Morgunblaðið - 12.05.1982, Blaðsíða 23

Morgunblaðið - 12.05.1982, Blaðsíða 23
MORGUNBLAÐIÐ, MIDVIKUDAGUR 12. MAÍ1982 71 alvarlegar afleiðingar og orðið hafa í þessu máli og sér ekki fyrir endann á. Þannig er rétt að hafa í huga, að aðalvitni í máli þessu eru menn, sem hafa verið viðriðnir fíkniefna- afbrot um lengri tíma, hins vegar kona, sem hefur hreint sakavott- orð, en er nú borin sökum af þess- um mönnum, sýnilega fyrst og fremst í því skyni að koma sér undan því að þurfa að upplýsa at- riði og e.t.v. í þeirri villu að bæta stöðu sína gagnvart ákæruvald- inu. I þessu sambandi er skemmst að minnast er fjórir fíkniefna- neytendur báru sakir á menn, sem haldið var saklausum í varðhaldi um lengri tíma og nú er rekið skaðabótamál út af fyrir Hæsta- rétti. Þá er þess að gæta, að þess eru dæmi að menn (ísl. ríkisborgarar) með hinar þyngstu sakir, m.a. al- varleg kynferðisafbrot hafa kom- ist úr landi og þar með undan refsivaldinu og engin krafa gerð um framsal þeirra. Þá er á það að líta, að þess eru það, sem framsal konu þessarar beinist að, er upplýst, nema hvað- an hassið hafi borist til landsins og eru alls engar líkur fyrir því að hún geti upplýst neitt um það. Hins vegar hef ég ráðlagt henni að gefa ræðismanni íslands í Kali- forníu skýrslu um málið, en ræð- ismanninum var bannað að eiga orðastað við konuna af ambassadornum í Washington. Loks er á það að líta, að enda þótt hugsanlegt sé að konan hafi verið í vitorði um fíkniefnamis- ferli sambýlismanns síns, þá er ólíklegt að hún myndi undir nein- um kringumstæðum hljóta þyngri dóma en skilorðsbundna refsingu og í mesta lagi 6 mánaða frelsis- sviptingu miðað við dómvenju Hæstaréttar. Einnig er þess að geta að yfir- leitt hafa konur hlotið vægari meðferð af hálfu refsivaldsins en karlar, svo sem alkunna er. Því er með öllu óskiljanleg sú áhersla sem lögð hefur verið á framsal konu þessarar. Að endingu þetta: Það er 6Hk- legt að konan nái sér nokkurn tíma eftir þá meðferð, sem hún hefur sætt og meira en nóg að gert að ekki verði líka lagt á hana að verða flutt til landsins á hinn mest niðurlægjandi hátt. Harðræðisreglan brotin I 38. gr. laga um meðferð opin- berra mála segir m.a.: „Lögreglumenn skulu gæta þess í störfum sinum að monnum verði ekki gert tjón, óhagræði eða miski framar en óhjákvæmilegt er, eftir því sem á stendur. Ekki mega þeir beita sakaðan mann neins konar harðræði fram vfir það, sem nauð- synlegt er." Er þetta hin svokallaða harð- ræðisregla og á hún jafnt við um rannsóknardómara. Af því er rak- ið hefur verið hér að framan má vera ljóst að í þessu máli hefur tekist svo til að regla þessi hefur verið brotin. Ljóst má vera að ímyndaðir hagsmunir íslensku dómsmála- stjórnarinnar í þessu máli eru hégómi miðað við þá hagsmuni, sem kona þessi á í húfi, því svo gæti farið að hún ætti ekki aft- urkvæmt til Bandaríkjanna ef hún yrði framseld og það gæti þýtt skilnað þeirra hjóna. Svo hitt, sem í augum margra er þó alvarlegra, að missa með öllu þá von að geta gert Bandaríkin að sínu landi. Frétt sú, sem orðið hefur tilefni þessara skrifa og kann að hafa verið gerð til þess að reyna að hafa áhrif á almenningsálitið, hlýtur að missa marks á sinn hátt. Það er trú mín, að svo mjög, sem almenningur fordæmir hvers kon- ar fíkniefnamisferli, þá fordæmi hann engu að síður slíka óbilgirni og hér hefur verið sýnt fram á að átt hafi sér stað. Að endingu skal tekið fram, að það er álit mitt að fáir embætt- ismenn vildu leggja blessun sína yfir þær harkalegu aðgerðir, seni hér hafa orðið og ekki voru séðar fyrir. Sighvatur Björgvinsson: Þriðja hjólið og samkomulagið Kafli úr þingræðu um Jón prímus og bankaskatta UNDANFARNAR vikur hafa staðiö grimm átök um ýmis mál í ríkisstjórn, sagði Sighvatur Björgvinsson (A) í umræðu um bankaskatta sl. fímmtudag. Átökin hafa þó eingöngu staðið milli Alþýðubandalagsins annars vegar og Framsóknar- flokksins hinsvegar. Lítið hefur farið fyrir þriðja hjólinu í ríkisstjórninni, sem virðist ekki hafa skoðun á neinu máli, aðeins vilja til að bíða eftir því, hvað verður ofan á í innbyrðis deilum samstarfsaðilanna. Forsaetisráðherra, sem er nokkurs konar Jón prímus ríkisstjórnarinnar, leggur áherzlu á ein- hvers konar samkomulag, sama hvers konar. Sighvatur vitnaði síðan til Kristnihalds undir jökli: „Séra Jón (les primus ríkisstjórn- arinnar): Ef ekki á að gera alla upp fyrir skuldum undir eins, þá verð- ur að koma sér saman um eitt- hvað; sama hvað það kostar; sama hvaða bölvuð vitleysa það er: sam- komulag verður að vera. Menn verða til að mynda að koma sér saman um að peníngar hljóti að vera einhversstaðar — hjá þeim ríku ef ekki vill betur; í baunkun- um; að minnstakosti hjá ríkinu. Þó vita allir að peníngar eru til- búningur frá rótum; fixjón. Umbi: Ég hefði þó haldið að fyrsta skrefið væri að koma sér Sighvatur Björgvinsson saman um að eitthvað sé satt og reyna síðan að lifa eftir því í fé- lagi. Séra Jón: Það er gaman að hlusta á fuglana kvaka. En það væri annað en gaman ef fuglarnir væru einlægt að kvaka satt. Hald- ið þér að gullbryddingin á þessu skýi sem við sjáum þarna í jónos- ferunni sé sönn? En hver sá sem ekki er reiðubúinn að lifa og deyja fyrir þetta ský, hann er heillum horfinn maður. Umbi: Á þá bara að haf a skáld- legt hugarflug í staðinn fyrir rétt- læti? Séra Jón (les prímus ríkisstjórnar- innar): Samkomulag er það sem skiptir máli. Annars verða allir drepnir. Umbi: Samkomulag um hvað? Séra Jón: Sama um hvað ..." Síðan kom frumvarpið um skattana á innlánsstofnanir. Fækkum slysum og sjúkdómum vegna ófúllnægjandi vinnuaðstöðu — eftir Jóhann Guðbjartsson Eins og fram kom í frétt hér í Morgunblaðinu þann 20. febrúar þá var var ákveðið á Alþýðusam- bandsþinginu, sem haldið var 1980, að árið 1982 skyldi helgað vinnuverndarmálum. Markmið þess er að vekja fólk til umhugs- unar og umræðna um aðbúnað, ör- yggi og heilbrigðismál á vinnu- stöðum, með það fyrir augum, að innan vinnustaðanna verði unnið að því að færa ástand þessara mála til betri vega á grundvelli laga um aðbúnað, öryggi og holl- ustuhætti á vinnustöðum, en þau tóku gildi 1. janúar 1981. Lögin byggja á því sem grundvallarat- riði að skapa skilyrði til þess að unnið sé að lausn þessara mála innan vinnustaðanna í samstarfi atvinnurekenda og launþega undir leiðsögn og stjórn Vinnueftirlits ríkisins, sem stofnað var til þess að annast framkvæmd laganna. Þessi vinnuverndarlög eru hins merkustu og má segja að með þeim hafi verið stigið fyrsta skref- ið hér á landi til atvinnulýðræðis. í lögunum segir meðal annars: Á smærri vinnustöðum þar sem vinna 1—9 starfsmenn skal at- vinnurekandi eða verkstjóri hans stuðla að góðum aðbúnaði, öryggi og hollustuháttum í nánu sam- starfi við starfsmenn. Á vinnustað þar sem starfa 10 eða fleiri skal atvinnurekandi tilnefna af sinni hálfu öryggisvörð, en starfsmenn kjósa úr sínum hópi öryggistrún- aðarmann. Þessir aðilar eiga að fylgjast með því að lögin séu hald- in. Þar sem starfsmenn eru 50 eða fleiri skal stofna öryggisnefnd tveggja fulltrúa starfsmanna og tveggja fulltrúa atvinnurekenda. Nefndin skipuleggur aðgerðir varðandi aðbúnað, öryggis- og hollustuhætti innan fyrirtækisins og annast fræðslu starfsmanna um þau efni og sér til þess að ráðstafanir varðandi þessi mál komi að tilætluðum notum. Til þess að lög þessi komi að gagni þarf hver og einn starfsmaður að vera sífellt á verði gagnvart ör- yggis- og aðbúnaðarmálum og ræða það sem ábótavant er við ör- yggistrúnaðarmann eða öryggis- verði. Sérhæfing og aukin verkaskipt- ing hafa farið vaxandi á liðnum árum og hafa í mörgum tilfellum leitt til einhæfari starfa sem hef- ur í för með sér síendurtekningu einhæfra hreyfinga, sem valdið getur óeðlilegu sliti þeirra lík- amshluta sem fyrir álagi verða. Það er því þýðingarmikið að að- stæður séu sem haganlegastar á vinnustaðnum en séu ekki með þeim hætti að auka enn álag á starfsfólk. Hin mikla tækni ásamt fjölda efna sem notuð eru á hinum ýmsu vinnustöðum, hafa haft í för með sér ýmsa sjúkdóma og slysa- hættu. Sú þróun sem átt hefur sér stað á liðnum árum, hefur verið svo ör að erfitt hefur verið að fylgjast með og gera sér fulla grein fyrir þeirri sjúkdóma- og slysahættu sem fylgt hefur í kjöl- farið. Mörg kemisk efni sem notuð eru í iðnaði eru skaðleg og geta beinlínis valdið alvarlegu heilsu- tjóni og jafnvel dauða þeirra er með þau vinna ef ekkert er að gert til varnar heilsutjóni af völdum þeirra. Loftmengun af völdum ryks, eims eða reyks er víða mikil á vinnustöðum og berast þá þessi skaðlegu efni í gegnum öndunar- færin inn í líkamann. Auk þess getur snerting við hættuleg efni verið skaðleg. Á mörgum vinnu- Jóhann Guðbjartsson „Hin mikla tækni ásamt fjölda efna sem notuð eru á hinum ýmsu vinnustöðum, hafa haft í för með sér ýmsa sjúk- dóma og slysahættu. Sú þróun, sem átt hefur sér stað á liðnum árum, hef- ur verið svo ör að erfitt hefur verið að fylgjast með og gera sér grein fyrir þeirri sjúkdóma- og slysahættu sem fylgt hefur í kjólfarið." stöðum er veruleg mengun af völd- um hávaða, en hann getur valdið heyrnartjóni ef hljóðstyrkur fer yfir 85 desibel. En það er ekki ein- vörðungu að hávaði geti valdið heyrnarskaða því hann hefur einnig áhrif á taugakerfið, hann veldur streitu, svefnleysi og þreytu og skerðir hæfileika manna til einbeitni, auk þess sem hann skerðir hæfileika líkamans til þess að verjast áhrifum hættulegra efna. í tengslum við kjarasamninga 1977, sem gjarnan hafa verið kenndir við sólstöður, tókst um það samkomulag milli aðila vinnu- markaðarins og ríkisins að gerð yrði könnun á ástandi aðbúnaðar, öryggis og hollustumála vinnu- staða. Þessi könnun sem var sú fyrsta sinnar tegundar sem fram- kvæmd hefur verið hér á landi fór fram á 158 vinnustöðum, víðsveg- ar um landið. Leiddu niðurstöður þessarar könnunar í ljós að mörgu er ábótavant, svo ekki séu notuð sterkari orð. Þar ber hæst hvað þvotta- og baðaðstöðu er víða ábótavant, eða á yfir 75% skoð- anastaða. Einnig kemur þar fram að búnings- og fataherbergjum er ábótavant. Á það við um 60% skoðanastaða. Hávaði og titringur reyndist vera of mikill á 55% skoðanastaða, svo drepið sé á nokkrar niðurstöður úr könnun- inni. Alls voru athugaðir 32 að- búnaðar-, öryggis- og heilbrigðis- þættir á þeim stöðum sem skoðað- ir voru. Það hefur verið vanrækt, að stuðta að vórnum gegn slysum og atvinnusjúkdómum hér á landi á liðnum árum og því þarf að gera mikið átak til þess að þoka þessum málum til betri vegar með það að leiðarljósi að fækka slysum og sjúkdómstilfellum sem orsakast af ófullnægjandi vinnuaðstöðu. Ef þvi markmiði er náð mun draga úr þörf fyrir sjúkrahús og hæli. AFS hefur fulltrúa á 12 stöðum á landinu NÝLEGA var haldin i Reykjavík landsbyggðaráðstefna á vegum AFS á íslandi. Voru þar mættir fulltrúar víðs vegar að, en AFS hefur nu full- trúa á 12 stöðum úti á landi. Einnig sátu ráðstefnuna fulltrúar af Stór- Reykjavíkursvæðinu svo og fulltrúi frá alþjóðasamtökunum, AFS Int- ernational/ Intercultural Programs. Aðalumræðuefni ráðstefnunnar voru fjáröflun, kynning og fjöl- skylduöflun. Einnig var rætt um starfið úti á landsbyggðinni og hvernig hægt væri að efla það. Það kom fram, að víða í byggðum landsins veit fólk allt of lítið um samtökin og starf þeirra. Þess vegna hafa unglingar á þeim stöð- um ekki tækifæri til að njóta þeirra möguleika sem samtökin hafa að bjóða. Samtökin þyrftu að fá fleira fólk til samstarfs úti á landi, ekki síst kennara og aðra sem með fræðslumál hafa að gera. Mikið er rætt um höfuðvanda félagsins sem er tvenns konar: í fyrsta lagi sá, að fá nógu margar fjölskyldur til að taka skiptinema inn á heimili sín og í öðru lagi hin erfiða fjárhagsstaða, en hún er þannig að öllu starfi er allt of Tveir byggðafulltrúanna á ráðstefnunni, Helga Þorvarðardóttir frá Stykkis- hólmi og Hlöðver Magnússon frá Selfossi. þröngur stakkur skorinn. ' Ráðstefnan var hin gagnlegasta og var ákveðið að slíkt ráðstefnu- hald yrði fastur liður í starfi fé- lagsins í framtíðinni. (t'réiuiilkyiiiin).

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.