Morgunblaðið - 31.08.1988, Síða 20

Morgunblaðið - 31.08.1988, Síða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 31. ÁGÚST 1988 SUMARSÝNINGAR Ragna Hermannsdóttir Landið og alheimurinn Myndlist Bragi Ásgeirsson Sumarið er senn á enda og sú holskefla listsýninga, sem jafnan ríður yfír, þegar haustar, er í nánd eða er jafnvel skollin á. Eftir rólegar vikur verða t.d. opnaðar sjö sýningar í hinum ýmsu sýningarsölum borgarinnar og þó standa sumarsýningar víða ennþá. Það er alveg rétt stefna að halda að fólki úrvali myndverkayfir sum- armánuðina og sleppa öllu al- mennu sýningahaldi, svo sem Gall- erí Borg, Nýhöfn og Gallerí List á Skipholti hafa gert. En stóru sýningarsalimir eins og Kjarvals- staðir og Norræna húsið koma of snemma með almennar sýningar, og sumarsýningamar árlegu stóðu of stutt. Brá t.d. mörgum, er þeir uppgötvuðu, að sýningu Jóns Stef- ánssonar í Norræna húsinu var lokið, er þeir hugðust skoða hana. Ljóst er, að takmarka verður að einhverju leyti sýningarhald og koma á betra skipulagi, ef aðsókn á sumar sýningar á ekki að falla niður í núll suma dagana, eftir að kúrfan hafði í mörg ár sl. áratug vísað upp á við. Þá er ekki hægt að bjóða fólki það í almennum sýningarsölum, sem einungis sést á götusýningum stórborga eða í ómerkilegum kjall- araholum, sem jafnvel lykta af hassi og engir rekast inn á nema trúbræður viðkomandi á listasviði, sem keppast við að verðlauna hver annan. Einhveija vikuna í september væri hægt að velja sem upphaf haustvertíðar, eins og gert er víða ytra, og opna þá margar merkileg- ar sýningar, og myndlistarmenn sem annað listafólk gerir sér glað- an dag. Flóa þá víða gullnar veig- ar og pinnamatur og annað smá- legt er borið gestum, auk þess sem hlaðborð eru í hinum stóru sýning- arsölum, þangað sem listamönnum og áhugafólki um listir er stefnt öðru fremur. Slíka uppskeru- eða upphafs- hátfð vantar fullkomlega hér, enda opnanir sýninga yfirleitt vand- ræðalegar, daufar og jafnvel þvingaðar er svo er komið, og nauðsynlegt að hræra upp í hlutun- um í samræmi við nýja og breytta tíma. Það mátti oft líta merkilega gott úrval verka genginna og eldri málara í Galleri Borg við Pósthús- stræti í sumar, og innlit þangað veitti útlendum gestum á tímabili betri yfirsýn íslenzkrar listar en í sjálfu Listasafni íslands, sem er slakt til fráisagnar, að ekki sé fastar að orði kveðið. Reglulega var skipt um myndir, svo að þar var enga lognmollu að finna. Á viðlíka hátt voru grafíkinni gerð skil í Austurstrætisdeild gallerís- ins. Ágætar upphengingar verka núlifandi myndlistarmanna mátti og sjá í Gallerí Nýhöfn, og bæði galleríin geta verið ánægð með afrakstur sumarsins, þótt minnk- andi ferðamannastraumur og óheyrileg dýrtíð hafi vísast tekið sinn toll. Gallerí List á Skipholti var með íjölbreyttustu blönduna og mestu gæðasveiflumar, en inn- an um kraðakið mátti sjá prýðileg verk og forráðamennirnir vilja augljóslega vel. Slíkt gallerí á full- í eystri gangi Kjarvalsstaða sýn- ir Sigríður Gyða Sigurðardóttir þrjá tugi myndverka. Meginhluti myndanna er úr mannlífinu í borginni og þá einkum með þekkta staði í miðborginni sem bakgrunn, svo sem Hressing- arskálann og Hallargarðinn. Inn í þetta fléttast svo uppstillingar, konumyndir, fuglar og abstrak- sjónir. Tvær myndanna á sýningunni nefnast Reylq'avíkurrúmba og telst það réttnefni miðað við myndefnið og tök gerandans á því. Þar sem þetta mun frumraun Sigríðar Gyðu, þá kemur tæknin nokkuð á óvart, þótt hún komi kunnuglega fyrir sjónir og hafi sést hjá öðrum listamönnum. Sigríður Gyða hefur þannig lipra komlega rétt á sér, en ekki veit ég hvemig hefur gengið á þeim bæ, enda galleríið ekki í alfaraleið — geldur þess og trúlega. Litlu galleríin svo sem Gallerí Gijót og Gangskör voru svo með úrval verka félagsmanna sinna og mátti þar margan góðan hlutinn sjá. Öll þessi gallerí hefja ekki almennt sýningarhald fyrr en í september, sem er mjög tii fyrirmyndar og gefst því fólki enn um stund tæki- færi til að líta hið fjölbreytilega úrval myndlistar og listiðnaðar, sem þau bjóða upp á... hönd, sem kemur fram í teikning- unni „Horft til átta" (13), sem virk- ar þó fremur sem myndlýsing í bók eða á keramík en bein og sjálfstæð teikning. Hér koma fram áhrif, sem rekja má eftir ýmsum króka- leiðum beint til danska listamanns- ins Bjöms Wiinblads. Það em nokkrar vatnslitamynd- ir, sem vekja einna mesta athygli fyrir fersk og óþvinguð vinnubrögð svo sem „Austurstrætisdætur" (4), „I Hallargarðinum" (19) og „Regn- vot stræti" (21). í þessum myndum eru vinnubrögðin ekki einasta ferskust heldur og einnig tæknile- gust og eftir sýningunni í heild að dæma þykir mér einsýnt að hér liggi svið Sigríðar Gyðu öðru frem- ur... Fyrir ári síðan hélt Ragna Hermannsdóttir sýningu í Ný- lista-safninu, sem athygli vakti fyrir hressileg og opinská vinnu- brögð. Nú er hún komin aftur og með enn stærri sýningu, en að þessu sinni í eystri sal Kjarvals- staða. Ragna hefur þannig ekki legið á liði sínu þetta liðlega eina ár heldur unnið af krafti og einurð. Umtalsverðar breytingar hafa orðið á listsköpun Rögnu, en grunntónninn er þó hinn sami — gleðin við að tjá sig og áhuginn á fyrirbæmm jarðar og alheims. Það em mun stærri dúkar, sem Ragna ræðst nú á en hún hefur gert áður, og einn renningur þrykktra endurtekinna forma nær meira að segja yfír allan annan endavegginn. Á sýningunni ber mest á olíu- málverkum og hér er unnið hreint og umbúðalaust og oftast nær í stómm og einföldum formum. Hér færist Ragna mikið í fang og auðséð er á vinnubrögðunum, að ekki skortir hana hugrekkið, þótt hún hafi verið af léttasta skeiði, er hún hóf að fást við myndlist og einkenni slíkra er í flestum tilvikum hik og varkámi. Eftir að hið hugmyndafræði- lega hefur verið meginásinn í list- sköpun Rögnu frá upphafi hefur landslagið tekið við, en vel að merkja stílfært landslag, en engar eftirhermur til að fylla upp auða rýmið yfír plusssófum. Landslagið hefur þannig mðst fram í öllu sínu veldi og er líkast eldgosi í öllu sínu litaflóði er streymir fram úr pentskúf lista- konunnar. En það em þó ekki formin í sjálfu sér, sem em sterkasta hlið Rögnu, heldur hið lífræna innan þeirra eins og í málverkinu nr. 2 „Nafnlaust" og fleiri slíkum, en þó einkum í dúkristunum nr. 44—47, sem mér þykja bera af öllu á sýningunni fyrir uppmnale- ika sinn, ferskleika og listræn vinnubrögð. Væri vel ef Ragna Hermannsdóttir gerði meira af slíku___ Sigríður Gyða Sigurðardóttir Reykjavíkurmmba Bygging og naumhyggja Ragna Róbertsdóttir Öll myndlistarverk lúta að ein- hveiju leyti lögmálum myndbygg- ingar svo sem öll fyrirbæri er hafa skapandi hugsun og kenndir að baki. Hjá sumum er þetta í lágmarki, en öðmm I hámarki og til síðari hópsins telst ótvírætt Borgarlista- maður ársins 1987, Ragna Ró- bertsdóttir. Hjá henni er það naumhyggjan í sinni skýmstu mynd, sem höfuðmáli skiptir, svo og hrein og klár efnasamsetningin. Naumhyggjan hefur lengi átt tölu- verðu fylgi að fagna og hefur víða verið áberandi í núlistum siðustu ára, svo að hér em tengslin við erlendar listhræringar með ágæt- um. " Ragna vinnur verk sfn mjög vel og að baki hvers verks er meiri vinna og hugsun en í fljótu bragði virðist, auk þess sem verkin taka mið af sýningarsalnum og em þannig hnitmiðuð uppsetning (in- stallation). Það er vestri salur Kjarvals- staða, sem er vettvangur sýningar Rögnu Róbertsdóttur og er þetta önnur einkasýning hennar frá upp- hafi, en hún hefur stundað mynd- list í liðlega tvo áratugi, svo að hér er naumhyggjan einnig á fullu. Auðvitað hefur Ragna tekið þátt í fjölda samsýninga heima og er- lendis, enda löngu orðin þekkt stærð hér heima og hefur vakið athygli með verkum sínum ytra. Ragna gengur markvisst að sýn- ingum sínum og þær em fleiri ár i undirbúningi og em þannig til- gangur í sjálfu sér og hluti af list- sköpuninni. Hjá slíkum koma sýn- ingar þannig ekki ósjálfrátt þegar nóg er til af myndum og fjár- hagurinn, þ.e. skuldimar, krefjast þess. Sú tegund myndlistar, sem Ragna aðhyllist, gerir lfka engan mann ríkan hérlendis enn sem komið er, en ytra lifa ýmsir góðu lífi á slíkri listsköpun, þar sem skilningurinn er meiri fyrir list- stefnunni hjá peninga- og umboðs- mönnum. En yfirleitt fer liststefhan fyrir ofan garð og neðan hjá öllum al- menningi, sem er þó sá aðili, sem að lokum helst nýtur afraksturs og meinlæta þessa listafólks. Formin í myndum Rögnu koma mér mjög kunnuglega fyrir sjónir, en efnið er alíslenskt og hugsunin vafalítið einnig. í æsku var hún í sveit á Vestfiörðum og sfðar í kaup- og yegavinnu og þá aðallega á þeim slóðum. Áhrifin, sém hún varð fyrir í nágrenni við náttúr- una, kunna að vera kveikjan að efnisnotkun hennar, en hún er þó trúlega of ung til að hafa kynnst þeirri gijóthleðslu, sniddu- og torf- hleðslu, sem var algeng fyrir margt löngu, en stórvirkar vinnuvélar hafa fyrir löngu að mestu útrýmt, — auk þess að moka yfir margt listaverkið í slíkri hleðslu frá fyrri tíð. Uppistaðan í myndum Rögnu er grágrýtissteinar, sem hún hefur látið Steinsmiðjuna sníða fyrir sig, svo og torf, sem hún hefiir sjálf þurrkað og sniðið. Úr þessum efni- við hleður hún og mótar hann á ýmsa vegu, býr jafnvel til eins konar gólfdregla úr torfinu eða jaftivel rúllar því upp. Útkoman verður hin ýmsu byggingarlegu form, sem sum minna á tröppur, önnur á súlnahof og enn önnur á stórhýsabyggingar. Ávalt með hina ströngustu naumhyggju að leiðarljósi. Skýr og afmörkuð sýning og mjög áhugaverð fyrir alla þá sem kunna að meta slfka listsköpun.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.