Morgunblaðið - 19.07.1980, Síða 21

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 19. JÚLÍ1980
21
jarnaodd á eldflaug á skotpalli á Plateau d’Albion í Provence-héraði í Frakklandi, þar sem
aga 3000 km og lengra. í Frakklandi er stefnt að því, að slíkum eldflaugum verði einnig
skotpöllum til að draga úr líkum á því, að þeim verði eytt í upphafi átaka.
r um franska
ivamarstefnu
tvíræðum hætti, að franska „varn-
arsvæðið" hefði verið stækkað og
næði nú til samgönguæðanna til
landsins um Vestur-Þýskaland.
Þeir, sem gagnrýnt hafa frönsku
varnarstefnuna, hafa lagt á það æ
meiri áherslu, að hún væri hald-
laus án samvinnu við ríkisstjórn-
ina í Bonn, en þetta er svo
viðkvæmt pólitískt mál, að ógjörn-
ingur er að fá embættismenn til
að ræða það til nokkurrar hlítar.
Franska kenningin byggist á því,
að við fyrstu árás Sovétmanna
eyðileggist ekki svo mikið af
franska kjarnorkustyrknum, að
hann dugi ekki til gjöreyðingarár-
ásar í hefndarskyni. SS-20-eld-
flaugar Sovétmanna og Backfire-
sprengjuþota þeirra auk annarra
nýrra vopna í sovéskum höndum
hafa leitt til efasemda um að
Frakkland sé ósigrandi.
Telja verður líklegt, að frönsku
kjarnorkukafbátunum, sem væru
á siglingu á hafi úti verði ekki
grandað, nema algjör tímamót
verði í gagnkafbátahernaði. Fimm
arnorkusprengju í Pluton-
sést á myndinni. Þessar
120 km og nú er að hefjast
jum, sem draga lengra og
dasprengjum.
slíkir kafbátar eru nú í notkun, sá
sjötti er í smíðum, og samkvæmt
áætlunum eiga þeir að verða tíu og
áform eru uppi um að endurbæta
kj arnorkusprengj ubúnaði nn,
þannig, að hver eldflaug kafbát-
anna beri fleiri en eina sprengju.
Þá er ráðgert að færa eldflaugar
úr skotgryfjum upp á yfirborðið
og hafa þær á hreyfanlegum
skotpöllum, en með því yrði erfið-
ara fyrir Sovétmenn að eyðileggja
þær. Þá leggja Frakkar einnig
áherslu á að viðhalda og endur-
bæta þær flugvélar sínar, sem
bera kjarnorkuvopn.
Franskar hernaðarkenningar
gera ráð fyrir því, að Sovétmenn
kynnu að reyna að eyða kjarn-
orkuvopnastöðvum í Evrópu í
skyndiárás í trausti þess, að jafn-
ræði þeirra á við Bandaríkjamenn
í langdrægum kjarnorkuvopna-
búnaði héldi aftur af Bandaríkja-
mönnum og kæmi í veg fyrir að
þeir beittu ógnarafli sínu. Þannig
gætu Sovétmenn náð yfirráðum á
meginálfu Evrópu án þess að
minnsta hætta steðjaði að sovésku
landsvæði. Eru Frakkar í stakk
búnir til að efla svo vopnabúnað
sinn, að hann standist þeim sov-
éska snúning og útrými þessari
hættu á skyndiárás?
Endurskoðun?
Margir franskir sérfræðingar
og stjórnmálamenn eru þeirrar
skoðunar, að Frakkar séu ekki
færir um að gera þetta. Þeir telja
því, að Frakkar verði að endur-
skoða kenninguna, sem þeir leggja
til grundvallar í vörnum sínum.
.Sumir leggja til, að samvinna
verði tekin upp við Breta, eða
stofnaður verði samevrópskur
herafli með Vestur-Þjóðverjum og
þannig verði tæknilegi grund-
völlurinn breikkaður. Með slíkri
samvinnu yrði horfið frá sjáif-
stæðu ákvörðunarvaldi um það,
hvenær eldflaugum skuli skotið á
loft nema Bretar og meginlands-
ríkin höggvi á tengsl sín við
Washington, og í samvinnunni
fælist þannig afturhvarf til Atl-
antshafssamstarfsins. Aðrir hafa
lagt til, að stórlega verði fjölgað
frönskum kafbátum og fjármuna
til þess aflað með því að draga
landherinn verulega saman.
Landherforingi, sem birt hefur
greinar í frönskum blöðum undir
dulnefninu Francois, hefur bent á,
að miðað við núverandi stefnu
gætu Sovétmenn lagt undir sig
Frakkland án þess að til nokkurra
gagnráðstafana sé unnt að grípa
og hann hefur hvatt til þess, að
tengslin við NATO verði endur-
nýjuð.
Umræðurnar bera mikinn keim
af því, að Frakkar eru að sannfær-
ast betur og betur um það, að ekki
sé endilega víst, að kenningin og
veruleikinn faili saman, hafi mál-
um á annað borð nokkru sinni
verið þannig farið. Þótt undarlegt
kunni að virðast í fyrstu eru
Bandaríkjamenn alls ekki
óánægðir yfir því, að Frakkar fari
sínar eigin leiðir í kjarnorkumál-
um, því að ráðamenn í Moskvu
kunni að staldra við herstyrk
Frakka, komist þeir að þeirri
niðurstöðu, að Bandaríkjastjórn
sé ekki til þess búin að heyja
kjarnorkustríð til varnar Evrópu.
í nýlegri heimsókn sinni lét Har-
old Brown, varnarmálaráðherra
Bandaríkjanna, í ljós efasemdir
um það, að franski kjarnorkuher-
aflinn gæti komið í veg fyrir
tiltölulega takmarkaða árás með
venjulegum vopnum, en hann
sagði, að með frönskum kjarn-
orkuvopnum væri unnt að verja
Frakka gegn „allsherjar kjarn-
orkuárás". En þegar öllu er á
botninn hvolft eru það ráðamenn-
irnir í París, sem eru á milli steins
og sleggju: á pólitískum forsend-
um, er ekki unnt að fallast á neina
af hinum framkomnu hugmynd-
um. Jafnvel minnsta breyting
veldur vandræðum — hvort held-
ur hún miðar að aðeins meiri
samskiptum við NATO eða örlítið
skýrari áherslu á að gripið verði
til gagnaðgerða, áður en fyrsti
skriðdrekinn fer fyrir Rínarfljót.
Enginn vafi er á því, að Frakkar
styðja í kyrrþey en af festu
áformin um að koma meðaldræg-
um bandarískum kjarnorkueld-
flaugum fyrir í Evrópu og einnig
hugmyndirnar um að fallið verði
frá þessum áformum, ef Kreml-
verjar fjarlægja þau ógnarvopn,
sem gera þær nauðsynlegar. Af
sjálfu leiðir að merking orðsins
sjálfstæði er takmörkuð á litlum
skika meginálfu á tímum kjarn-
orkueldflauganna.
Fjármálastjóri Ríkisútvarpsins:
Vænti þess að
reglugerðinni
verði nreytt
„RÍKISÚTVARPIÐ byggir á 15.
gr. Útvarpslaga við innheimtuna.
en þar segir að innheimta skuli
hljóðvarpsgjald og sjónvarps-
gjald og einnig að heimilt sé að
sameina hljcWivarps- og sjón-
varpsgjöld í eitt gjald“. sagði
Hörður Vilhjálmsson fjármála-
stjóri Ríkisútvarpsins, er Mbl.
spurði hann um ástæðu þess. að
innheimt er útvarpsgjald af sjón-
varpseigendum, þrátt fyrir
ákvæði í reglugerð sem segir, að
greiðandi sjónvarpsgjalds hafi
fullnægt skyldum um greiðslu
útvarpsgjalds.
Þá sagði Hörður, að mistök
hefðu átt sér stað við útfyllingu
kvittana og í stað „sjónvarps-
gjalds" ætti að standa „afnota-
gjald Ríkisútvarps". „Það er rétt,
að slæm mótsögn er í reglugerð-
inni gegn lögunum. Ráðuneytinu
er kunnugt um álagninguna og
hefur málið til athugunar og með
þessari álagningu hefur sú upp-
hæð náðst, sem Ríkisútvarpið þarf
til rekstrar síns og fjárveitinga-
nefnd Alþingis gerði ráð fyrir.
Þetta er aðeins brenglun á hug-
tökum og ég vænti þess að reglu-
gerðinni verði breytt fljótlega".
Þá sagði Hörður, að lögmaður
Ríkisútvarpsins vildi láta reyna á
.réttmæti álagningarinnar fyrir
dómstólum, en þeir teldu að Ríkis-
útvarpið færi hér að lögum.
I Hver sá maOur. úemnli eða stofnun. sem er eigandi viðtækis, er nota má til að
hagnýta útvarp rfkisins. skal greiðn Rikisútvarpinu árlegt afnotagjald. Innheimta
skal hljóðvarpsgjald og sjónvarpsgjalil í reglugerð má ákveða. að afnotagjald skuli
greiða af hverju sjónvarpsviðtæki, þótt fleiri sóu en oitt á heiniili eða i stofr.un, og
að gjald skuli greiða af útbúnaði til hljóðvarpsmóttöku i sjónvarps- eða talstöðvar-
tækjum. Einnig má ákveða, að gjald skuli greiða af viðtækjum. sem notuð ert i hif-
reiðum eða skipum. Ef stofnun greinist i deildir, má ákveða. að greiða skuli '-ir
útvarpsafnot l*hverri deild um sig
Heimilt er mcð reglugerð að sameina liljóðvarps- og sjónvarpsgjöld i eitt u ald
I rcglugerð má áKvcoa. að f>eir. som hljóta uppbót á elli- éða örorkuIifeyH
samkvæmt 21. gr laga um almannatryggingar frá 1903, verði undanþcgnir afnotn-
gjóldum. t reglugerð má oinnig ákvcða undanþ&gu blindra manna frá greiðslu af-
notagjaldaafhljóðvaimi_^g^^m|Ím^^mmmm^^^^^^^^^m
Ríkisútvarpið byggir álagninguna á 15. gr. Útvarpslaga. Undirstrik-
aðar eru þær setningar sem Ilörður vitnar í.
Ingvar Gíslason menntamálaráðherra:
„Hlýtur að vera
álit allra að þeim
beri að greiða fyr-
ir útvarpsafnot44
„OKKUR er ljóst, að það þarf að
fara með gát í þetta og það er
ýmislegt sem er þessu fylgjandi.
Við gerum okkur grein fyrir að
það verður að tryggja, að reglur
séu í heiðri hafðar, en það eru
ýmsir tæknilegir þættir sem þarf
hér að gæta að“, sagði Ingvar
Gíslason menntamálaráðherra, er
Mbl. spurði hann um afstöðu
ráðuneytisins í gjaldtökumáli
Ríkisútvarpsins.
— Hvaða lagalega möguleika
telur þú sjónvarpseigendur hafa
til að endurkrefja Ríkisútvarpið
um útvarpsgjaldið?
„Ég vil nú ekki svara þessari
spurningu. En ég held að það geti
orðið vafamál. Ég held nú, að
þegar allt kemur til alls hljóti það
að vera álit allra, að þeim beri að
greiða fyrir útvarpsafnot."
— Stendur til að breyta reglu-
gerðinni?
„Mál þetta er tiltölulega nýtt að
ég tel, og í athugun. Ég mun beita
mér fyrir því að það verði leyst á
skynsamlegan hátt, en get ekki
svarað því til nú hvernig að því
verður staðið“ sagði hann í lokin.
Landþeysukeppni
verður haldin í ágúst
Bifreiðaiþróttaklúbbur Reykja-
víkur heldur Landsþeysukeppni
undir nafninu „Rosa-rally“ 1980.
dagana 20. til 24. ágúst næstkom-
andi. Verður ekin tæplega þrjú
þúsund kílómetra leið á fimm
dögum vitt og breitt um landið.
og verður keppnin með þeim
stærstu í Evrópu á þessu ári.
Leiðahók mun verða afhent kepp-
endum 19. ágúst. en keppnin sjálf
hefst með hópakstri um Reykja-
vik klukkan 12 þann sama dag.
Ilöfuðstöðvar landsþeysunnar
verða í Austurbæjarskóla. þar
sem almenningur getur fengið
upplýsingar varðandi keppnina.
Forráðamenn keppninnar vona
að keppnin njóti velvildar og
áhuga almennings. Það eru ekki
einungis innfæddir sem hafa gert
sér grein fyrir möguleikum á
Íslandi fyrir landsþeysukeppni, því
fyrir skömmu birtist í erlendu
bílatímariti grein þar sem lands-
laginu var líkt við tunglið. Hefur
borist fyrirspurn frá Ítalíu um
keppnina, og hver veit nema er-
lendir ökuþórar keppi í fyrsta
skipti á íslenskum þjóðvegum í
sumar.
Veiðisvæðin færast norðar
VEIÐISVÆÐI skipanna milli
vestfjarða og Grænlands hefur
færzt norðar en venja er til að
sögn Jóns Páls Halldórssonar. á
ísafirði.
Þetta kemur til vegna þess hve
sjór í hafinu milli íslands og
Grænlands er hlýr um þessar
mundir.
Jón Páll sagði, að um síðustu
helgi hefðu skipin frá ísafirði
verið að veiðum um 15—20 sjómíl-
ur frá miðlínu milli íslands og
Grænlands og það gæti allt eins
farið svo að svæðið færðist enn
norðar.