kopar. ÍÉða§§^§Mi Norman Granz, Hér er hann með Zoot Sims AF HLJÓÐRITUN DJAMMSESSJÓNA Nafn Norman Granz kemur flestum í hug þegar tal berst aö djammsessjón. Norman Granz var fyrstur til að hljóörita djammsessjón á tónleikum, var það áriö 1944, er hann efndi til sessjóns i Phil- harmonic Auditorium I Los Angeles þarsem J.J. Johnson, Nat King Cole og Iilions Jacquet voru meðal hljóöfæraleikara. Þetta var upphafið aö Jazz At The Phil- harmonium, JATP, djammses- sjónliði er Granz þeysti meö um þver og endilöng Bandarfkin og hafði á að skipa köppum einsog Dizzy Gillespie, Roy Eldridge, Charlie Parker, Lester Young og Coleman Hawkins, svo þeir helstu séu nefndir. JATP sessjónarnir stóðu með blóma framtil ársins 1955 og gaf Granz afrakstur þeirra ára Ut á 11 breiöskifum hja hljómplötu- fyrirtæki sínu, Verve. Þetta safn er nU ófáanlegt og Granz Esquire i Metropolitian voru: Louis Armstrong, Roy Eld- ridge, Coleman Hawkins, Art Tatum, Oscar Pettiford og Billy Holliday. Þessi magn- þrungna sessjón var upphaf- lega gefinn Ut á V-Disc, sem var hljómplötuútgáfa banda- rlskahersins, enó þessum ár- um voru bandariskir tónlistar- menn I verkfalli gegn hljóm- plötuUtgefendum og var ekkert hljóöritaö hjá hljómplötu- furstunum. Sessjóninn hefur veriB endurUtgefinn á merkinu Saga og hefur stundum mátt fa þær plötur I HljóBfærahUsinu. Ef tir aB hafa selt Verve settist Granz i helgan stein en undi þvi ekki til lengdar og stofnaBi hljómplötuUtgáfuna Pablo. (Helgan stein er kannski of mikiB sagt, hann var umboBs- maBur nokkurra listamanna afram og ferBaBist stundum meB þeim og er okkur íslensk- um i' ljösu minni er hann kom Jazz eftlr VernharS Llnnel hefur selt MGM Verve og er allt komið Ur böndunum hjá þeirri útgáfu. Granz efndi einstöku sinnum til JATP tónleika eftir '55 og gaf Ut, en blómaskeiðinu var lokið. Sama ár og Norman Granz stóð fyrir fyrsta JATP konsert- inum efndi timaritiB Esquire til mikillar stjörnumessu i Metro- politanóperunni og var þaö i fyrsta skipti sem djasstónleikar voru þar haldnir. Esquire var fyrst ameriskra timarita til aB fjalla um djass af alvöru og fékk árlega djassgagnrýnendur til aB velja djassmeistara ársins á hinum ýmsu sviBum. Val Esquire var mun mark- tækara en svipaB val tónlistar - timaritanna Metronome og Down Beat, þar sem einieikarar hvitu danshljómsveitanna skák- uBu helstu stórstjörnum djassins. MeBal þeirra sem skipuBu djammsession hingaB með Ellu Fitzgerald og fékk gulu og lá á Landspítal- anum) Hann hefur þegar gefið hálft annaö hundraB Pablo plötur Ut og er þar mikib um djammsessjoninn. Granz segist aBeins gefa Ut þá tónlist sem hann hefur gaman af og eitt sinn spurBi ég Nils Winther, eiganda dönsku SteepleChase Ut- gáfunnarhvort. hanngæfi aðeins Ut þaB sem hann heföi gaman af og er hann játti þvi bætti ég við: einsog Norman Granz. Þá sagöi Nils og hló viö: — Hann hefur bara gaman af djammses- sjónum! Hvaö sem hæft er I þvi hefur Granz alla tið staðiB fyrir miklum maraþon djammses- sjónum, nU siBast á djassfesti- vallnu I Montreux i Sviss árin 1975 og '77 og hljóBritaB sjö djammskifur hvort áriB og er þar margur dýrgripurinn.

x

Helgarpósturinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgarpósturinn
https://timarit.is/publication/47

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.