Morgunblaðið - 30.06.1976, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 30.06.1976, Blaðsíða 12
12 MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 30. JUNÍ 1976 Nlyndllst eftir BRAGA ÁSGEIRSSON Vegna athugasemdar frá sýn- ingarnefnd „Yfirlitssýningar á íslenzkri grafík", er bírtist hér í blaðinu sl. föstudag og sem virðist að meginhluta hafa orð- ið til vegna skrifa minna um sýninguna, tel ég rétt að taka fram eftirfarandi: — Ég átti alls ekki von á að nefndin hasl- aði slíkri athugasemd völl á opinberum vettvangi og furða mig á þeim misskilningi, „ofur- viðkvæmni" og yfirlæti, sem þar kemur fram. Nefndin hefur mál sitt á þvi, að henni hafi verið kunnugt um þann fjólda mynda, er eftir Kristin Pétursson liggja í list- greininni, og að hún hafi þar með einfaldlega dæmt framlag hans úr leik, að undanteknum þrem myndum er henni þóknaðist að taka inn á sýning- una. Hér fer óneitanlega lítið fyrir frjálshyggju og þjónustu- semi við hina raunréttu sögu- legu mynd af þróun hérlendrar grafík-listar gegnum tíðina, með þvi að sú þróun byggist hér einungis á þröngu mati sýn- ingarnefndarinnar, þ.e. fárra manna og sérskoðana þeirra. Varðandi annað atriðið, þá taldi ég það fyrirkomulag við- unandi að gefa öllum félags- mönnum kost á þátttöku þótt það að sjálfsögðu þrengdi að sýningarrými og þar með mynd- fjölda hinna eldri manna. Get- ur hér þó naumast talizt rétt, er i Ijós kom hve takmarkað rýmið yrði, að taka t.d. við myndum nemenda í mótun þegar gamal- grónir listamenn eru með- höndlaðir líkt og K.P. Þriðja atriði, og því sem mestu rými er varið til, er beint til mín og vísað til ummæla minna: „auk þess sem sýningin gefur ekki alls kostar rétta mynd af framlagi margra hinna eldri þá vantar ýmis nöfn með öllu t.d. Höskuld Björnsson o.fl." — Sýningarnefnd vill hér fá upplýst hver þau „ýmsu nöfn" eru og „fl" af eldri mönn- um, sem sýningarnefnd á að hafa gleymt við samsetningu sýningarinnar. — Hér er „gleymt" ekki rétta orðið, en er sýningarnefndin fullviss um að henni hafi tekizt að hafa uppi á öllu þvi sem gert hefur verið í grafík hérlendis og spor hefur markað, og farið að öllu leyti rétt með í sögulegu yfirliti i sýningarskrá. Hér skal m.a. bent á að Steinþór Sigurðsson kenndi grafik i eitt ár við Myndlista- og handíðaskólann (1959—60) og gæti það bent til þess að hann hafi eitthvað unn- ið sjálfur í faginu, þá man ég eftir því að Pétur Friðrik gerði eftirtektarverða steinþrykks- mynd hjá mér á námsskeiði af „hesti á skokki", sem var m.a. á R ingarnefndin: „fullyrðingár ¦'¦ ¦:¦:-:. ,,,,..,.:,,¦,,.:.,. -¦,¦-.--¦¦¦ Braga eru emnig kjndugar L_ ljósi:þ£$s að,hann var ráðunaut-, uÉ-sýningarnefndar og™gaf ýms- - aireSöár ábendingar — honum_: var-fþvi i lófa lagið að koma áð^nefndum upplýsingum á framfæri, þegar unnið var að sý%nngunni Leitt að hann skull ekki hafa komið þessum upp lýsingum a framfæn i íæka Rétt er að ég gaf >'mis ráð ég vissi að áhugi væri á viö sánsetningu slíkrar sýníngar, cn það var að mestu i einkavið- ræ'ðörn og að rnegmbluta áður cti 'é'g var bókaður í sýningar- nefnd á aðalfundi samkværnt framborinm tillogu (ég var ekki á þeim fundi) — Það fóru litlar sögur.af nefndrt bókun, en <ég Vár j>ó spurður um hvort ég vitdi störf a í sýniíigarnefnd í þvi cfni að velja myndir og vera raðgjafí Tií" þess gekk é$ tnejð undandrætti þó, vegna mikilla aiflfir. — Kg var aldrei kallaður á fund sýningarnefndar til skrafs eða raðagerða, né aðmét að sakast, err *$UIÚg.. mg né, sýningarnefnd, í sýníngarskiá er míri ekki getið í sýmngar- nefnd né sem ráðgjafa, svo að þessi nýi titill sem ráðunatitur nefndárínnar kemur mér á ó- vart. Ég mun þó jafftan boðinn og búir.n tíl samstarfs ef óskað er eftir, aðstæður ieyfa og við- gangur þessarar listgreinar kallar. "r&- lysPPI er»ðí:reginmissktfíP| ingur að ég teldi "- *N^ninguiHÍ*JÉIr * iÍ^rtfcargarajy um auk J. þlrfkkja. f i Sjálíú sér sanrUeikanum samkvoemt var ég mj(ig ánægður með minni hlut á sýriingunni, og það er hárrétf hjá sýningarncfnd, að ég hafi við engan að sak- ast f þeim efnum néma sjálfan mig. ef framlag mitt hefur ekki gefíð fullnægj- efeki að áfellast sýningar- nefnd, — sem eg var í þessu efni mjög ánægður með og hefði verið ánægöur með hálfu íslenzk grafík farandsýningu í Þýzkalandi 1962 og sendust nokkur eintök ytra af þeirri mynd og hvað með Elías B. Halldórsson? Þetta „o.f!." var sem sagt eins konar varnagli gagnvart því að e.t.v. sé ekki allt komið fram, og að áhugaverðir hlutir kunni enn að leynast. — Hér erum við visast á hálli braut, þar sem þessi málefni eru fyrst og fremst félagsmál okkar. En áfram heldur sýn- væri sýndur listi væntanlegra þátttakenda og hafði ég þvi ekki tækifæri til að bæta þar inn nöfnum, auk þess sem sýn- ingarnefndin fékk sér annan ráðgjafa, svo sem kunnugt er og m.a. leiddi til úrsagnar Einars Hákonarsonar úr félag- inu. — Ég leit nokkrum sinnum ínn á Kjarvalsstaði meðan upp- henging verka fór fram, en starf mitt var þar af skornum skammti og er þar við timahrak færri myndir frá minni hendi, — heldur var ég einfaldlega að leiðrétta framslátt Kristins Pét- urssonar um einkasýningar, en ég skildi hann svo, að þar ætti hann við framlag þeirra er flestar myndir áttu á sýning- unni þ.e. Jón Engilberts, Bar- böru Árnason og mig. Allt er hægt að misskilja og rangtúlka ef vilji er fyrir hendi, en þessi misskilningur er svo annarlegur að helzt minnir á sMttha Úf ttlipj^iign- um, sem talaði ..urn^lJ^r^Á^tað Jjöru i mjög neyðarlegu tilviki i opmberu hófi, svo sem frægt ?|Kwða konuna er dá^m*að |d|læti" biskupsdæmt^sé'að ^si! -*»*» §g á sannarlega;erfiW':rWeð að finna kveikjuna ^í&Aiám- sýningarnef ndajas>og í&að L^ki litið yfirlæti 1"1i€*rri lingu hennar, „að^^k- „komið fram opin&er- gPPI.sem hnikar mar*Míðt>;Mn- i ngarmnar, aó gera úttetet^ví bc>;ta sem gert hefur vcrið í grafík undanfarna árafugi". Kn þeirri spurningu or enn ósvar- að, hvort nefndin teiji sig haf'a náð því markí, t.d. án þátttðku Einars Hákonarsonar o» án þess að rctt mynd komi fram varðandi frarnlag annarra, eldri sern yngri. í hugleíðingum irtínum hér í hlaðtnu loitaðisl cg fyrst og fremst við að upplýsa flcst það sem ég vissi um þróun grafik- listar oí' -kennslu hérlendi.s, til þess að fylla inn i hetldarmynd- íha méo niwsjon^u^^nní'fima. Sýningin var þannig sett upp, að útilokað var að gera henni full skil i takmarkaðri blaða- grein, enda hefur enginn list- rýnir treyst sér til þess í skrif- um sinurn. Að lokum vil ég ítreka það sem ég hefi áður gefið I skyn opinberlega, „að ég tel sýning- una mikið afrek miðað við allar aðstæður", — vil ég nota tæki- færið til að þakka enn einu sinni fyrir framtakið og minn hlut á sýningunni. En það álit mitt stendur óhaggað, að hér hafi ekki allt komið fram, — né álls kostar rétt verið f arið með um framlag ísl. dagblaða til grafík-lista. — Hér gleymdist t.d. hlutur Morgunblaðsins með öllu. Þá óska ég grafík-félaginu alls velf arnaðar og vona að inn- an þess megi jafnan fremur ríkja „fjör" en fjara. Dr. Stefán Aðalsteinsson: Búskaparþróun í áætlanagerð sinni um matar- æði, búskap og byggðaþróun gera Norðmenn ráð fyrir að vera sjálf- um sér nógi'r um sem flest mat- væli. I landbúnaðaráætlunum sínum stefna þeir að því: % að auka heimaræktun á fóðurkorni og matarkorni % að draga verulega úr korn- innflutningi, einkum fóður- korni # að auka hlutdeildgróffóðurs ifóðri búfjár ^ að auka grasraæktarland verulega og rækta hærra til f jalla en áður % að draga úr fólksflótta úr sveitum og tryggja betur en nú er kjör sveitafólks miðað við aðrar stéttir. i grein þeirri, sem hér fer á eftir, verður gerð nánari grein fyrir þeim markmiðum, sem Norðmenn hafa sett sér í sam- bandi við þróun landbúnaðar sins og rökstuðningurinn rakinn. Norsk stjórnvöld hafa sett fram eftirfarandi viljayfirlýsingu varð- andi mataræði og matvælafram- leiðslu þjóðarinnar: „Við stefnumótun í mataræði og matvælaframleiðslu þarf að áliti ríkisstjórnarinnar að sam- ræma mörg mikilvæg markmið og sjónarmið. Þeim er hægt að gera skil i eftirfarandi atriðum: 1. Hvetja ber til heilsusanv legs mataræðis. 2. Stefnumótun í neysluvenj- um og matvælaframleiðslu ber að samræma ályktunum Al- þjóðamatvælaráðstefnunnar. 3. Af öryggisástæðum ber að stefna að því, að aukin verði framleiðsla og neysla á norsk- um matvælum, og betri grund- völl þarf að leggja að þvi að geta með skjótum hætti aukið hlutdeild heimaframleiðslu í heildarþörf fyrir matvæli. 4. Vegna byggðasjónarmiða ber að leggja mesta áherslu á að nýta búvöruframleiðslu- möguleikana í þeim héruðum, sem standa höllum fæti frá at- vinnusjónarmiði." Til að ná ofannefndum markmiðum að því er varðar mat- vælaframleiðsluna, hefur verið gerð áætlun um nauðsynlegar breytíngar á norskum landbún- aði, og skulu helstu atriði þeirrar áætlunar nú rakin hér. Gert er ráð fyrir, að ræktað og hálfræktað land verði aukið úr 900 þús. ha. í 1 milljón ha. á tímabilinu 1974—1990, en full- ræktað land aukist á sama tíma rjr 790 þús. ha. í 900 þús. ha. Landbúnaðinum verði gert að fullnægja þörfum þjóðarinnar fyrir mjólk og mjólkurafurðir, ost, smjör, kjöt, kartöflur, ávexti og ber. Framleiðslumagn þessara vara ber að miða víð neysiuþörf þjóð- arinnar. Ennfremur ber að stefna að þvi, að neyslan verði í samræmi við þær ráðleggingar, sem fram hafa komið og miðast annars vegar við heilsufarsþætti og hins vegar við nauðsyn þess að geta fullnægt matvælaþörf í sem mestum mæli með heimaframleiðslu ef þörf krefur. Leggja ber áherzlu á verulega aukningu kornræktar, og veruleg- ur hluti þeirrar aukningar þarf að vera matarkorn. Berjaframleiðslu þarf einnig að auka. Sykurfram- leiðslu er ekki ástæða til að stunda i Noregi. Á það ber að leggja áherzlu, að % hlutar af aukningu ræktanlegs lands komi til þeirrar héraða, sem Mataræði, búskapur og byggðaþróun í Noregi 2. grein og fram til 1990 fækki um 900 ársverk á ári. Lögð verður áherzla á, að fækkunin verði minni í héruðum, sem hafa ótrygg at- vinnuskilyrði. Hér á eftir eru sýndar nokkrar tölur um fólksfjölda í landinu alls, ársverk í landbúnaði, ræktað land á bú, fjölda kúa og nythæð kúa. ýmislegt bendir til, að hún geti verið mjög varhugaverð. ^ Það er engan veginn gefið, að þróuðum þjóðum verði liðið það til lengdar að sóa verð- mætum næringarefnum, sem matarvana þjóðir skortir, eins og t.d. það að breyta matar- korni i kjöt. Þess vegna vilja FMi^lidUi I Noragi (mi»r4r,ir) 100 80 f30 40 1S6S Hlutfall innflutH matorkom* Hiirtral inr,flutti födurVorn. JOf KrSrnnMtur. % ol öUu fórfri Fólks- . Arsverk Ræktað Fjöldi Meðal- Ar fjöldi, í landb. land á kúa, nyt, þús. þús. bú, ha þús. lítrar 1959 3553 229 5,0 594 2566 1969 3851 166 6,0 436 4001 1974 3991 123 7,4 404 4508 Aætlun: 1980 4091 102 8,9 375 4900 1990 4245 93 10,7 375 5000 höllum fæti standa frá atvinnu- sjónarmiði. Gert er ráð fyrir, að hamlað verði gegn þeim flótta frá búskap, sem einkennt hefur norskan land- búnað undanfarið. A timabilinu 1969—1974 fækk- aði árlega um 8200 ársverk i landbúnaði, og býlum fækkaði alls um 35000 á þessu tímabili eða um 6800 býli á ári. Samtimis dróst ræktað land saman úr 990 þús. ha. í 900 þús. ha. Gert er ráð fyrir, að fyrstu áhrif þeirrar stefnubreyt- ingar, sem hér er um að ræða, verði þau, að ræktað land hætti að falla í órækt, en meginaukningin I ræktun lands eigi sér stað á tímabilinu 1980—1990. Þrátt fyrir þessa stefnubreyt- ingu er gert ráð fyrir, að 3300 ársverk hverfi frá landbúnaði á ári fram til 1980, en frá þeim tíma Þessar tölur og nokkrar fleiri eru sýndar á línuriti. Tölurnar frá tímabilinu 1959—1974 sýna, að stórfelld fólksfækkun hefur orðið í land- búnaði, en stærð ræktaðs lands á býli hefur aukist og nythæð mjólkurkúa hækkað ævintýralega míkið. Jafnframt hefur kúm fækkað mjög ört. Samtimis þessu hefur fólksfjölgun orðið mikil í landinu, en þrátt fyrir samdrátt vinnuafls I landbúnaði hefur mat- vælaframleiðsla hans haldið nokkurn veginn í horfinu. Stefnubreytingin, sem lýst hef- ur verið hér að framan, miðast við að draga úr fækkun fólks við bú- störf, sérstaklega á viðkvæmum svæðum, og samtímis er gert ráð fyrir, að hlutdeild innanlansfram- leiðslu í matvælaneyslu þjóðar- innar aukist verulega vegna óviss- unnar, sem nú ríkir um matvæla- framboð á heimsmörkuðum og sí- aukinnar matarþarfar sfvaxandi fólksf jölda um heim allan. Norðmenn hafa tvö aðalatriði að leiðarljósi í stefnumótun sinni í mataræði og matvælafram- leiðslu, og þau eru þessi: 9 Það er engan veginn gefið, að neysluþróunin í þróuðu löndunum sé hagkvæm frá heilsufarslegu sjónarmiði, og Norðmenn ganga á undan öðrum með góðu fordæmi að þessu Ieyti. Þrír sækja um Laugalækjarskóla SKÖLASTJÓRASTAÐA í Lauga- lækjarskóla I Reykjavík var fyrir nokkru auglýst laus til umsóknar og bárust þrjár umsóknir um stöð- una, en umsóknarfrestur rann út 25. júni. Umsækjendur eru þeir Árni Þorsteinsson skólastjóri á Blönduósi, Kristján Thorlacius yfirkennari í Vörðuskóla i Reykjavík og Þráinn Guðmunds- son, settur skólastjóri i Lauga- lækjaskóla. Staðan verður vænt- anlega veitt i næstu viku. 1 síðasta Lögbirtingablaði eru tvær skólastjórastöður auglýstar lausar til umsóknar. Það er við Laugagerðisskóla á Snæfellsnesi og við Iðnskólann í Hafnarfirði. f AU<;t,VslN(iASÍMINN ER: ^»22480 | JllerðunWatsJÖ

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.