Morgunblaðið - 03.06.1997, Síða 1

80 SÍÐUR B/C
122. TBL. 85. ÁRG. ÞRIÐJUDAGUR 3. JÚNÍ1997 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
Franskir vinstrimenn unnu stórsigur í kosningunum á sunnudag
Krefjast endurskoðunar á
stöðugleikasáttmála ESB
Búist við nýrri stjórn sósíalista,
kommúnista og græningja fyrir vikulok
París. Morgunblaðið.
Reuter
LIONEL Jospin, leiðtogi sósíalista, ræðir við blaðamenn eftir
fund með Jacques Chirac, forseta Frakklands, i Elysée-höll í
gær. Þar var honum falin myndun nýrrar stjórnar og tekur
hann við forsætisráðherraembættinu af Alain Juppé í dag.
JACQUES Chirac, forseti Frakk-
lands, fól í gær Lionel Jospin, ieið-
toga sósíalista, að mynda nýja stjóm
í landinu en vinstriflokkamir unnu
mikinn sigur í síðari umferð kosning-
anna á sunnudag. Er jafnvel búist
við fyrsta fundi nýrrar ríkisstjómar
fyrir vikulok en sósíalistar geta ekki
myndað stjórn einir án stuðnings
kommúnista. Sigur vinstriflokkanna
hefur valdið aukinni óvissu um fyrir-
hugað myntbandalag Evrópusam-
bandsríkjanna og Jospin sagði í
gær, að ný stjórn myndi krefjast
þess, að ekki kæmi til frekari niður-
skurðar í Frakklandi vegna þess.
Niðurstaða kosninganna var sú,
að sósíalistar fengu 273 sæti af 577
á þingi, kommúnistar 38 og græn-
ingjar átta. Fráfarandi stjórn mið-
og hægriflokka, sem hafði 464 sæti,
tapaði nærri helmingi þeirra og fékk
256. Þjóðarfylking Jean-Marie Le
Pens fékk eitt sæti og óháður fram-
bjóðandi á Martinique náði kjöri.
Talsmaður Jospins, sem tekur
formlega við af Alain Juppé sem
forsætisráðherra í dag, sagði, að
þess yrði krafist, að svokallaður
„stöðugleikasáttmáli" ESB-ríkj-
anna yrði endurskoðaður. Það gæti
aftur leitt til árekstra við þýsku
stjórnina en hún féllst á að afsala
sér markinu fyrir evró gegn því,
að þeim ríkjum yrði refsað, sem
færu yfir þriggja prósenta markið
í fjárlagahalla.
Af öðrum málum, sem ný ríkis-
stjórn ætlar að leggja áherslu á,
má nefna atvinnuleysisvandann,
trygginga- og menntamál og hyggj-
ast sósíalistar afla fjár til þeirra
með því að draga úr ríkisaðstoð við
stórfyrirtæki.
Samstjórn vinstrimanna
Sósíalistar sögðu í gær, að þeir
vildu aðild allra vinstriflokkanna að
stjórn og kommúnistar og græn-
ingjar hafa fallist á það. Stjórn-
málaskýrendur segja, að Jospin
verði þó að taka nokkurt tillit til
Chiracs forseta við val á ráðherra-
efnum og telja, að margir ráðherr-
anna verði ungir og hugsanlega
þriðjungurinn konur.
Kosningaúrslitin í Frakklandi eru
mikið áfall fyrir hægriflokkana og
segja má, að Chirac forseti sé kom-
inn í gíslingu vinstriflokkanna þeg-
ar aðeins eru liðin tvö ár af sjö ára
kjörtímabili hans. Mun hann áfram
hafa sín áhrif ásamt ríkisstjórninni
á utanríkis- og varnarmál en hann
verður áhrifalaus í innanríkis- og
efnahagsmálum.
Chirac er fyrsti forseti Frakk-
lands, sem rýfur þing og bíður síð-
an ósigur í kosningum. Fyrir nokkru
lýsti hann yfir, að hann hygðist sitja
áfram þótt vinstriflokkarnir sigruðu
en sjálfur krafðist hann afsagnar
Francois Mitterrands, forseta úr
flokki sósíalista, eftir stórsigur
hægrimanna í kosningunum 1993.
Þá má líka minna á, að Charles de
Gaulle dró sig í hlé að lokinni þjóð-
aratkvæðagreiðslu undir lok sjö-
unda áratugarins.
Hægrimenn gramir Chirac
Þetta er i þriðja sinn á rúmum
áratug sem forseti Frakklands og
ríkisstjórn eru hvort úr sinni fylk-
ingunni en Mitterrand bjó í tvisvar
sinnum tvö ár við hægristjórn,
fyrst undir forsæti Chiracs og síðan
Edouard Balladur. Munurinn er þó
sá, að Mitterrand rauf ekki þing,
heldur var kosið á tilskildum tíma.
Hægrimenn í Frakklandi sleikja
nú sárin en gremja þeirra beinist
ekki síst að Chirae en mörgum
finnst hann hafa að ástæðulausu
teflt á tvær hættur. Utanríkisráð-
herrar annarra ESB-ríkja reyndu í
gær að sefa ótta margra við að sig-
ur sósíalista myndi stefna áformum
sambandsins í voða og talsmaður
Bandaríkjastjórnar sagði, að úrslit-
in myndu engin áhrif hafa á góð
samskipti ríkjanna.
■ Úrslitin áfali/34
Kanada
Meirihlut-
inn í hættu?
Ottawa. Reuter.
KOSIÐ var til alríkisþingsins í
Kanada í gær og töldu fréttaskýr-
endur að ríkisstjórn Fijálslynda
flokksins, undir forystu Jeans
Chrétiens, myndi halda velli en tapa
fylgi, jafnvel meirihluta sínum á
þingi.
I könnunum sem birtar voru fyr-
ir helgi var Fijálslyndi flokkurinn
með töluvert forskot en fréttaskýr-
endur sögðu líkur á að meirihiuti
flokksins í fulltrúadeild alríkis-
þingsins í Ottawa yrði minni að
loknum kosningum ogjafnvel kynni
svo að fara að Chrétien yrði að
sætta sig við minnihlutastjórn.
Útlit var fyrir að Endurbóta-
flokkur Prestons Mannings, sem
nýtur mests fylgis í vesturfylkjun-
um Bresku Kólumbíu og Alberta,
fengi næst flest sæti og verði því
í hlutverki opinberrar stjórnarand-
stöðu á þinginu.
-----♦--»■ 4---
íhlutun í Si-
erra Leone
Freetown. Reuters
EFTIR árangurslausar sáttaumleit-
anir um helgina hefur Nígeríuher
sent herlið til Sierra Leone.
Samningamenn Nígeríumanna
og Breta voru lengi bjartsýnir á að
samkomulag tækist um að koma
Ahmad Tejan Kabbah, forseta
landsins, aftur til valda en á sunnu-
dagskvöld var orðið ljóst að ekki
yrði af friðsamlegri lausn.
Innrás Nígeríumanna fór hægt
af stað. Á mánudag sögðust þeir
hafa náð alþjóðaflugvellinum á sitt
vald. Að öðru leyti hefur lítið farið
fyrir liði þeirra.
Hryðjuverkið í Oklahomaborg, sem kostaði 168 manns lífíð fyrir tveimur árum
Reuter
VIKTORIA og Keith Hammond biðu niðurstöðu kviðdómsins ásamt mörgum öðrum við rústir
Murrah-byggingarinnar í Oklahomaborg. Biðin reyndist Viktoriu þó um megn og varð maður henn-
ar að leiða hana grátandi á brott.
McVeigh fund-
inn sekur
Denver. Reuter.
TIMOTHY McVeigh var í gær
fundinn sekur um að hafa sprengt
upp alríkisbyggingu í Oklahoma-
borg í Oklahoma í Bandaríkjunum
árið 1995 en þá týndu 168 manns
lífi. Er það mannskæðasta hryðju-
verk í sögu Bandaríkjanna.
Það tók kviðdóminn, sem
skipaður var sjö karlmönnum og
fimm konum, fjóra daga að kom-
ast að niðurstöðu en hann fann
McVeigh sekan um öll ákæruatrið-
in 11, morð og samsæri. Það bíður
nú kviðdómsins að ákveða hvort
McVeigh verður dæmdur til dauða
eða í ævilangt fangelsi.
Saksóknarar sögðu, að McVeigh
hefði sprengt upp Alfred P.
Murrah-bygginguna í Oklahoma-
borg 19. apríl 1995 vegna sjúklegs
haturs á bandarískum stjórnvöld-
um.
Meira en 160 vitni voru leidd
fram í réttarhöldunum og meðal
þeirra sem vitnuðu gegn McVeigtq
voru félagar hans og systir. I
réttarhöldunum nú var aðeins
ákært vegna dauða átta lögreglu-
manna en yfirvöld í Oklahoma
munu höfða mál vegna dauða
hinna 160.
Brustu í grát
Hundruð manna, þar á meðal
margir ættingjar þeirra sem létu
lífið í hryðjuverkinu, biðu fyrir utan
réttarsalinn og við rústir Murrah-
byggingarinnar og var niðurstöðu
kviðdómsins tekið með fagnaðar-
hrópum og margir brustu í grát.
„Þetta er mikill léttir. Við höfum
liðið mikið síðustu tvö árin en nú
vitum við þó, að hinn seki fær
makleg málagjöld," sagði Bud
Welch, sem missti 23 ára gamla
dóttur sína í sprengingunni.