Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						GI   veei n'dau'AVi^z .rs auoAairMMua
18    SUNNUDAGUR 21. SEPTEMBER 1997
ma/i rflVTiOíTOM
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Myndlist Jakúta
MYNDLIST
Nýlistasaf nið,    MIR-
salurinn, Ráðhúsið
MYNDVERK/ÍÐIR
Yuri Spiridonov, Nikolai Pavlov,
Kjuregej Alexandra, Jón Magnússon,
Ari Alexander Ergis Magnusson.
Opið í Nýló og MÍ R-salnu m þriðjud.
til sunnudaga frá kl. 14-18. Lokað
mánudaga. Til 21. september. Að-
gangur ókeypis. Sýningu í Ráðhúsinu
lauk 18. september.
ÞAÐ er afar lítið sem við vitum
um list Jakúta, nema það sem sést
hefur til Kjuregej Alexöndru frum-
kvöðli sýningarinnar og athafna
hennar í listhúsum borgarinnar.
Jakútía er bó fimmfalt stærra
landsvæði en fsland, og meðal rík-
ustu landa í heimi, þótt landsmenn
sjái minnst af þeim auði. Það mun
ennfremur eitt kaldasta byggða
svæði í veröldinni, var trúlega und-
ir rýninum á ferðum hans til og
frá Japan um árið, er skjárinn flutti
þær upplýsingar til flugfarþega að
60 gráða frost væri úti! Það hefur
vonandi ekki farið framhjá alltof
mörgum, að undanfarna daga hef-
ur Menningar- og vináttufélag
Jakúta staðið fyrir listkynningum
á þrem stöðum í borginni og þá
öðru fremur á myndlist og íðum.
Telst ómæld og virðingarverð
ræktarsemi á ferð hjá þeim fáu
Jakútum sem hér búa. Þrátt fyrir
allan frerann og túndrurnar virðast
heimaslóðirnar landsmönnum
meira en lítið kærar sé litið til
þeirra örfáu sem flust hafa vestur,
en ekki er vitað nema um þrjá í
YURI Spiridonov; Frá æskuslóðum
í Norður-Jakútíu.
Evrópu! Norsk uppsláttarbók mín,
sem komin er nokkuð til ára sinna,
(frá 1954), upplýsir að Jakútía sé
sjálfstætt lýðveldi í Norðaustur-
Síberíu, í tengslum við Sovét-Rúss-
land, og að fljótið Lena með hliðar-
ám renni í gegnum það. Stærð
þess sé 3.062.100 ferkílómetrar
og íbúarnir 401.000. í höfuðborg-
inni Jakutsk séu 25.000 íbúar og
sé borgin í flugsambandi við Irk-
utsk. Jakútar séu að stórum hluta
til (300.000) komnir af Tyrkjum
og töturum, hirðingjum sem lifi
við bakka Lenafljótsins, frá 60°
norðlægri breiddargráðu til íshafs-
ins. Trúin sé kristin, grískur rétt-
rúnaður, landsmenn stundi hrein-
dýrabúskap, fiskveiðar og almenn-
ar veiðar. Það er með ásetningi
að brugðið er upp þessum gömlu
upplýsingum, því þær sýna flestu
betur hve afskekkt og frumstætt
landið til skamms tíma
hefur verið. Og þótt lands-
mönnum hafi með aðflutt-
um fjölgað upp í rúma
milljón (1.200.000) sam-
kvæmt nýrri upplýsingum,
höfuðborgin stækkað og
landið fengið sjálfstæði er
það enn mjög frumstætt á
okkar mælikvarða. Hins
vegar er menning slíkra
oftar en ekki afar upp-
runaleg, sérstæð og heill-
andi, sem mun helsta
ástæða hinnar miklu sam-
heldni líkt og í öðrum mjög
köldum (og mjög heitum)
löndum.
Þetta allt er mikilvægt
að vita við skoðun sýning-
anna, því annars er hætta
á að gesturinn nálgist þær með
röngu hugarfari og viðhafi misvís-
andi samanburðarfræði. Listamenn
hinnar afskekktu og afskiptu þjóðar
eru hér að nálgast myndheim vest-
ursins, tileinka sér menningu sem
þeim hefur hingað til verið öldung-
is framandi og þannig séð er það
einstakt og spennandi að verða vitni
að því. Meinbugurinn á fram-
kvæmdinni er helstur, að upplýs-
ingar um menningu Jakútá eru
engar, 1 öllu falli varð ég ekki var
við að þær lægju frammi í bóka-
né ritlingaformi og sýningarskrárn-
ar eru einungis einblöðungar.
Gesturinn er því áfram svo til
jafn ófróður um hina upprunalegu
menningu Jakúta eftir skoðun sýn-
inganna, og uppsláttarrit í listum
segja honum ekkert, meður því að
landið var til skamms tíma hluti
Sovét-Rússlands.
Hversu hollt það er þessu fólki
að taka upp sýn Vesturlandabúa á
myndlist skal ekki velt vöngum
yfir hér, en hins vegar höfum við
í vestrinu ómældan lærdóm til
þeirra að sækja um lífsvisku, og
þá einnig upprunalegra íða, þar
sem fegurðargildið og nytsemin
haldast í hendur og úrkynjun yfir-
borðslegrar markaðshyggju er
fjarri.
Það sem fram kemur á sýning-
um þeirra Nikolai Pavlov og Yuri
Spiridonov er viðleitni þeirra til að
lýsa landi og þjóð á grunni vest-
rænnar hefðar í myndlist, sem enn
sem komið er telst á frumstæðu
stigi og minnir stundum ekki svo
lítið á vinnubrögð byrjenda í vestr-
inu. Hér er þannig ekki um næva
sýn á hlutvöktum raunheimi að
ræða, heldur er leitast við að draga
upp myndir eftir vestrænum og
akademískum hefðum. Hversu
mikið þetta er svo af jakúskri sam-
tímalist veit rýnirinn svo ekki full-
komlega, en fer á stúfana næst
þegar hann nálgast þjóðháttasöfn
og listabókasöfn í útlandinu því
áhuginn hefur blossað upp. Hér
er þannig ekki rétt að dæma eftir
hefðbundnum reglum né fara í
samanburðarfræði, þar sem þekk-
ingargrunnurinn er enn ekki nægi-
lega traustur. Það er helst í saum-
uðum teppum Kuregej að rýnirinn
skynjar forna hefð og sá hluti
framlags hennar er einnig eftir-
tektarverðastur að hans mati, því
að hér mætir samtíminn uppruna-
legum hefðum og þannig gerast
núlistir jarðtengdastar og hrif-
mestar.
Allt annað mál er svo, að far-
sælla hefði verið að hafa alla sam-
anlagða framkvæmdina í einu húsi
og veglegar að henni búið. En að
öðru leyti ber að taka ofan og
þakka með virktum fyrir sig.
BragiÁsgeirsson
Lundúnahraðlestin
DJASS
Hótel Saga
EDGE CULTURE
Mornington Lockett, tenórsaxófónn,
Tony Smith, gítar, Joe Hubbart, raf-
bassi, og Gunnlaugur Briem, tromm-
ur. Súlnasalur 16. september.
ÞAÐ var keyrsla allan tímann
hjá Gulla Briem og félögum hans
engilsaxneskum á RúRek tónleik-
unum á Hótel Sögu sl. þriðjudags-
kvöld. Þeir félagar þekkjast úr
hljóðverum Lundúnaborgar, en hér
leíka þeir í fyrsta skipti saman í
kvartetti og sá ber nafnið: Edge
Culture. Gulli er sjóaður í djass-
rokkinu úr Mezzoforte og þeir fé-
lagar kunna þessa tónlist uppá sína
tíu fingur. Tenórsaxistinn Morning-
ton Lockett er enskur, gítarleikar-
inn Tony Smith kanadískur og bass-
istinn Joe Hubbard bandarískur.
Tónlistin kröftugt djassrokk og
ærandi - engin jaðartónlist frekar
en flest sem það tískuorðið er notað
um á RúRek. Miles Davis ruddi
þessari tónlist braut um og uppúr
1970 og fyrir þessum strákum er
þetta klára djass. Þegar djasssveifl-
an ríkir í hrynsveitinni í stað rokk-
sveiflunnar finnst þeim sem fortíð-
arfíknin hafi tekið völdin - og vel
að merkja; á teknótímum er djass-
rokkið orðið klassískt og gítarleikur
Tony Smiths með vava og öllum
Hendrix-trixunum klassík ekki síð-
ur en saxófónblástur Locketts, sem
leitaði ekki lengra aftur en í Coltr-
ane/Brecker skólann. Urrandi og
falsetta skreyttu á stundum grjót-
harðan tóninn og nótnafjöldinn
skall einsog kúlnahríð á hljóðhimn-
unum. Ættareinkennin sömu og hjá
James Carter - en Carter er forn-
eskjulegri. Ekkert þagnarbindindi
var hjá Lockett frekar en hjá öðrum
í kvartettinum og Gulli og Hubbard
héldu rokksveiflunni gangandi af
ógnarkrafti. í lok tónleikanna verkj-
aði mann í eyrun en bros lék þó
um varir er gengið var út í haust-
rökkrið.
Flest lögin á efnisskránni voru
eftir hr. Smith og svo var klassíkin:
Marineri, Coleman og Hancock.
Bullett Train eftir Mike Manieri
gæti verið slagorð kvartettsins;
Ramblin þótti frumlegur blús er
hann heyrðist fyrst á Atlantic skífu
Ornette Colemans, Change of the
Century. Hann hljómar enn frískur
en eftir að laglínan hafði verið leik-
in var allur Coleman á burt í spuna
þeirra félaga. Aukalagið, Cantolope
Island eftir Herbie Hancock, var
leikið í kraftmiklum fönkstíl. Lok
við hæfi á góðum tónleikum.
Síðasta lagið á formlegri efnis-
skrá var eftir Hubbard: Adventures
on Heskell Street. Yfirbragðið var
balkneskt og Lockett spann frjálst.
Minnti þá kvarettinn um margt á
N£ju frumskógarsveit Derges er
Lundin og Zauten blésu Síberíutígr-
ann í minningu Eric Dolphys. En
hrynsveitin skerpti andstæðurnar -
í henni fólst sérleikur Gulla Briem
og félaga á RúRek 97.
Vernharður Linnet
Morgunblaðið/Ásdís
Sigurður heiðraður
FORSETI Þýskalands hefur veitt
Sigurði Björnssyni óperusöngv-
ara heiðurskross af 1. gráðu,
Verdienstkreuz 1. klasse, vegna
starfa hans til eflingar menning-
arsamskipta Þýskalands og ís-
lands. Sendiherra Þýskalands, dr.
Ehni, afhenti Sigurði krossinn að
viðstöddum Birni Bjarnasyni
menntamálaráðherra.
Sigurður Björnsson kvaðst vera
hrærður og ánægður með þann
inikla heiður sem honum væri
sýndur með þessu. Rúm 40 ár
væru síðan samskipti hans við
Þýskaland hófust, fyrst með námi
og síðan starfi við ýmis þýsk
óperuhús. Sigurður fluttist lieiin
til íslands 1977. Hann var fram-
kvæmdastjóri Sinfóníuhtjómsveit-
arinnar f 15 ár en starfar nú hjá
Fræðslumiðstðð Reykjavíkur.
Skemmdarverk á sýningu
London. The Daily Telegraph.
ANDSTÆÐINGAR þess að málverk
af barnamorðingjanum Myru Hind-
ley sé til sýnis á nýopnaðri sýningu
konunglegu bresku listaakadem-
íunnar sýndu andúð sína á því í
verki á fimmtudag. Þremur eða fjór-
um eggjum var kastað í málverkið
og slett á það málningu á fyrsta
sýningardegi og voru tveir menn
handteknir.
Deilurnar innan akademíunnar
vegna verksins mögnuðust einnig
þegar annar félagi hennar á einni
viku, málarinn Gillian Ayres, sagði
af sér til að mótmæla sýningu mynd-
arinnar.
110 verk eru á sýningunni, þar
á meðal hinn frægi hákarl í formal-
íni eftir Damien Hirst, en umræðan
um málverkið „Myra" eftir Marcus
Harvey hefur yfirskyggt allt annað.
Það er um þriggja metra hátt og
sýnir andlit morðingjans málað með
hundruðum fara eftir lófa lítilla
barna.
Á miðvikudag voru rúður brotnar
í skrifstofum akademiunnar í Lond-
on. Þegar sýningin var opnuð á
fimmtudag hafði hópur fólks uppi
hávær mómæli fyrir utan sýningar-
salinn og skoraði á þá, sem stóðu
í biðröðum, að hverfa frá. Winnie
Johnson, móðir drengs, sem Hindley
myrti fyrir 33 árum, var þar á með-
al og hrópaði grátandi að þeir sem
færu á sýninguna væru ,jafn sjúkir
og Hindley sjálf'.
„Við ætlum ekki að veita þeim
þá ánægju að fjarlægja myndina,"
sagði James Robinson, aðstoðaryf-
irmaður akademíunnar, og bætti við
að gæsla yrði aukin á sýningunni
vegna atviksins á fímmtudag.
Myndin hefur verið tekin niður svo
hægt verði að hreinsa hana en búist
er við að hún verði aftur komin á
sýninguna fljótlega. Þær raddir
heyrðust hins vegar að rétt væri að
láta hana hanga eins og hún leit út
eftir skemmdarverkið til vitnis um
þær hörðu deilur sem hún hefur vakið.
Norskur
kórí
Hallgríms-
kirkju
AÐVENTISTAKÓR frá Nor-
egi, Adventsangerne, heldur
tónleika í Hallgrírhskirkju í dag
kl. 17.
Adventsangerne er um 100
manna blandaður kór, mynd-
aður af fulltrúum frá hinum
ýmsu söfnuðum Sjöunda dags
aðventista í Noregi.
Kórinn var stofnaður af
stjórnandanum, Sverre Valen,
og eru í honum lærðir og ólærð-
ir söngvarar en efnisskráin er
að mestu trúarlegs eðlis. Valen
er vel þekktur á Norðurlöndum
fyrir kóra sína: Sandefjord
jentekor, Valenkoret og Valens
solistensembel, sem hann hefur
ferðast með um allan heim.
Síðasta hljómplata Advent-
sangerne sem gefm var út
haustið 1996 með jólatónlist
fékk góða dóma í fleiri dagblöð-
um.
Undirleikar kórsins eru dr.
Solveig Nordheim (píanó) og
Tormod Ovrum (orgel).
Ung Nordisk
Musik 1997
TÓNLEIKAR á vegum UNM,
Ung Nordisk Musik 1997,
verða í Listasafni íslands, Frí-
kirkjuvegi 7 í kvöld, sunnudag
kl. 20.30. Þar flytur Caput-
hópurinn verk eftir Jonas
Klingborg, Klas Katt gár hem;
Jón Guðmundsson, We-
bernrebew og Johan Tallgren:
Codename Orpheus. Móttaka
gesta verður á Sólon íslandus
efth- tónleikana.
Á morgun, mánudag, kl.
11-13, ræða ungu tónskáldin
verk sín í Tónlistarskóla
Reykjavíkur. ítalska tónskáldið
Luca Francesconi, heiðursgest-
ur hátíðarinnar, flytur fyrirlest-
ur kl. 14-16.
Tónleikar verða í Listasafni
íslands kl. 22 þar sem ýmsir
flytjendur leika verk eftir Matt-
ias Svenson, Board is lit for
Cousin It; Davíð Franzson, 5
ljóð um nóttina; Þorkel Atlason,
Partita; Tage Tysland, Pia-
notrio; Perttu Haapanen,
Koy'aaq og Lasse Laursen,
Koncert.,
Leiðsögn um
Kjarvalsstaði
LEIÐSÖGN er um myndlistar-
sýningar á Kjarvalsstöðum alla
sunnudaga kl. 16. Nú standa
yfir sýningar á verkum Krist-
jáns Davíðssonar og á samtíma-
list frá Lithaen. Á föstudögum
kl. 17 er boðið upp á sérstaka
leiðsögn um sýningu bygginga-
listadeildar á verkum Sigurðar
Guðmundssonar arkitekts.
Opið er á Kjarvalsstöðum alla
daga vikunnar frá kl. 10-18.
Aðgangseyrir er kr. 300.
Pelle í Nor-
ræna húsinu
SÆNSKA kvikmyndin Pelle
Svanslös verður sýndíNorr-
ænahúsinuídag kl. 14.
Á bóndabæ einum fæðast 5
kettlingar og einn þeirra er
rófulaus. Það er vinur okkar,
Pelle rófulausi. Tilviljanir ráða
því að einn daginn er hann
staddur í stórborginni og segir
myndin frá ævintýrum hans
þar. Teiknimynd fyrir alla fjöl-
skylduna. Sænskt tal, 80 mín.
Aðgangur ókeypis.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
28-29
28-29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56