Morgunblaðið - 02.11.1980, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 02.11.1980, Blaðsíða 14
14 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 2. NÓVEMBER 1980 í ÝMSUM arabalöndum þykir það virðulegt stöðutákn að eiga mikið af fálkum og sums staðar jafnast það á við kvennabúr þúsund og einnar nætur. Þessar konungsgersemar eru seldar dýru verði og allra verðmætastir eru íslenzku fálkarnir eða valurinn. beir eru stærri og fallegri en t.d. þeir fálkar. sem finnast í Svíþjóð, þ.e. förufálkinn. I sænska blaðinu Dagens Nyheter nýlega segir frá því að veiðifálki sé seldur á sem nemur 14 milljónum íslenzkra króna stykkið. Mun hærri tölur hafa þó verið nefndar og jafnvel yfir 30 milljónir fyrir vel taminn íslandsfálka. Á undanförnum árum hafa nokkur brögð verið að því, að menn frá Mið-Evrópu komi hingað til lands og reyni að smygla fálkum héðan. Upp hefur komizt um nokkrar þessar tilraunir. en hversu margar hafa tekizt er ekki vitað. Fróðir menn telja, að þær séu að minnsta kosti jafn margar og hinar misheppnuðu. Síðastliðið sumar gerðist það, að þrír Austurríkismenn voru handteknir á Reykjavíkurflugvelli er þeir komu norðan úr landi. Höfðu þeir í fórum sínum 5 fálkaunga og 4 smyrilsunga. Mál þetta er fólki eflaust í fersku minni, en það hafði sér nokkurn eftirmála. f slandsfálki (Úr Fuglabók Fjölva). Afbrigði íslandsfálkans. sem finnst á Grœnlandi þykir enn fallegra, en sá sem er hér á landi. Girnast fálkann sem konung- ar forðum og svífast einskis SKJÓTA FÁLKA í KJSUNDATALI Austurríkismönnunum var um- svifalaust vísað úr landi, en nokkrum dögum síðar birtist furð- uleg ritsmíð í austurríska blaðinu „Volkzeitung", sem gefið er út í Klagenfurt. Þar segir m.a í laus- legri þýðingu og það er einn smyglaranna, sem hefur orðið: „Að minni beiðni hafði græn- lenzkur eskimói fangað 5 unga fálka og 4 smyrilsunga og útvegað okkur, en ég var stöðvaður á íslandi. Ég vildi fara með fuglana til Karnten til að þjálfa þá hér í Austurríki. Á íslandi er mikill fjöldi þessara fugla og þarlendir veiðimenn skjóta þá svo þúsund- um skiptir á hverju ári. Á allri austurströnd íslands var engan dýralækni að finna og þess vegna lentum við í vandræðum hjá tollyfiryfirvöldum, því menn þurfa að hafa vottorð frá lækni til að geta flutt fugla úr landi. í stað þess að bíða í þrjár vikur eftir vottorði dýralæknis ákvað ég að sæta refsingu skyndidómstóls. Enginn okkar hafði tíma til að bíða svo lengi í Reykjavík og því var þetta eina útgönguleiðin. Ég vil leggja a það áherzlu, að við brutum ekki fuglaverndunar- reglur ríkisstjórnar Islands, held- ur gættum við þess því miður ekki að útvega okkur vottorð frá dýra- lækni." Svo mörg voru þau orð og fyrir lesendur uppi á Islandi er þessi furðufrásögn vart skiljanleg og er alls ekki í samræmi við það, sem gerðist í raunveruleikanum. Sagt er, að með því að fá birt við sig viðtal í austurrísku blaði hafi smyglarinn verið að gera tilraun til að hreinsa sig og félaga sína í þessu máli. Hann átti m.a. á hættu að vera vísað úr merku fuglaveiðifélagi í Austurríki, sem sjálfsagt hefur verið kennt við keisara eða konung eins og gjarn- an gerist með slíka merkisklúbba. REYNDU AÐ MÚTA FORMANNI FUGLA FRIÐUNARNEFNDAR Þessari sögu var ekki látið ósvarað og að beiðni utanríkis- ráðuneytisins skrifaði Ævar Pet- ersen, fuglafræðingur og formað- ur Fuglafriðunarnefndar grein og sendi til Austurríkis. Þar er greint frá hvað gerðist í raun og veru, en í eftirfarandi endursögn er aðeins stiklað á stóru í frásögn Ævars. Grein sína skrifaði Ævar í Oxford í byrjun septembermánaðar, en þar vinnur hann nú að doktorsrit- gerð um teistuna. „Þann 20. júní voru þrír menn (sem Ævar nafngreinir) hand- teknir af íslenzku lögreglunni skömmu eftir að þeir stigu út úr flugvél, sem var að koma frá Akureyri. í fórum sínum höfðu þeir 5 íslandsfálka og 4 smyrla, allt unga fugla. í fyrstu héldu þeir því fram, að fuglarnir hefðu verið veiddir á Grænlandi, sem þó reyndist ekki rétt því fálkarnir voru af íslenzka stofninum og smyrillinn verpir ekki í Græn- landi. Síðar játuðu mennirnir að hafa tekið fuglana á íslandi og sýndu okkur á korti hvar þeir höfðu tekið þá. Hvað fálkana snerti voru staðsetningarnar rangar, því á nefndum varpstöðv- um fálkans var ekki verpt í ár. Þessir þrír aðilar sættu 25 þúsund króna sekt, veiöibúnaður þeirra var gerður upptækur og fuglarnir sömuleiðis. Þá fá menn- irnir ekki leyfi til íslandsheim- sóknar næstu fimm árin og gildir hið sama um önnur Norðurlönd Ungar við hreiður á Arnarvatnsheiði siðastiiðið sumar. Fyrir framan þá má greina matarleifar ýmiss konar. Ljósmyndarinn kom tvivegis að þessu hreiðri, i bæði skiptin voru nýdrepnar rjúpur við hreiðrið, en foreldrarnir viðs fjarri, trúlega f ætisleit. samkvæmt samningi á milli Norð- urlandanna. Fuglaverndunarlög á Islandi kveða á um, að engum er heimilt að nálgast falkahreiður án sérstaks leyfis. Auk þess eru smyrlar, eins og flestir aðrir íslenzkir fuglar, friðaðir á varp- tímanum og engum er heimilt að flytja fugla úr landi án sérstaks leyfis. Það er fullkomlega ljóst, að það var skipulögð ráðagerð að stela fálkunum á Islandi og fara með þá til Austurríkis til að temja þá þar. Einn mannanna kom til íslands í maímánuði með það markmið í huga að komast yfir lifandi fálka eins og hann játaði fyrir rétti. Hann yfirgaf landið um tíma, en kom síðan aftur við þriðja mann 24. júní. í blaðinu Volkzeitung 4. júlí er sagt frá þessu máli og frásögnin byggð á sögu eins mann- anna. Þessi grein byggist á algjör- um ósannindum. Fyrst segist maðurinn hafa tek- ið fuglana í Grænlandi, en eins og fram hefur komið er það ósatt. I öðru lagi heldur hann því fram, að þessir fuglar séu skotnir í þús- undatali á íslandi, sem einnig er ósatt. Þó svo að fáeinir fálkar séu skotnir ólöglega er þessi tala út í hött og að auki eru aðeins nokkur hundruð fálka á íslandi. í þriðja lagi heldur hann því fram, að engir dýralæknar hafi verið á Austurlandi íslands og hann hafi þess vegna lent í erfiðleikum með tollyfirvöld. Þetta er ósatt. Eins og fram hefur komið handtók lögreglan mennina á Reykjavíkurflugvelli og um þann flugvöll fer engin alþjóðleg um- ferð og þar er því engin tollgæzla. Á Austfjörðum eru margir dýra- læknar, en það væri lögbrot ef þeir hefðu gefið út vottorð upp á

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.