Morgunblaðið - 27.11.1979, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 27.11.1979, Blaðsíða 18
18 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 27. NÓVEMBER 1979 Guðmundur Hallvarðsson, formaður Sjómannafélags Reykjavíkur: Árásirnar áPétur Að undanförnu hafa í nokkr- um dagblaðanna birst greinar um Pétur Sigurðsson formann sjómannadagsráðs, 6. mann á lista sjálfstæðismanna hér í Reykjavík. Orðalag greinakorna þessara í garð Péturs eru þau ósiðsamleg- ustu sem á prenti sjást, en af ritleikni pólitískra andstæðinga Péturs Sigurðssonar sést hve mikið kapp er iagt á af andstæð- ingum hans að veita honum pólitísk högg. í kommúnistablaði Vest- mannaeyinga birtist árásargrein og er ætlunin að láta líta svo út, að sjómaður hafi skrifað hana, en sennilegast er hún sett saman á ritstjórn blaðsins, enda nafn greinarhöfundar hvergi sjáan- legt. I grein þessari segir „ritstjóri" m.a.: „mér datt það í hug á stíminu um daginn o.s.frv. Það er líka spurning hvað „gervi- sjómaðurinn" hefur að gera á þing nýkominn af Freeport og hættur að hugsa um bjór. Efsta sæti á lista Alþýðu- bandalagsins í Suðurlandskjör- dæmi skipar hinsvegar sjómað- ur. Það ætti því ekki að vefjast fyrir neinum sjómanni hvaða flokkur það er sem best er trúandi fyrir því að berjast fyrir hagsmunum sínum. Eðlilega eina flokknum sem býður fram sjómann." Athyglisvert er, að þeir kommúnistar, sem að slíkum skrifum standa hafa hvað mest nítt „sumarsjómanninn" Garðar Sigurðsson, 1. mann á lista Alþýðubandalagsins í Suður- landskjördæmi. Sóðagrein Vestmannaeyja- blaðsins er af pólitískum toga spunnin, en ekki unnin úr hendi sjómanns, enda vita sjómenn og muna feril Alþýðubandalagsins á Alþingi hin síðari ár. Má m.a. benda á hið langa togaraverkfall 1974, þegar sjómenn höfðu stað- ið í nærri 7 vikna verkfalli, undirmenn gefið stórlega eftir af kröfum sínum og voru tilbúnir til samningsgerðar, en yfirmenn hreyfðu sig hvergi í samnings- átt. Lúðvík Jósepsson lét sig þá hafa það að fara með kröfur yfirmanna inn á alþingi og lögfesta þar. Með þeim aðgerð- um Lúðvíks var stórlega skert það bil skiptaprósentu er verið hafði milli yfir- og undirmanna svo mjög að hásetar fóru með stórlega skertan hlut frá borði. Og hvað hefur fráfarandi ríkisstjórn gert fyrir sjómenn? Enn hýrudregið þá um 1% af brúttó söluandvirði selds afla erlendis. Síðasta afrek fráfarandi ríkis- stjórnar, sem kommaritsnilling- urinn úr Eyjum vill að sjómenn standi upp fyrir, hneygi sig og þakki Alþýðubandalaginu fyrir, er félagsmálapakki sjómanna. Það verður sett á afrekaskrá Alþýðubandalagsins að hafa skilið sjómannastéttina eftir, þegar sett voru lög um fyllri og frekari rétt til handa launafólki í veikinda- og slysatilfellum. Er málum nú svo komið, að fiski- menn eru verst settir allra stétta hvað viðkemur réttindum þeirra í veikinda- og slysatilfellum. í dagblaðinu Tímanum birtist grein, sem ber yfirskriftina: Hvar, hvenær og hve lengi varstu skráður Pétur? Undir grein þessa ritar Stefán L. Pálsson „stýrimaður"! í grein- arkorni þessu talar Stefán um gervisjómanninn Pétur Sigurðs- son sem einhvern tímann hafi verið tilneyddur til að dýfa hendi í kalt vatn, pissa í saltan sjó eða ata sig óhreinindum við öflun daglegs brauðs. í nýtil- komnu stýrimannatali segir m.a. svo um starfsferil Stefáns L. Pálssonar: Stundar sveitastörf og sjó- sókn, unnið að lagningu raflína og við vegagerð, verkstjóri við síldarsöltun, lauk fiskimanna- prófi frá stýrimannaskólanum í Reykjavík 1964, stýrim. og skip- stjóri frá 1965, útgerðarmaður frá 1975. Samkvæmt hugmyndum Stef- áns um starfstitil fer hann þá sjálfur með hinar mestu blekk- ingar, þegar hann titlar sig sem stýrimann eftir þeim upplýsing- um sem hann hefur sjálfur gefið upp í stýrimánnatali. Ekki veit ég hvort Pétur Sig- urðsson hirðir um að svara þessum ómerkilegu skrifum, sem í pólitískum tilgangi eru fram sett. Sem skipsfélagi Péturs um tveggja ára skeið og samstarfs- maður hans í stjórn Sjómanna- félags Reykjavíkur frá 1972 tel ég ekki vanþörf á að draga hér fram nokkur atriði í sjómanns- ferli Péturs svo og þau fjölmörgu störf sem hann hefur innt af höndum sem fulltrúi sjómanna, skuggaböldum úr Eyjum tií frekari uppl. og til fróðleiks. Upp úr fermingu hefst sjó- mannsferill Péturs, en þá stund- ar hann sjó á sumrin, 17 ára leggur hann sjómannsstarfið al- farið fyrir sig og er þá á bátum og togurum. Veturinn '48 og '49 lauk hann hinu meira fiski- mannaprófi frá Stýrimannaskól- anum í Rvk, en fer þá í siglingar á verslunarskipum. En veturinn 50—51 sest hann að nýju í Stýrimannaskólann og lýkur þá farmannaprófi. 1952 hefur hann störf hjá Eimskip sem báts- maður og stýrimaður fram til ársins 1962 að hann hættir störfum hjá Eimskip hafandi þá starfað sem stýrimaður s.l. 5 ár á m.s. Gullfossi. Guðmundur Hallvarösson enda gerði hann sér grein fyrir þessu mikla vandamáli sem ekki eingöngu var við hans bæjardyr heldur alþjóðar og geri ég ráð fyrir, að Vestmanneyingurinn hafi ekki farið varhluta af þessu stóra vandamáli sem þjóðfélagið á við að etja. Hér er um að ræða málefni, sem er ekki síður mik- ilvægt en vandamál öryrkja, þó að enginn hafi þau í flimtingum. Árið 1959 er Pétur Sigurðsson kjörinn fyrst á þing en þar hefur hann fylgt mörgum málum úr hlaði til hagsbóta fyrir sjómenn og komið í höfn. Of langt mál er að tíunda þau hér, en ég vil aðeins geta hér till. hans á Alþingi um tilkynningarskyldu p--------------_-------------------------- Sjómaður í framboði Mér datt það í hug á stíminu um dagúui að mik lar eru ,ráunir íhalds og framsóknar, þegar á ad biðla tíl sjómanna- stéttarinnar. Ihaldið fórnaði einum logfræðingi af lbtanum í Rvík og setti í hans stað „Pétur sjómann". Það hlæja nú allir sjómenn þegar þeir heyra þetta nafn^Það er lika spurntng hvað ..gervísjómaðjirinn" hefur að gera á þÍBg. nvkomímijrtjjreeport og hættur að hngsa iim bjótr. 4 . I síðustu kosningum var á lista framsóknar hér í Soður- landskjördæmi einn af duglegri og reyndustu sjómönnum Fyjannífe Hver er nú arftaki hans? ,lú, sýsiumaður í Rang- árvallasýsiu, eitt lögfræðingsviðundrið enn í framboði. Hvað höfum við að gera við fleiri slíka úmá þing. Efsía sæti á lista Alþýðubandalagsins í Suðurlands- kjördæmi skipar hinsvegar sjómaður, maður sem þekkir af eigin raun kjör og störf sjómannastéttarinnar. Það ætti því ekki að vefjast fyrir neinum sjómanni hvaða Bokkur það er, sem best er trúandi fyrir því að berjast fyrir hagsmunum sínuin. Eðlilega eina flokknum sem býður fram sjómann. Hvar, hvenær og hve lengi varstu fl skráður, Pétur? Ýmsir frambjóbendur stjórn- mdlaflokkanna þykjaat syna okkur erflftisstéttunum alþyb- leika Ofi litillajti meb þvl afl skxeytasigmebstarfsheitum úr okkar hópi hati þeir einhvern smatlma fyrir evalongu orbib ab difa hendi 1 kalt vatn. pissa I saltan sjOeba ata sig óhreinind- um vib öflun daglegs braubs. Til drmis ma nefna Svavar Gests- son, verkamann og Pétur Sig- urbsson. titlaour siómabur ins einhvern tima nalcgt 1960, þegar hann va/ia sér allts sem einn afkastamestl uppllmlngar- postuliárðbursspjalda D-ltstans I Reykjavfk. Hann nábtat ekkl á flot aftur. Vio sjúmenn I starfi kjOsum ekki gervisktmenn bara fyrir þab eittab þeir geti skreytt lOgfrcoingasamkundu O-listans meb okkar starfsheiti. Hvar, hvenatr og hve lengi varstu skrábur, Pétur. fyrrverandi sjo- maour? Hvar er siöferbabúkin í Sjómannafélagi Reykjavíkur frá 1945 og ritari þess frá 1960 til 1977, að hann lét af því starfi að eigin ósk, en er þar nú sem meðstjórnandi. I Sjómannadagsráði frá 1959 og formaður þess frá 1961. Þá voru vistmannapláss að Hrafn- istu í Reykjavík, en eru nú 415 (voru orðin 150 en vegna aukinn- ar þjónustu var vistarrýmum fækkað). Nýlega hefur Hrafnista í Hafnarfirði verið tekin í notkun. Þar dveljast nú 100 vistmenn, unnið er að undirbúningi vegna byggingar hjúkrunardeildar svo og sérhannaðra smáhýsa fyrir aldraða og öryrkja. Keypt 740 h.a. jörðin Hraun í Grímsnesi, þar er rekstur barna- heimilis fyrir börn sjómanna yfir sumartímann. Á þeirri jörð hafa allflest stéttarfélög sjó- manna á SV.-horni landsins reist sér orlofshús, svo og fjöl- margir einstaklingar úr röðum sjómanna. Undir forystu Péturs hefur vel verið á málum haldið undir merki Sjómannadagsins og ber öllum fulltrúum í Sjó- mannadgsráði saman þar um. Of langt mál er að tíunda hér hin einstöku mál og málaflokka sem Pétur Sigurðsson hefur beint eða óbeint átt aðild að, en á Freeport minnist kommarit- stjórinn úr Eyjum í niðrandi merkingu. Pétur var einn af þeim fimm mónnum sem undirbjuggu stofn- un S.Á.Á. og mikill hvatamaður að stofnun þessara samtaka, ísl. skipa, sem síðar varð að lögum, og er eitt mesta örygg- ismál sjómanna, sem með lögum hefur verið sett á Alþingi. Ótalin eru hér störf Péturs innan S.S.Í. og A.S.Í. þar sem Pétur hefur starfað sem fulltrúi sjómanna að mörgum verkefn- um og leyst þau af hendi f arsæl- lega. Sjómenn og umbjóðendur þeirra gera sér fulla grein fyrir þeim vanda sem við er að etja í því kapphlaupi, sem hér er háð í launa- og kjaramálum. Því skal í engu slakað á að maðúr úr okkar röðum komist á Alþingi til varnar því, að sjómannastéttin fari með skertan hlut frá borði, þegar þjóðarkökunni er skipt. Hin neikvæðu skrif í garð Péturs Sigurðssonar, sem ég hef hér að framan gert að umtals- efni, eru af hinu illa og í sjálfu sér ekki svaraverð. En hafa skal það, sem sannara reynist, öðrum sjómönnum til uppl. um starfs- feril Péturs, svo og til þess að aðrar raddir en sú á „stíminu" heyrist, enda orðavaðall þeirrar greinar ekki þess eðlis, að nokk- ur sjómaður láti hafa slíkt eftir sér á prenti, heldur er hér á ferðinni pólitískur úlfur í sauða- gæru. Skipakaupamálin: Baksamnings- og greiðsluf é nemur 647 milljónum króna Mb. hefur borist eftirfarandi fréttatilkynning frá dóms— og kirkjumálaráðuneytinu: Athygli ráðuneytisins hefur verið vakin á því, að nokkuð skortir á að almenningi hafi verið gefinn kostur á að fylgjast með framvindu „skipa- kaupamálanna" svonefndu, sem mikið var fjallað um í fjölmiðlum fyrir nokkrum árum. Athugun á stöðu þessara mála hefur leitt í ljós, að einungis 4 mál hafa komið til kasta stofnana á vegum dómsmálaráðuneytisins af samtals 47 skipakaupum, sem til meðferðar hafa verið hjá skatt- rannsóknarstjóra og gjaldeyris- deild Seðlabanka íslands. Hið fyrsta þessara fjögurra mála var dæmt í sakadómi Reykjavíkur í mars sl., og hefur því máli verið áfrýjað til Hæstaréttar. í öðru máli var ákæra gefin út í september sl., og er það mál ennþá dæmt. í þriðja og fjórða málinu stendur enn yfir rannsókn hjá rannsóknar- lögreglu ríkisins, er hófst snemma á árinu. Stefnt er að því að ljúka henni í báðum málunum fyrir næstkomandi áramót. Upphaf þessara mála var, eins og menn rekur ef tíl vill mínni tíl, að gjaldeyriseftirlit Seðlabanka Islands framkvæmdi á árunum 1976-1977 athugun á kaupverði all- margra skipa sem keypt höfðu verið frá Noregi. Þessi athugun, sem fram fór í samvinnu við norsk yfirvöld, leiddi í ljós, að kaupendur skipa höfðu í nokkrum tilvikum gefið upp hærra kaupverð til stjórnvalda og lanastofnana, en( raunverulegt kaupverð þeirra var. í framhaldi af þessu hófst sam- starf gjaldeyriseftirlits Seðlabanka íslands og rannsóknardeildar ríkis- skattstjóra, þar sem talið var að fara kynnu saman brot á skatta og bókhaldslögum, auk brota á gjald- eyrislögum. Var óskað eftir upplýs- ingum og gögnum frá norskum yfirvöldum um skipasölur til Islands allt aftur til ársins 1971. Norsk skattyfirvöld og norska gjaldeyriseftirlitið gerðu um- fangsmikla könnun á skipasölum frá Noregi, og mikið magn upplýs- inga og gagna hefur borist frá norskum yfirvöldum allt fram á þetta ár, og er nú talið, að þau séu öll komin. Eins og að ofan greinir hafa kaup á 47 skipum verið könnuð. Öfull- nægjandi upplýsingar hafa fengist varðandi 18 skip. Af þeim 29 málum, sem upplýsingar hafa feng- ist um, hefur ekki verið talin þðrf skattaðgerða í 11 málum en þrjú þeirra eru til athugunar hjá gjald- eyriseftirlitinu. Varðandi 15 af málunum hefur rannsókn gefið tilefni til boðunar upptöku á skattstofnum kaupenda og/eða forsvarsmanna þeirra. Sjö þessara mála eru einnig til athug- unar hjá gjaldeyriseftirlitinu. Brotin hafa yfirleitt verið í því fólgin, að samtímis því, sem gerður hefur verið kaupsamningur um skip, hefur einnig verið gerður baksamningur (svonefnt „Backlett- er") þess efnis, að hluti kaupverðs- ins skyldi renna til baka til kaup- anda, og honum varið til kaupa á ýmsum fylgi— eða aukabúnaði til skipsins, til greiðslu fjármagns- kostnaðar og annars í þágu skips eða útgerðar. Þá hefur verið um ýmsar aðrar endurgreiðslur og af- slætti að ræða. Rannsókn rann- sóknardeildar ríkisskattstjóra hef- ur einkum beinst að því að kanna, hvort þessar greiðslur hafi í raun gengið til skips og útgerðar og að hve miklu leyti þær hafa runnið til kaupenda og forsvarsmanna þeirra til persónulegra nota. Baksamnings og greiðslufé þetta nemur samtals um 8,3 millj. n.kr. í þessum 29 málum (647 milljónir íslenskra króna á núverandi gengi). Óhætt er að fullyrða, að meginhluti endur- greiðslufjárins hefur runnið til skips og útgerðar og myndað þar lögmætt stofnverð frá skattalegu sjónarmiði. Þó er ljóst, að talsverð- ar fjárhæðir hafa runnið til per- sónulegra nota kaupenda og/eða forsvarsmanna þeirra í um þriðj- ungi af þessum málum. Við rann- sókn á þessum atriðum hefur þurft að kanna skattframtöl margra ann- arra aðila, sem afskipti hafa haft af skipakaupunum. Varðandi athugun á umboðsskil- um íslenskra skipamiðlara í sam- bandi við kaup á skipum frá Noregi, er staða mála þessi: Mál eins skipamiðlara er nú fyrir ríkis- skattanefnd, lokið er rannsókn í máli annars og mál hins þriðja er enn í athugun. Dóms og kirkjumálaráðuneytið, 26. nóv. 1979.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.