Morgunblaðið - 23.09.1976, Blaðsíða 19

Morgunblaðið - 23.09.1976, Blaðsíða 19
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 23. SEPTEMBER 1976 19 Kosningaúrslitin í Svíþjóð .". . Segir sænska alþýðu- sambandiðnýju stjórn- inni stríð á hendur? Gunnar Nilsson, annar af leiðtogum sænska alþýðusambandsins, og Olof Palme, fyrrum forsætisráðherra. • „SAMVINNAN milli verka- lýðshreyfingarinnar og jafnað- armanna dregur smátt og smátt úr vöidum atvinnurekendanna og eykur öryggið," segir I kosn- ingahandbðk sænska alþýðu- sambandsins, LO, I ár. Þessi setning gengur þð út frá þeim forsendum að jafnaðarmenn séu I stjðrnaraðstöðu. Nú, eftir kosningarnar á sunnudag, er hins vegar ljðst að Jafnaðar- menn verða á næstunni f stjðrnarandstöðu. Og þrátt fyr- ir tiltölulega varfærnislegar yf- irlýsingar leiðtoga LO enn sem komið er búast margir við þvf að sambandið muni nú ekki láta sér þetta „smátt og smátt", sem um getur f tilvitnuninni hér að ofan, nægja. Telja sænskir fréttaskýrendur ein- sýnt að mikil hætta verði á auknum átökum á vinnumark- aðinum f Svfþjðð á valdatfma borgaraflokkanna og að LO muni I þeim kjarasamningum sem standa fyrir dyrum grfpa til „strfðsaðgerða" til að koma kröfum sfnum ileiðis. Þar eð LO og Jafnarmanna- flokkurinn hafa svo að segja gengið hönd í hönd gegnum stjórnmála- og verkalýðsmála- sögu Svfþjóðar allt frá þvi fyrir siðustu aldamót hafa þessir tveir aðilar stöðugt orðið að taka tillit hvor til annars. Jafn- framt því sem LO hefur fengið kröfum sínum framgengt þurfti sambandið á meðan jafn- aðarmenn voru i rfkisstjórn að sýna vissa samábyrgðartilfinn- ingu, LO varð að gæta þess að leggja ekki kapp á kröfur sem gætu orðið til þess að fella rík- isstjórnina. Slík krafa sem ef til vill varð til þess að fella stjórn Palmes var hin umdeilda tillaga Rudolf Meidners, hagfræðings LO, um launþegasjóði. Annar af leið- togum LO, Gunnar Nilsson, seg- ir að ljóst sé að sá ótti sem borgaraflokkarnir hafi með áróðri sinum skapað meðal kjósenda I garð þessarar tillögu hafi greinilega átt sinn þátt i falli Palmes. Hann kvaðst sann- arlega hafa vonazt til þess að jafnaðarmannastjórn yrði áfram I landinu til að vinna að þeim lýðræðislegu umbótum I atvinnulífinu sem byrjað var á siðustu árin. Hann lét jafn- framt i ljós þá skoðun að nú myndu áhrif atvinnurekenda á stjórnina aukast. Nú eiga þvi margir von á því að „sam- ábyrgðartilfinning" sænsku verkalýðshreyfingarinnar muni víkja fyrir róttækri, her- skárri stefnu — bæði I garð hinnar borgaralegu rikisstjórn- ar og atvinnurekenda. (byggt á Dagens Nyheter og Göteborgs Posten). Sigur og osigur • SOGULEG MYND — Olof Palme afhendir forseta sœnska þlngsins, Henry Allard, afsðgn slna sem forsætisraðherra s.l. manudagskvðld. Þar með var loklð 44 ara valdatlma sænska Jafnaðarmanna- flokksins. • SÖGULEGT PLAGG — Hln stuttoroa afsögn Palmes: „Eg 6ska hér með eftir þvf ao verða leystur undan embætti forsætis- raðherra." • STJÓRNARMYNDUN TIL UMRÆÐU — Ilelzlu fyrirliðar Miðflokksins, f.v. Johannes Anlonsson, Thorbjörn Fálldin ogKarin Sðder, spjallasamanum væntan- legt stjórnarsamstarf. 197«-C9-20 :<iksdagens tairaan Jag begar harmed att bll entledigad friin. befattningen sorrx statsrainis •*. Olof Palms Þeir eru samstarfsmenn Fálldins í stjórn sænskra borgaraflokka: Per Ahlmark Gösta Bohman # PER AHLMARK, leiStogi ÞjóSarflokksins, er 37 ára. Hann er með f il.kand. gráSu og var áSur i mörg ár blaSamaSur við Express- en og ritari aSalritstjóra Dagens Nyheter. Þá var hann fylgjandi þvl að Sviar útveguSu sér kjarnorku- vopn og skrifaSi m.a. þar um. i kosningarbaráttunni nú var hann oftlega spurSur aS því hvernig þvi væri fariS aS hann væri nú hatrammur andstæSingur kjarnorkustefnu Palmestjórnar- innar. Hann mun hafa bjargaS sér meS þvi aS segja aS hér haf i veriS um aS ræSa bernskubrek á þeim tima sem hann haf 8i ekki einu sinni kosningarétt. Ahlmark varS strax er hann var 21 árs formaSur æskulýSssam- taka ÞjóSarflokksins. Þrítugur var8 hann þingmaSur og í fyrra tók hann viS af Gunnar Helén sem leiStogi flokksins. Hann er yngsti og umdeildasti leiStogi borgara- flokkanna, snarpur og orShvatur ræSumaSur, og honum tókst aS snúa viS þeirri neikvæSu þróun sem verið hafSi á fylgi ÞjóSar- flokksins. Sem þingmaSur hefur Per Ahl mark veriS einarSur baráttu maS- urfyrir málstaS Israels í utanrikis- málum og er i stjórn Sænsk- israelska félagsins. Hann er sá af leiStogum borgaraflokkanna þriggja sem mest minnir á Olof Palme. Dagens Nyheter kallaSi hann nýlega „Palme borgarastétt- arinnar". Hann þykiralla vega ekki vera eftirbátur forsætisráS- herrans aS andlegu atgervi. Þá má geta þess aS Ahlmark hefur sagt sig úr sænsku þjóSkirkjunni. Hann var andvigur sölu milliölsins, svo getiS sé afstöSu hans í öSru hita- mali. (byggt á Politiken og Berlingske Tidende). # GÖSTA Bohman, er 55 ára. Hann er majór i varaliBi sænska stórskotaliSsins, lögfræSingur a8 mennt og var i mörg ár forstöSu- maSur kauphallarinnar i Stokk- hólmi. Hann hefur setiS á þingi f rá árinu 1958 og formaSur Hægfara einingarflokksins, sem er ihalds- flokkur SviþjóSar, varS hann áriS 1970. ASur haf8i flokkurinn a8 verulegu leyti veriS lamaSur vegna kreppu i forystuliSinu og tíSra formannsskipta. Nú gengur f lokknum betur og hann hef ur ver- i8 i vexti undanfarin þrjú ar. Boh- man virSist meS dugnaSi og skarp- skyggni hafa getaS höfSaS afar auSveldlega til sænsku borgar- astéttarinnar. Bohman hef ur lagt sérstaka rækt sem stjómmálamaSur viS samnorræn mál. Hann bjó sem barn ifjögurár i Noregi. nánar tiltekiS Ósló. Hann eráhugasamur fulltrúi í NorSurlandaráSi og EvrópuráSinu. En hiS mikla áhuga- mál Bohmans eru varnarmálin. Hann hefur átt sæti i tveimur varnarmálanefndum, og er þar fyr- ir utan virkur varaliSsmaSur, sem fyrr segir, framúrskarandi skamm- byssuskytta og skíSamaSur, jafn- framt þvi sem hann tekur virkan þátt ifrjálsum iþróttum. i kosn- ingabarattuferSum sinum hefur Bohman haft sérstakt dálaeti é aS heimsækja gömlu herbúSirnar sin- ar, þar sem hann gegndi herþjón- ustu og sagt solditasögur viS mik- inn fögnuS. Heimilislif Bohmans er sagt pólitískt i meira lagi. Eiginkona hans, Gunnel, er yfirbókavörSur i sænska þinginu. Þess mi geta a8 Bohman graiddi atkvæ&i me8 þvi a8 hi8 umdeílda milliöl yrSi éfram á boSstólum i SviþjóS. (Byggt i Politiken og Berlingske Tidende). „Glórulaust að sparka Palme* >> „ÞAÐ yrði glórulaust ef Palme viki sem leiðtogi Jafnaðar- mannaflokksins vegna kosn- ingaúrslitanna," segir Tage Er- lander, hinn gamalreyndi leið- togi og forsætisráðherra í blaðaviðtali. „Hann hefur stað- ið sig meistaralega I stjórnmál- unum," segir Erlander og bend- ir m.a. á, að stjórn Palmestjórn- arinnar á efnahagsmálunum hafi vakið aðdáun um heim all- an. Um orsök kosningaúrslit- anna segir Erlander: „Það þarf vafalaust mjög nákvæmar rannsóknir til að skýra þau. Augljóst er þó að kjarnorku- málið hefur átt stóran þátt þar I. Vegna þess tapaði Jafnaðar- mannaflokkurinn atkvæðum til miðflokka, sem svo að sama skapi töpuðu atkvæðum, fyrst og fremst til hægri aflanna." Þá segir Erlander að borgaraflokk- unum hafi tekizt að gera sósíal- isma þann sem jafnaðarmenn hafa rekið tortryggilegan og nánast hættulegan i augum fjölda fólks — einkum ungs Tage Erlender. ihaldssinnaðs fólks, fremur en gamals stuðningsfólks jafnað- armanna.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.