Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1998, Page 98

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1998, Page 98
KRISTJÁN B. JÓNASSON 3. Liggur vel Eitt sinn fór ég um aftanskeið austur að Kópaskeri. Hugurinn bar mig hálfa leið en hitt fór ég á grárri meri. Lausavísa I Lengi var það lenska í íslenskum ritdómum að tala um höfunda eins og knapa og verk þeirra eins og hross. Menn tóku tungumálið í tamningu, vöndu það við múl og síðar beisli og á fögrum vetrardegi áræddu þeir að leggja á og stíga í hnakkinn og komu sumir illa niður, fengu byltu eða rétt tolldu á stutta stund áður en þeir drusluðust af baki og urðu eftir úti í snjó- skafli á meðan bikkjan þeyttist burt með hnakkræfilinn hangandi undir kvið. Síðan voru það stórhöfundarnir sem hættir voru í tamningum en áttu kappfóðraða góðhesta hneggjandi við stall. Þeir fóru á bak eins og herra- menn og riðu engan frúargang heldur tóku þeir ritgæðingana „til kostanna“, fóru mikinn og höfðu til skiptanna draumaklára - já, þeir voru stundum með þrjá til reiðar og hestasveina sem horfðu á þegar lagðar voru við stengur og slegið í á beinum bakka svo klárinn „þrællá“. Enn er talað um að sögur „liggi vel“. Þær eru einskonar útreiðartúrar með hæggengum töltköflum en síðan gríðarlegum sprettum þess á milli. Helstu höfundar okkar eru reið- menn. Sigurvegarar í 500 metra skeiði. II Hrossatalið í bókmenntunum er í stíl við karlmennskuna sem átti lengi vel að lýsa af öllum bókmenntatextum. Bókmenntir áttu að vera eins og ræða eft ir ungmennafélagsfrömuð, full af frösum eins og „þessa lands“ eða „feykja burt lognmollunni“. í þeim átti karlmennskuandi kókaínneytenda frá alda- mótunum að svífa yfir vötnunum, það var eins og allir rithöfundar ættu að vera á spítti. Enn stingur þessi talsmáti upp kollinum þegar „geta“ höfundar- ins er til umræðu. Samkvæmt honum má heimfæra allar bókmenntir upp á getu karlhöfundarins til að barna en hins vegar eru bækur kvenhöfunda „börnin“ þeirra; hæfileikarnir á ritvellinum eru lagðir að jöfnu við ffjósem- ina. Þess vegna á lesandinn að „leika sér“ við bækur kvenna í stað þess að viðra sig upp við þær. Gagnrýnendur eru einskonar fóstrur þegar þeir Qalla um kvennabókmenntir en í nálægð karlabókmennta verða þeir annaðhvort elskhugar eða keppinautar í getunni. Ennþá hefur enginn ritað heildstæða fagurfræði þessa skoðunarmáta og það er synd því að rit sem fölskvalaust drægi upp mynd af samtengdum rásum hvata og texta gæti orðið þarft inn- 96 www.ram.is TMM 1998:3
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.