Morgunblaðið - 12.05.1982, Blaðsíða 5

Morgunblaðið - 12.05.1982, Blaðsíða 5
MORGUNBLAÐIÐ, MIDVIKUDAGUR 12. MAÍ 1982 53 til áhættu að fá fram álit erlendra fjármálastofnana á hagkvæmni fjárfestingarinnar og jafnframt áhættu með því að leita eftir lán- um án ríkisábyrgðar. Lokaþáttur- inn í þessum kafla í umsögn Seðla- bankans er svohljóðandi: „Ef dregið er saman það sem sagt er hér að ofan um fjármögn- un er niðurstaðan sú, að fjár- mögnun hinnar fyrirhuguðu verk- smiðju hafi ekki verið nægilegur gaumur gefinn af verkefnisstjórn. Það er skoðun bankans að ræða þurfi við hugsanlega lánveitendur áður en lengra er haldið um ákvörðunartöku, þannig að hægt sé að leggja fram raunhæfa fjár- mögnunaráætlun samhliða öðrum áætlunum sem verkefnisstjórn hefur unnið að. Meðan slík áætlun er ekki fyrir hendi verður ekki sagt að undirbúningsathugunum sé lokið. Liður í undirbúningi slíkrar fjármögnunaráætlunar er áhættumat á fjárfestingunni og hinum ýmsu liðum hennar. Eins og áður hefur verið vikið að fælist slíkt áhættumat óbeint í undir- tektum lánveitenda við lánsbeiðn- um, en væntanlegur eigandi verk- smiðjunnar þarf sjálfur að mynda sér skoðun um þá áhættu sem ver- ið er að taka. Þessi atriði sem hér eru tekin til umræðu geta að sjálfsógðu haft áhrif á arðsemi fyrirtækisins, til hins betra eða verra." Eins og fram kemur af tilvitn- uðum orðum úr umsögn Seðla- bankans hefur fjármögnunarþætti væntanlegrar verksmiðju ekki verið nægilega sinnt. Er ljóst að Alþingi getur á engan hátt sleppt þessu máli frá sér án þess að tryggja að fjármögnunaráætlun komi til Alþingis til staðfestingar. Stofnkostnaðaráætlun I lokaskýrslu verkefnisstjórnar kemur fram áætlun um stofn- kostnað væntanlegs fyrirtækis. Innlendi kostnaðurinn er áætlað- ur 57% af heildarkostnaði og sá erlendi 43%. Heildarstofnkostn- aður verksmiðjunnar á verðlagi 1. mars 1982 er áætlaður 747,1 millj. króna. Til viðbótar þessu kemur svo ýmiss annar stofnkostnaður, sem alfarið má rekja til bygginga kísilmálmverksmiðjunnar. Þar má nefna hafnargerð við Mjóeyri í Reyðarfirði, áætlaður stofnkostn- aður er um 29,5 millj. kr. Gerð vatnsveitu fyrir verksmiðjuna, áætlaður stofnkostnaður 10—15 millj. kr. Lagning 35 km raflínu frá Hryggstekk í Skriðdal til Reyðarfjarðar. Lauslega áætlaður kostnaður gæti verið 18—20 millj. króna. Eins og áður hefur fram komið áætlar Þjóðhagsstofnun að annar stofnkostnaður, sem bein- línis sé tengdur tilkomu verk- smiðjunnar gæti verið á bilinu 65—75 millj. kr. eða um allt að 10% að tilgreindum stofnkostnaði. Iðnaðarnefnd neðri deildar hefur fengið í hendur áætlun frá Verk- fræðistofu Sigurðar Thoroddsen, um frumgerð að stofnkostnaðar- áætlun gerð af Almennu verk- fræðistofunni. Lagði Verkfræði- skrifstofa Sigurðar Thoroddsen aðallega mat á byggingarkostnað verksmiðjunnar. Aætlun þeirrar verkfræðistofu er 3% hærri en áætlun verkefnisstjórnar, sem tal- ið er innan óvissumarka. Ekki er talin ástæða til að gagnrýna eða vefengja sérstaklega áætlun verk- efnisstjórnar um stofnkostnað. Þorvaldur Garðar Kristjánsson: Orkunýting forsenda stórvirkjana Þorvaldur Garðar Krist- jánsson og Sighvatur Björg- vinsson fluttu breytingartil- lögu við þingsályktun um virkjunarframkvæmdir og orkunýtingu svohljóðandi: „Nýr töluliður, nr. 4, komi til viðbótar og orðist svo: Undirbúningi að byggingu orkuveranna svo og fram- kvæmdum öllum skal hraðað svo sem kostur er. Skulu þau vinnubrögð viðhöfð sem miða að því að framkvæmd- um verði lokið á 10 árum samkvæmt heildaráætlun er gerð skal um byggingu allra virkjananna. Ríkisstjórnin skal gera ráðstafanir til þess, að komið verði á fót stóriðju til nýt- ingar þeirrar orku sem unnin verður í orkuverunum um- fram þörf hins almenna markaðar. Aðgerðum þessum skal hraðað svo sem verða má og þess gætt, að fullt samræmi verði á milli mark- aðsöflunar fyrir orku og virkjunarframkvæmda." Þorvaldur Garðar mælti fyrir tillögunni og sagði: „Ég mæli hér fyrir breytingar- tillögu á þskj. 877, sem við hv. 3ji þingmaður Vestfirðinga flytjum. Umræðan um orkumálin í dag fjallar um það stefnumið að gert verði nú stórátak til hagnýtingar orkulinda landsins. Allir stjórn- málaf lokkar landsins virðast sam- mála um mikilvægi þessa. Tillaga ríkisstjórnarinnar til þingsálykt- unar um virkjunarframkvæmdir og orkunýtingu á þskj. 176, sem hér er á dagskrá, tekur mið af þessari stefnu. Tillagan gerir ráð fyrir tvöföldum á uppsettu afli í vatnsvirkjunum landsins. Til þess að slíkar fyrirætlanir verði meira en orðin tóm þarf að viðhafa vinnubrögð og fullnægja skilyrðum svo að framkvæmdin geti orðið að raunveruleika. Breyt- ingartillaga mín og hæstvirts 3ja þingmanns Vestfirðinga fjallar um þetta efni. Tillaga okkar er ekki um virkjanaröð heldur um það sem þarf til að gefa tillögu ríkisstjórnarinnar um þessi efni raunhæft gildi. Breytingartillagan á þskj. 877 gerir ráð fyrir að það markmið verði sett að virkjanaframkvæmd- um þeim sem hér um ræðir, verði lokið á einum áratug. Til þess að svo megi verða þarf sannarlega að taka til hendi. Þess vegna er tekið fram í breytingartillögu okkar, að undirbúningi að byggingu orku- veranna, svo og framkvæmdum öllum skuli hraðað svo sem kostur er. Skipuleg og markviss vinnu- brögð þarf að viðhafa til þess að framkvæmdum verði lokið á áætl- anatímabilinu. Þess vegna er mælt fyrir um heildaráætlun um byggingu allra virkjananna. Þetta stórátak í virkjunarmál- unum hefir enga stoð í veruleikan- um nema séð sé fyrir orkunýting- unni. Við virkjum ekki nema það sé þörf fyrir orkuna. Þess vegna mælir breytingartillaga okkar svo fyrir, að ríkisstjórnin skuli gera ráðstafanir til þess að komið verð' á fót stóriðju til nýtingar þeirrar orku, sem unnin verður í orku- verunum umfram þörf hins al- menna markaðar. Aðgerðum þess- um skal hraðað svo sem verða má og þess gætt, að fullt samræmi verði á milli markaðsöflunar fyrir orku og virkjunarframkvæmda. Þetta þýðir, að ekki verði ráðist í virkjanir, nema að séð sé fyrir orkunýtingunni. Breytingartillaga sú, sem ég hefi nú lýst, felur 4 sér almenna stefnumörkun um stórátak til hagnýtingar orkulinda landsins. Það eru ýmis deiluatriði í fram- kvæmd þessara mála, svo sem um virkjanir, stærð þeirra og röðun. Menn deila um stóriðju, staðsetn- ingu hennar og eignaraðild. Breyt- ingartillagan fjallar ekki um þetta. Hún á ekki að fjalla um nein ágreiningsmál, ef mönnum er alvara með það, sem þeim leikur á tungu um hagnýtingu orkulinda • landsins til að bæta lífskjör og at- vinnuöryggi landsmanna. Hún fjallar um hröð handtök jafn- framt aðgát. Breytingartillagan leggur áherzlu á stórhuga og djarfa framfarasókn jafnframt því að þjóðin sjái fótum sínum forráð á þeirri vegferð. Með hliðsjón af því sem ég nú hefi sagt vænti ég þess að allir hæstvirtir þingmenn geti samein- ast um að greiða breytingartillög- unni atkvæði. Það væri vottur þeirrar þjóðareiningar sem nauð- synleg er slíku Grettistaki, sem hér er um að ræða." Nú getum við boðið þér litla og lipra raf magnsritvél fyriraðeins 4.250 krónur! / % SKRIFSTOFUVELAR H.F. "% + ~x ~ & Hverfisgötu 33 «K * ^ Simi 20560 *Wf

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.