Morgunblaðið - 11.09.1987, Blaðsíða 1

72 SÍÐUR B/C
204. tbl. 75. árg.
FÖSTUDAGUR 11. SEPTEMBER 1987
Prentsmiðja Morgunblaðsins
De Cuellar bindur
vonir við friðarför
Átök magnast á Persaflóa:
London, Sameinuðu þjóðunum, Reuter.
ÁTÖK á Persaflóa mögnuðust í
gær í þá mund sem Javier Perez
de Cuellar, framkvæmdastjóri
Sameinuðu þjóðanna, lagði af
stað til að leita sátta milli íraka
Danmörk:
Jorgensen
segir af sér
formennsku
Kaupmannahöfn, Reuter.
ANKER Jargensen tilkynnti í
gær að hann ætlaði að segja af
sér formennsku í flokki jafnað-
armanna. Jafnaðarmannaflokk-
urinn tapaði tveimur þingsætum
í kosningunum í Danmörku á
þriðjudag.
Þiýst hefur verið á Jorgensen
að segja af sér eftir að hafa gegnt
formennsku í Jafnaðarmanna-
flokknum í fimmtán ár. „Við
verðum ætíð að virða raddir kjós-
enda,“ sagði Jargensen á flokks-
fundi. Hann lagði til að Svend
Auken, varaformaður, yrði arftaki
sinn, en það verður að ákveða á
landsþingi flokksins.
Minnihlutastjóm Pouls Schluter
forsætisráðherra hélt velli í kosn-
ingunum. Schluter komst til valda
árið 1982 eftir að jafnaðarmenn
höfðu setið við stjómvölinn í ára-
tugi.
Jorgensen var leiðtogi danska
verkamannasambandsins áður en
hann varð formaður Jafnaðar-
mannaflokksins árið 1972. Sama
ár varð hann forsætisráðherra.
Stjóm hans fór frá árið 1973, en
komst aftur til valda árið 1975 og
sat til ársins 1981.
Sjá einnig bls. 21.
Verity hyggst stórauka
viðskipti við Sovétríkin
Washington, frá Jóni Ásgeiri Sigurðssyni,
Öldungadeildarþingmenn
voru einkar vingjamlegir í garð
Williams Verity á nefndarfundi
í gærmorgun, þar sem hann
skýrði frá áformum sinum í emb-
ætti viðskiptaráðherra. Við-
skiptanefnd öldungadeildar
Bandaríkjaþings lagði blessun
fréttaritara Morgunblaðsins.
sína yfir tilnefningu Veritys og
hann hlýtur eflaust sömu með-
ferð þegar öldungadeildin sjálf
tekur afstöðu til embættishæfni
hans. Hvalavinir höfðu spáð að
þingmenn mundu spyija Verity
um afstöðu til hvalveiða, en úr
þvi varð ekki.
Viðskiptaráðherrann væntanlegi
kvaðst alls ekki hafa gert sér grein
fyrir umfangi og viðfangsefnum
þeirrar deildar ráðuneytisins sem
Qallar um sjávarútveg, veðurrann-
sóknir og skyld mál (NOAA). Hann
sagðist harma að Dr. Anthony Calio
sjávarútvegsráðherra og fráfarandi
yfírmaður NOAA skyldi hafa sagt
af sér einmitt núna. Verið væri að
leita að eftirmanni Dr. Calio, en sá
maður þyrfti að hafa staðgóða
vísindaþekkingu og vera afburða
stjómandi, vegna þess hve NOAA-
deildin, sem fær helming allrar
fjárveitingar til viðskiptaráðuneyt-
isins, er flókin og margþætt.
Væntanlegur viðskiptaráðherra fyrir þingnefnd:
og írana. Kvaðst de Cuellar von-
góður um að för sín bæri ávöxt
er hann hélt frá New York.
írakar tilkynntu að þeir hefðu
gert stöðugar loftárásir á bæi í íran
annan daginn í röð og sögðu að
þeir myndu ekki láta staðar numið
fyrr en íranar hlýddu áskorun Sam-
einuðu þjóðanna um vopnahlé.
íranar sögðu að 61 maður hefði
beðið bana eða særst í árásunum.
íranskir herbátar réðust á olíu-
flutningaskip frá Kýpur. Einnig
gerðu Iranar áhlaup á bæ í suður-
hluta íraks og vörpuðu sprengjum
linnulaust á borgina Basra. Sagði
einn íbúa Basra að hann myndi
ekki eftir öðru eins sprengjuregni
frá því Persaflóastríðið hófst.
Líbýumenn og írakar gáfu í gær
út sameiginlega yfirlýsingu þar sem
skorað var á írana að hlýða kalli
um vopnahlé.
Morgunblaðið/Ásgeir Sigurðsson
Ernest Hollings, John Danforth og aðrir öldungadeildarþingmenn könnuðu embættishæfni Williams
Verity (innfellda myndin) í gærmorgun. Hann hlaut einróma stuðning nefndarmanna og tekur þvi á
næstunni formlega við embætti viðskiptaráðherra.
Stjórn Khomeinis mótmælt í Evrópu:
Ráðist á sendiráð Irana í Osló
Reuter
Þrír íranskir mótmælendur yfirgefa sendiráð írans í Osló, sem þeir
lögðu undir sig í þijár klukkustundir í gær. Á borðanum stendur
„Veitið öllum póiitískum föngnm í íran frelsi“.
Osló, Reuter.
VINSTRI sinnaðir íranar rudd-
ust vopnaðir byssum inn f íranska
sendiráðið í Osló í gær og héldu
því í þijár klukkustundir áður
en þeir gáfust upp. Særðu þeir
sendiráðunaut írana með hnífi.
Tor Nesvold, talsmaður lögregl-
unnar í Osló, sagði við blaðamenn
að tíu karlmenn og ein kona hefðu
ráðist inn í sendiráðið til að mót-
mæla meðferð fanga í fran og tekið
sjö menn í gíslingu, þar af tvö böm.
Einu skoti var hleypt af áður en
íranamir, sem eru félagar samtaka
skæruliða, gengu út ásamt gíslum
sínum og gáfust upp. Hafði norska
lögreglan þá umkringt bygginguna.
Árásin á sendiráðið var liður í
samræmdum aðgerðum samtaka
írana, sem berjast gegn stjóm Aya-
tollahs Ruollah Khomeinis erki-
klerks, í borgum víða um Evrópu.
Félagar samtakanna hafa sætt of-
sóknum og verið handteknir og
teknir af lífí frá því að Mohammed
Reza Palevi íranskeisara var steypt
af stóli árið 1979. Aftur á móti
börðust samtökin með múhameðs-
trúarmönnum gegn keisaranum.
Lögreglan í Frankfurt í Vestur-
Þýskalandi handtók níu írana, sem
gereyðilögðu skrifstofu flugfélags-
ins Iran Air í borginni. í París var
ráðist inn í skrifstofu sama flugfé-
lags. Brutu mótmælendur þar
glugga og héldu á lofti borðum, sem
á vom letruð vígorð gegn klerka-
stjóminni í íran.
Einn gíslanna í íranska sendi-
ráðinu í Osló sagði að byssumenn-
imir hefðu barið þá og greitt litlum
dreng, sem brást ókvæða við þegar
móður hans var misþyrmt, bylm-
ingshögg í höfuðið. „Lögreglan var
afar svifasein og við ætlum að
kvarta."
Blaðamaður, sem býr gegnt
sendiráðinu, sagði að átta eða tíu
menn hefðu komið í bifreið. Einn
hefði rifíð dyr sendiráðsins upp og
hinir níu ráðist til inngöngu. Tutt-
ugu mínútum síðar hefðu sex menn
til viðbótar komið aðvffandi og fylgt
í fótspor hinna. Lögreglan kvað
aðeins ellefu menn hafa tekið sendi-
ráðið á sitt vald. Sagði hún að
nokkrir árásarmannanna hefðu haft
sænska pappíra og hefði að líkind-
um verið veitt pólitískt hæli.
Þingmenn spurðu Verity í þaula
um afstöðu hans til þess að blanda
saman viðskiptum og stjómmálum,
það er að segja að haga viðskiptum
í því augnamiði að ná pólitískum
árangri. Varð þeim tíðrætt um lög
sem leggja hömlur á viðskipti við
Sovétríkin vegna takmarkaðs
ferðafrelsis gyðinga þaðan. Verity
kvaðst vilja tryggja mannréttindi
gyðinga í Sovétríkjunum en benti
jafnframt á að Sovétríkin væm
næststærsti markaður í heimi og
engu hægt að breyta með því að
vilja ekki versla við þau. Emest
Hollings formaður viðskiptanefnd-
arinnar sagði að þótt George
Schultz utanríkisráðherra telji
möguleika á því að skilja sundur
viðskipti og stjómmál, sé það samt
sem áður fráleitt að nota ekki við-
skipti í áhrifaskyni.
William Verity sagði að helsta
verkefni sitt yrði að gera Banda-
ríkin að nýju samkeppnishæf á
heimsmarkaðnum og að treysta
einkarekstur í sessi innanlands.
Hann kvaðst ætla að taka upp þráð-
inn þar sem Malcolm Baldridge,
forveri hans, hvarf frá. Ráðherrann
væntanlegi vill eindregið stórauka
viðskiptin við Sovétríkin.