Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.1986, Qupperneq 72

Tímarit Máls og menningar - 01.11.1986, Qupperneq 72
Matthías Jónasson Draumar í íslendingasögum íslendingasögur eru auðugar af draumum. í þeim ásamt Sturlungu, Biskupa- sögum og Heimskringlu lesum við hátt á þriðja hundrað draumsagnir, en auk þeirra er getið allmargra drauma, sem eru þó ekki sagðir greiniiega. Hér mun ég eingöngu ræða um sagða drauma, nánar orðað um draumsagnir, því að það er miklum efa orpið, hversu trúverðuglega draumarnir eru sagðir. Hætta er þar bæði á úrfellingu og ýkjum auk þess sem sterkar líkur benda til að margar draumsagnir séu einber skáldskapur hins upphaflega sögumanns eða afritara. Til eftirfarandi draumdæma er því ekki vitnað í þeirri trú, að þann mann, sem draumurinn er eignaður, hljóti að hafa dreymt hann, þó að slíkt geti að vísu verið. Víst er hins vegar að draumsagnirnar endurspegla trú sagnamanna á það, hvernig dreymt sé og hvernig mann í tilteknum aðstæð- um hljóti að dreyma. Margt kemur því ómeðvitað fram í draumsögninni, svo sem um kjör alþýðu, hjátrú og ýkjur. Einnig kann henni að vera beitt í áróðursskyni eða skotið inn vegna frásagnartækninnar. Ekki legg ég heldur mat á sagnfræðigildi þeirra verka, sem ég finn drauma í, og eru ýmist þurrar staðreyndaskrár (Islendingabók, Landnáma), skefja- litlar ýkjusögur eða klerklegur áróður og öll tilbrigði þar á milli. Ef höfundi þykir rétt að styðja frásögn sína draumi, þá velur hann eða semur draum eins og honum þykir eiga bezt við söguhetjuna og aðstæður hennar. Örlagadraumar Hvernig sem draumsögnin hefir orðið til eða geymzt, beita sumir höfundar henni af mikilli snilld, líkt og bezt gerist með „ramma“ í nútíma smásögum. Sístætt dæmi um það er harmsaga Helgu hinnar fögru og biðlanna tveggja, Gunnlaugs og Hrafns. Þorsteinn á Borg segir draum sinn þannig: „Það dreymdi mig, að eg þóttist vera heima á Borg og úti fyrir karldyrum og sá eg upp á húsin og á mæninum álft eina væna og fagra og þóttist eg eiga og þótti mér allgóð." 470
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.