Andvari

Volume

Andvari - 01.01.2002, Page 134

Andvari - 01.01.2002, Page 134
132 ÁRMANN JAKOBSSON ANDVARl við stór hús: „Ókunnugur mundi þræta, jafnvel sverja fyrir að þar væri hús“ (18). Þannig er hús organistans á mörkum þess að vera til, svo óágengt er það. Þegar Ugla finnur loksins húsið þarf hún að finna dyrnar. Þær eru á bak- hlið þess, jafn öfugsnúnar og siðferðishugmyndir organistans. Maðurinn sjálfur kemur seint til dyra, er „grannvaxinn ... á næstumþví aungvum aldri" (18). Það sem Ugla tekur fyrst eftir eru augu hans sem eru hrein, vinhlý og sposk. Augun eru að almannatrú spegill sálarinnar og augu þessa manns eru vísbending um að hann sé góður maður. Síðan ávarpar Ugla organistann. Hann er ekki fyrri til að tala og fyrstu viðbrögð hans eru að hlæja „einsog hann væri að narrast að mér, eða kanski öllu heldur sjálfum sér, og þó elsku- lega“ (19). Það er ekkert ágengt við fas organistans. Öfugt við ýmsar persón- ur í síðari verkum Laxness fer hann ekki heldur undan í flæmingi þegar hann er spurður um hver hann sé.13 Hann horfir brosandi á Uglu og tekur henni með hlýju. Það er fyrst þegar minnst er á lúterstrú að hann fer að koma á óvart. Organistinn er svo óágengur að hann er ekki einu sinni á tilteknum aldri. Þegar hann snertir Uglu er hönd hans einhvern veginn alveg hlutlaus „og án straums svo ég roðnaði ekki einusinni þó hann þuklaði um kjúkurnar á mér“ (20). Þannig er þessi öfuguggi sem hafnar hugtökum á borð við öfughneigð og lauslæti nánast kynlaus vera, eða svo finnst Uglu. Og jafnvel þegar hann er farinn að kalla Lúter klámkjaft og ljúka orustunni við Vaterló í pútnahúsi heldur hann áfram að brosa og þurrkar af sér koss hinnar fögru og máluðu Kleópötru. Síðan kemur móðir hans inn og hann leiðir hana burt „með inni- legri blíðu“ og segir: „Ég er bamið hennar“ (22). Þannig skilgreinir hann sjálfan sig út frá móður sinni en ekki öfugt. Org- anistinn kastar ekki eign sinni á móður sfna heldur er hann hennar.14 Óá- gengni hans er þannig ýkt og er alveg þvert á ágenga og ögrandi orðræðu hans. Síðan fer hann að sýna Uglu næstum yfirdrifna gestrisni og alúð en þó einhvern veginn öðruvísi: „Hann hélt að mér fátæklegum bakníngunum eins- og gestrisin sveitakona, en hló að mér þegar ég gerði honum það til þægðar að smakka á því“ (23). Þannig er organistinn vinsamlegur við gesti sína en afhjúpar um leið það leikrit sem slík gestrisni er. Það er aldrei sagt hvort organistinn sé hávaxinn eða lágvaxinn, aðeins að hann sé grannvaxinn. Hann er svo þýður í fasi að hann virðist brothættur og veikburða. Ekki er loku fyrir skotið að hann sé beinlínis veikur en svo snemma í sögunni er lesanda ekki gefin nein ástæða til að ætla það. Þó að fas organistans einkennist af hlýju virðist hann nánast kaldlyndur þegar hann tal- ar um að það sé nautn að vera veikur (26). Kæruleysi hans er slíkt að það seinasta sem hvarflar að lesendum er væntanlega að hann geti verið að ræða eigið hlutskipti. Organistinn fléttar gjaman hversdagslegu tali um kaffi og annað smálegt
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180
Page 181
Page 182
Page 183
Page 184
Page 185
Page 186
Page 187
Page 188
Page 189
Page 190
Page 191
Page 192
Page 193
Page 194
Page 195
Page 196
Page 197
Page 198
Page 199
Page 200

x

Andvari

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.