Morgunblaðið - 23.09.1976, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 23.09.1976, Blaðsíða 12
12 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 23. SEPTEMBER 1976 I heimsókn hjá Snæbirni Thoroddsen í Kvígindisdal Með spari- sjóð á heimilinu Texti og myndir: Snæbjörn Thoroddsen við skrifborðið. SPARISJÓÐUR Rauða- sandshrepps er merkileg stofnun og hefur verið til húsa í Kvígindisdal siðan 1913 og alltaf undir stjórn sama mannsins, Snæbjarn- ar Thoroddsen. Sjálfur er Snæbjörn merkur fyrir margra hluta sakir ogþessi aldni heiðursmaður hefur frá mörgu að segja. Auk þess að haf a búió í Kvígind- isdal síðan 1913 þá hefur hann haft sparisjóðinn inn á heimili sínu allan þann tíma og 1. september síð- astliðinn hófst fimmtug- asta starfsár Snæbjarnar sem veðurathugunar- manns í Kvígindisdal. — Sparisjóðurinn hér hefur aldrei verið stór eða mikill, en hann hefur þó hjálpað mörgum og komið mörgum f góðar þarfir eins og ætlunin hafði verið er hann var stofnaður á sinum tíma, sagði Snæbjörn í rabbi við Morgun- bJaðsmenn á dögunum. — Spari- sjóðurinn var á hrakhólum fyrstu starfsárin, það má segja að hann hafi verið eins og sveitarómagi, hann var í Vatnsdal, á Hnjóti og Kóngsengjum fyrstu tvö árin. Það og við veðurathug- anir í fimm áratugi Við vatnsskálina á hiaðinu f Kvfgindisdai, þar mældust 28 rigningar- dagar f ágústmánuði og heftdarúrkoma hvorkf mefra né minna en 396 millimetrar. hefur margt breytzt síðan spari- sjóðurinn var stofnaður og nú eru komnar tvær útlánastofnanir á Patreksfirði, þannig að nauðsyn þessa sjóðs er ekki eins mikil nú og áður fyrr. Þá eru og komnir ýmsir sjóðir stofnaðir til að hjálpa bændum. — Viðskiptamenn okkar hafa verið héðan úr Rauðasands- hreppi, Barðaströnd, Patreks- firði, Tálknafirði, Bíldudal og meira að segja úr Reykjavik og Keflavík, segir Snæbjörn. Hann sýnir okkur fjórblöðung, sem hef- ur að geyma upplýsingar um rekstur sjóðsins síðastliðin ár og einnig hverjir eru i stjórn. Þar kemur fram að veltan 1975 nam rúmum 2.6 milljónum króna og árið 1974 tæplega tveimur millj- ónum. Snæbjörn hefur ekki einn séð um rekstur sparisjóðsins, því Þór- dis kona hans hefur verið hans hægri hönd allan tímann. Snæ- björn er orðinn 85 ára og reiknar með að hætta störfum við spari- sjóðinn innan skamms. Hann stundaði á sinum tíma nám við Verzlunarskólann í Reykjavík og lauk þaðan prófi í maí 1912. En hvað er honum efst i huga eftir að hafa starfað við þennan sérstæða sparisjóð á fslenzku sveitaheimili Í63ár? — Það sem mér er ef st í huga er að þakka öllu þvi fólki, sem ég hef starfað með í þessi ár og að biðja þessu byggðarlagi allra heilla. Þegar við byggðum heimavistar- skóla hér í sveitinni áttum víð í erfiðleikum fjárhagslega. Þá var það að Brunabótafélagið, Slysa- varnafélagið og góðvinur minn, læknir suður á landi, lögðu hér inn riflegar upphæðir og fyrir það fé gátum við lokið við bygg- ingu skólans. Þessum aðiljum vil ég þakka tiltrú þeirra og hjálp- semi og enn þann dag í dag eiga þeir innistæðu í Sparisjóði Rauða- sandshrepps, segir Snæbjörn. 600 VEÐURAT- HUGUNARBÆKUR Eins og áður sagði þá hóf Snæ- björn störf við veðurathuganir fyrir tæpum 50 árum. Um þann starfa sinn hefur Snæbjörn eftir- farandi að segja: — Ég er búinn að fylla út tæp- lega 600 veðurathugunarbækur, ég sendí upprunalegu skýrslurn- ar að sjálfsögðu til Veðurstofunn- ar í Reykjavík, en afrita þær og geymi hjá mér. Hér áður fyrr voru launin nánast engin fyrir þetta starf og hafa ekki verið fyrr en núna siðustu árin. Við fáum send laun núorðið á tveggja mán- aða fresti og þá 83 þúsund krónur í hvert sinn. Tækin hérna eru orðin gömul, en þau voru flutt hingað frá Núpi í Dýrafirði, þau eru orðin gömul og úr sér gengin. Þannig erum við t.d. veðurmælis- laus sem stendur og verðum þvi að gizka á veðurhæð, það er slæmt að geta ekki gert betur. — Sumarið i sumar er búið að Hnjóti í Orlygs- höfn „Held ég f ái aldrei nafnbótina hópinn og búa nú um 100 manns í Rauðasandshreppi. Ölafur var ekki heima þá stund sem við stoppuðum að Hnjóti, hann var norður í Kelduhverfi þar sem hann var að reyna nýja melskurðarvél, sem hann hannaði sjálfur og hefur vakið athygli Sandgræðslunnar. Kristinn segir okkur frá uppfinningu bróður sfns: — Hann fór að velta því fyrir sér hvort ekki væri hægt að útbúa vél til melskurðar og eftir bóndi >* — Ég held ég fái aldrei nafnbótina bóndi, sagði Kristinn Þór Egilsson frá Hnjóti í Rauðasandshreppi er Morgunblaðið heimsótti þann merka bæ á dögun- um. Erindið var aðailega að skoða hið stórmerkilega minjasafn sem Egill Ólafs- son faðir Kristins hefur komið upp þar. Einnig not- uðum við tækifæri og röbb- uðum lítillega við eldri og yngri kynslóðina á bænum. — Það er ekki þar fyrir að ég hafi ekki gaman af að stússa við féð, en ég held samt ekki að ég hafi áhuga á að gerast bóndi, sagði Kristinn. Ungt fólk hér f sveitinni flyzt mikið f burtu, enda geta ekki allir setzt hér að. Fé- lagslif hérna er frábreytt og á það sjálfsagt sinn þátt i að unga fúlkið fer úr sveitinni. Ungt fóik sækir talsvert böli á Patró og Tálkna- fjörð aðallega yfir sumartimann, en á veturna er meira um að vera hérna í sveitinni. Þorrablót, fé- iagsvist og paraböll eru meðal þess sem fólk gerir sér til skemmtunar. Um það leyti, sem Morgunblað- ið var i heimsókn í Hnjóti var Kristinn á förum til Reykjavíkur, þar sem hann ætlar að starfa hjá Flugfélaginu. Eldri bróðir hans, Ólafur, hefur hins vegar hafið búskap að Hnjóti i Felagi við föð- ur sinn. Þessi vestasta sveit á Is- landi og reyndar allri Evrópu, hefur þvi fengið einn bónda í Kristinn \>ór Egilsson með heimilishundinn, Anna Margrét Kristjáns- dóttir og Anna Margrét Ársælsdóttir, en stúlkurnar eru báðar frá Patreksfirði. að hafa hugsað mikið um þetta tók hann aftanitengda sláttuvél og breytti henni talsvert. Eftir það gat hann notað vélina til að slá melgresið í Sauðlauksdal. Hann var þó ekki ánægður með þessa vél og smiðaðo aðra, sem var gjörólik þeirri fyrri. Þessi vél sem hann er nú að slá með fyrir norðan, getur lyft miklu meira, en það er nauðsynlegt því yfirieitt er verið að slá I mjög hæðóttu lands- lagi, segir Kristinn. MEÐHJALPARI f SAUÐLAUKSDAL 138AR Engin byggð er lengur i Sauð- lauksdal i Rauðasandshreppi, en þar er kirkjustaður og hefur margur mætur klerkurinn þjónað þar. Grímur Grímsson sóknar- prestur í Reykjavik var siðasti presturinn, sem bjó i Sauðlauks- dal, en haustið 1975 flutti síðasti ábúandinn frá Sauðlauksdal. Nú munu hins vegar vera góðar likur á að aftur verði hafinn búskapur í Sauðlauksdal. Ólafur Magnússon á Hnjóti hef- ur verið í safnaðarnefnd Sauð- lauksdalskirkju og verið þar með- hjálpari í 38 ár og skrýtt marga presta. Ólafur hefur unnið að því i sumar að taka saman skrá yfir gripi kirkjunnar. Arið 1923 varð kirkjan safnaðarkirkja. Nú er messað i Sauðlauksdal 3—4 sinn- um á ári. I Rauðasandshreppi eru "gott fleiri kirkjur en í Sauðlauks- dal.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.