Morgunblaðið - 09.09.1978, Blaðsíða 13

Morgunblaðið - 09.09.1978, Blaðsíða 13
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 9. SEPTEMBER 1978 13 Verðlagsmál ræða hjá sér eða spara eru mýmörg dæmi þess aö fyrirtækiö beri aöeirts minna úr býtum. Fyrirtæki sem þurfa aö verðleggja á eigin ábyrgö munu fyrst reyna aö draga úr kostnaði þegar endar nást ekki saman, en veröhækkun yrði þrautalendingin. Meö breyttu fyrirkomulagi heföu fyrirtæki í iönaöi og verzlun mikinn hag af því aö gera hagstæö innkaup, spara tilkostnaö og hagræöa rekstri, þar sem fyrirtækiö getur haldið eftir sanngjörnum hluta af þeim aukna hagnaði, sem af leiðir, en látið hinn hlutann koma fram í lækkandi vöruverði, til þess að bæta sam- keppnisaöstöðuna. Aðlögunartími breytts (yrirkomulags yröi án efa nokkur en ætti aö leiða til lækkandi verðlags, betri þjón- ustu og aukinna gæða. Talsmenn breytinganna segja þaö vera útbreiddan misskilning aö þaö þurfi mikinn fjölda fyrirtækja Kr. % 753.997 23.3 1.225.511 37.8 271.575 8.4 40.981 1.3 182.272 5.6 762.346 23.6 3.236.682 100 markaöurinn stööugt orðið sam- tengdari og_ í minna mæli svæöis- bundinn. Á ísafiröi sækir fólk verzlun til Bolungarvíkur og öfugt og þannig mætti lengi telja. Ef verzlun býður upp á hagstætt vöruverð getur þaö verið þess virði aö aka í klukkustund eftir vörunni, ef betri eða jafngóö kjör bjóðast ekki í næsta nágrenni. Þetta hefur komiö í Ijós þegar fólk úr nálægum byggöarlögum sækir stórmarkað- ina í Reykjavík, enda kvarta kaupfélögin undan þessari sam- keppni. Reyni verzlun að notfæra sér t.d. samgönguerfiöleika meö háu vöruveröi, mundi hún jafn- framt kveöa upp yfir sér sinn eigin dauðadóm. Neytendur væru þeir sem segöu hvenær vöruveröið væri oröið of hátt og verðskyn þeirra yröi án nokkurs vafa meira, en þegar þeir hlusta á tilkynningar verölagsyfirvalda um hækkun á öllum tilteknum vörum í ákveönum vöruflokki um þetta háa prósentu, og því „rétta" verði kaupir neyt- andinn vöruna. Könnun verölagsstjóra — spurningar Nýleg könnun verölagsstjóra á innkaupsveröi hingaö til landsins hefur vakiö fjölda spurninga og lítiö er hægt aö segja um áreiöan- íslandi, heldur meö stærri firmum á Noröurlöndum, en raunin er sú aö þaö viröist ekki gera hagkvæm- ari og betri innkaup en aörir innflytjendur. Hvers vegna ekki? Aöeins ein vörutegund sem SÍS flytur inn var tekin meö í könnun verðlagsstjóra. Er þaö raunhæft? Könnunin leiddi í Ijós að hagstæð- ustu innkaupin voru í vöru meö frjálsri álagningu. Hvaða ályktun dregur verölagsstjóri af þeirrí niöurstöðu? Hverjar eru þær aögeröir af hálfu stjórnvalda sem hann nefnir, aö gætu komiö á eölilegri viöskipta- háttum? Og aö lokum má spyrja verðlags- stjóra af hverju hann birti niður- stööur þessarar könnunar á þeim tíma, sem hann valdi til þess, einkum eftir aö þaö var upplýst aö enginn verölagsstjóri á hinum Noröurlöndunum telur aö nægi- lega áreiöanlegar niöurstöður liggi fyrir til þess aö þeir treysti sér til aö skýra frá rannsókninni opinber- lega? Var greinargerð verölags- stjóra þrðngvaö fram af þáverandi viöskiptaráöherra, sem nú er oröinn forsætisráöherra? Þaö má líka slá fram þeirp spurn- ingu af hverju aörar leiöir hafi ekki verið reyndar í verölagsmálum hér á landi, eftir aö þaö hefur sýnt sig aö verölagsálagningarhöftin eru ekki þaö tæki sem leysir vanda í Hverntg shíptíst andvírðí bílsíns? BlLGREINASJIMBANDIÐ VERKSMIÐJAN Innkaupsverð bílsins erlendis. FLUTNINGUR Fluningsgjald, uppskipun, vátrygging, bankakostnaður o. fl. RÍKIÐ Aðflutningsgjöld og söluskattur. INNFLYTJANDI Álagning og standsetning. IF *<~ r ' I H n i i i -i i 11 i i i Jð y Ly 28,5% 6,1% 58,9% 6,5% HEILDARVERD TIL KAUPANDA 100% til þess aö samkeppni geti þrifist sem leiddi aftur til lækkandi vöruverös. Aöeins þurfi tvö fyrir- tæki til samkeppni. Því til sðnnun- ar hefur dæminu um feröaskrifstofurnar veriö slegið fram, en þær búa viö frjálsa verðlagningu, en bjóöa ódýrar feröir, sem ekki hafa hækkaö til jafns viö vöru og þjónustu undir veröl agsák væöu m. Því hefur verið boriö viö aö smæö markaöarins sé slík, aö ekki sé hægt aö gefa verömyndunina frjálsa þess vegna. Talsmenn breytts skipulags telja þaö ekki áhyggjuefni hversu fámennir viö íslendingar erum. Meö bættum samgöngum hefur landiö í auknum mæli orðiö einn markaöur. Meö almennri bifreiöaeign, póstverzlun, auknu geymsluþoli vara, betri geymsluaöstööu heimila og inn- kaupum til lengri tíma hefur leik hennar fyrr en hún verður gefin upp í smáatriöum. En mikiö hefur veriö um hana skrifaö aö undanförnu, og ekki er úr vegi aö leggja nokkrar spurningar fyrir verölagsstjóra sem vakna og þörf er á aö fá svaraö. Til hve margra tollnúmera nær könnunin og hve stór hluti heildar- innflutningsins eru þau númer? Á hvaöa veröi kaupir íslenzka ríkiö benzín og olíu til landsins, hér eru umboðslaunin áreiðanlega engin og heildarverðið er 15 þúsund milljónir króna. Og á hvaöa veröi kaupa önnur Norðurlönd benzín og olíu. Því er hvíslaö um bæinn aö þarna muni 15% á veröi, sem viö kaupum dýrara. Þessar vöru- tegundir eru stór hluti af okkar innflutningi og eflaust hefur könn- unin náö til þeirra. Samband ísl. samvinnufélaga er ekki aöeins stærsta firmað á verzlunarinnar í landinu. En verö- lagsstjóri hefur heimild til þess skv. lögum aö leyfa frjálsa verö- myndun á einstökum sviöum verzlunarinnar. Þeir eru ófáir sem í fjölda ára hafa verið þeirrar skoöunar að hiö frjálsa verðlagskerfi á Noröurlöndum og í V- Evrópu mundi skapa heilbrigðari verzlunar- hætti hér á landi og almennt lægra vöruverö til aimennings, en Þeirri kröfu hefur ekki verið sinnt í tíö hægri stjórna og vinstri stjórna hefur núverandi fyrirkomulagi veriö haldið við. Af hverju? — ÁJR Prúðuleikararnir ásamt Jim Henson fylgjast með er sýnt er atriði úr nýju kvikmindinni þeirra. Prúðuleikar- arnir í kvik- mynd VIÐ, sem erum einlægir að- dáendur Prúðuleikaranna, get- um glaðzt, því von er á kvik- mynd, í fullri lengd, með þessum vinum okkar. Verið er að taka myndina í Bandaríkjunum, í Georgíu og Kaliforníu, en mynd- in fjallar einmitt um ferð þeirra félaga frá Suðurríkjunum til Hollywood. Pyrir utan stjörnurnar, frosk- inn Kermit, björninn Fossie, ungrú Piggy, Gonzo hinn mikla o.fl. eru um 20 leikarar, sem Kermit' sannarlega leggja sitt af mörk- um, þótt ósýnilegir séu. En það eru mennirnir, sem stjórna brúðunum og er það engan veginn létt verk, að sögn. Nokkrir „mennskir" leikarar koma þó fram í myndinni, t.d. Telly Savales eða Kjak, Orson Welles, Bob Hope, Riehard Pryor og Don DeLuise. Það eru nú rúmlega 20 ár síðan höfundurinn Jim Henson, kom fyrst fram með brúður sínar í sjónvarpsþætti í Was- hington, þá ungur maður ný- byrjaður í háskóla. Síðan hefur hagur hans og samstarfsmanna hans vænkazt að mun og er leitun að vinsælla sjónvarpsefni enda gert af mikilli hugvitsemi og vandvirkni. Sérstaklega hef- ur hróður Prúðuleikaranna vax- ið frá árinu 1970, og er talið að þeir eigi sér nú um 235 millj. aðdáenda víða um heim. ÞAÐ ER ekkert nýtt að sjá perlufesti, þœr hafa verið notaðar cins lengi og elztu menn muna. Munurinn er bara sá, að nú eru þær ekki hengdar utan um hálsinn eins og fyrr, heldur brugðið yfir ó'xlina og látnar iiggja á ská, sjá mynd.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.