Morgunblaðið - 28.06.1998, Blaðsíða 26
26 SUNNUDAGUR 28. JÚNÍ 1998
MORGUNBLAÐIÐ
BJARNI Eiríkur Sigurðsson, stjórnandi og eigandi reiðskólans Þyrils. „Við segjum um þá sem ekki hafa
gott jafnvægi í sér að þeir séu jarðsæknari en aðrir!“
MorgunDiaoio/Arnaiaur
Skrítin lykt, stórir hófar
og íþrótt sem krefst aga
eftir Kristjón Jónsson
ÞYRILL starfar nú meira
eða minna allt árið en
haldin eru sex tveggja
vikna námskeið á sumri,
fyrir hádegi og síðdegis,“ segir
Bjarni. „Nemendur eru nú alls um
70 í senn og hvert barn fær saman-
lagt 30 stunda kennslu. Hlutfalls-
lega eru stúlkumar mun fleiri, þær
eru um 70% nemenda.
Ég hef ekki hugmynd um ástæð-
una fyrir þessum kynjamun, hann
er víða enn meiri erlendis. Það get-
m- verið að strákamir séu margir
uppteknir af alls konar tækjum og
finnist þau áhugaverðari."
Að loknu hverju námskeiði er
grillveisla og reiðsýning í Reiðhöll-
inni og áhuginn er mikill. Síðast
mættu vel á þriðja hundrað manns
úr röðum foreldra og annarra að-
standenda. Þá er mikið stolt og
gleði í augnatillitinu sem börnin
senda upp á áhorfendapallana þeg-
ar þau ríða hringinn.
„Hafa verður öryggisþáttinn í
lagi,“ segir Bjami. „Við tökum enga
áhættu þegar bömin okkar eru ann-
ars vegar. Stundum kemur fyrir að
einhver þarf að leiða hestinn fyrir
barnið á sýningunni, það er ekki
alltaf hægt að treysta því að örygg-
ið sé orðið nægilegt á tveim vikum.
En sigur er það samt og það getur
verið jafnmikilvægt hjá lítilli stúlku
að ríða einn hring fetið, þótt teymt
sé undir henni, eins og hjá unglings-
strák að fara á valhoppi allan hring-
inn. Þá hefur að minnsta kosti tek-
ist að yfirvinna mesta óttann.
Mörg koma auk þess aftur, jafn-
vel sama sumarið. Einnig nýta þau
sér ásamt foreldrunum að við leigj-
um út hesta.
Fullorðnu gestimir fá allir kost á
því að setjast á bak en sumir sleppa
því nú! Öll bömin fá viðurkenning-
arskjal sem þau geta hengt upp
heima hjá sér. Hluti af námskeiðinu
er bóklegur og þar læra þau meðal
annars um sögu hestsins og hesta í
menningu okkar og bókmenntum,
ekki síst íslendingasögunum.“
VroSHFTI ATVINNULÍF
Á SUIMNUDEGI
►BJARNI Eiríkur Sigurðsson er fæddur á Seyðisfirði 1935 en
ólst að mestu leyti upp á Hornafírði, nánar tiltekið í Mýra-
hreppi og síðar í Hveragerði. Hann lauk prófi frá Garðyrkju-
skóla ríkisins og síðar kennaraprófi, hefur lært nudd, lokið
djáknaprófi við guðfræðideild Háskólans og reiðkennaraprófi.
Hann var kennari í Sandgerði og Hveragerði, skólastjóri í Þor-
lákshöfn 1980-1988, ráðgjafí við Árbæjarskóla til 1995 og
hefur fengist við bindindisfræðslu í skólum á vegum Krabba-
meinsfélagsins. Um árabil starfaði hann við hestaleiguna
Eldhesta í Hveragerði og fór þá margar ferðir með útlendinga
um hálendið en hefur frá 1996 rekið reiðskólann Þyril í
Víðidalnum fyrir ofan Árbæ. Skólinn hefur m.a. aðstöðu í Reið-
höllinni og leigir einnig út hesta. Bjarni eignaðist synina
Hróðmar, Sigurjón, Bjarna og Daða með fyrrverandi eigin-
konu sinni, Kristínu Björgu Jónsdóttur.
NOTAÐIR eru mjög þægir reiðskjótar fyrir byrjendurna, sumir hest-
anna eru komnir vel á þriðja áratuginn.
En gefast margir upp áður en
námskeiðinu lýkur? „Nei það er
mjög sjaldgæft. Þau hafa flest svo
gaman af þessu og viðbrigðin eru svo
mikil að vera hér. Hér er umhverfið
svo ólíkt því sem er í borginni, lyktin
skrítin, hrossaskíturinn einkennileg-
ur, risastórt moldargólfið í höllinni,
allt er þetta spennandi. Þetta er ný
veröld sem þau kunna vel við.
Ég var með námskeið frá áramót-
um í vetur og hyggst halda því
áfram næsta vetur. Þegar veðrið er
slæmt fer námið fram í Reiðhöllinni.
Aðalstarfið er auðvitað á sumrin.
Þá starfa hjá mér þrír kennarar og
sjö áhugasamir unglingar sem hafa
orðið mikla reynslu og þekkingu, fá
að sinna ýmiss konar aðstoð. Þau
eru nefnd kúskar.
Náminu skipti ég í námskeið fyrir
byrjendur, þá framhaldsnámskeið I
og II og í sumar er ég að byrja með
þrep III sem ég nefni gangskipting-
arnámskeið. Það er fyrir þá sem eru
komnir það langt að þeir eru farnir
að hafa vald á gangi hestsins. Þetta
er þróun sem verður að taka sinn
tíma.“
Allur búnaður útvegaður
„Kúskarnir fá einnig að taka þátt
1 fullorðinsnámskeiðum milli fimm
og sjö, oftast er þar um að ræða
byrjendur í íþróttinni. Ég á sjálfur
tíu hesta og einkum yflr sumartím-
ann er ég auk þess með lánshesta.
Skólinn hefur þá sérstöðu hér á
svæðinu að ég útvega ekki aðeins
hestana heldur einnig hnakka og
hjálma. Fólki nægir að greiða gjald-
ið fyrir námskeiðið.
Margt fullorðið fólk vill læra að
sitja hest án þess að ganga svo
langt að kaupa sér allan búnaðinn
og vera bundið yfir því allt árið að
þurfa að hugsa um hestana. Þessu
fólki veiti ég þjónustu, tíu manns í
senn.“
Ungu nemarnir eru á aldrinum
sjö til fimmtán ára og ljóst að vand-
lega þarf að gæta þess að yngstu
bömin fari sér ekki að voða. Þess
„Á sýningunum
spyrjum við stundum
foreldrana hvort
börnin séu svona
stilit heima. Málið er
að aginn hjá okkur
felst fyrst og fremst í
því að sýna verður
hestinum og eðli
hans virðingu og á
sýningunum verður
að taka tillit til hinna
þátttakendanna, ann-
ars klúðrast allt.
má geta að starfsmenn hafa allir
lært hjálp í viðlögum hjá Rauða
krossinum. Bjarni er spurður hvað
sé erfiðast fyrir borgarbörn sem
enga reynslu hafi af hestum og
hvort ekki komi upp agavandamál.
„Það er ótti í sumum og þess
vegna notum við afskaplega þæga
hesta fyrir byrjendurna. Ýmsir vin-
ir mínir hafa lánað mér gömlu brúk-
unarhrossin sín og í fyrra var ég
með hérna þrjú hross sem voru 26
ára en samt mjög frambærilegir
hestar.
Séu börnin ung finnst þeim oft að
hesturinn sé mjög stór og langt til
jarðar úr hnakknum, hófamir eru
líka ógnvekjandi. Komist þau yfir
hræðsluna er mjög auðvelt að
kenna þeim að sitja hest. Þau eru
sveigjanleg í sér, líkaminn mjúkur
og yfirleitt liðugur. Hann á þess
vegna auðvelt með að fylgja hreyf-
ingamunstri hestsins, þau eru ekk-
ert að spyrna á móti reiðskjótanum
eins og mörgum fullorðnum hættir
til að gera.
Við segjum um þá sem ekki hafa
gott jafnvægi í sér að þeir séu jarð-
sæknari en aðrir! Allt snýst þetta
um að finna jafnvægið, skynja hvar
þungamiðja hestsins er og hreyfa
sinn eigin líkama í takt við skrokk
hestsins. Hann er stærri og sterkari
og ræður yfirleitt mynstrinu til að
byrja með en þegar við erum farin
að kunna svolítið reynum við smám
saman að hafa áhrif á mynstrið.
Fyi-st þarf fólk að læra að trufla
ekki hestinn, næsta skrefíð er að
hjálpa honum með því að samræma
hreyfingarnar. Þá notum við
taumana og notum hendur og fætur
til að stýra og hvetja. Þegar þessu
stigi er náð getum við farið að krefj-
ast einhvers af hestinum og það
merkir að við stýrum honum í öllum
aðalatriðum."
Agi og virðing
„Þú nefnh' agann. Á sýningunum
spyrjum við stundum foreldrana
hvort börnin séu svona stillt heima.
Málið er að aginn hjá okkur felst
fyrst og fremst í því að sýna verður
hestinum og eðli hans virðingu og á
sýningunum verður að taka tillit til
hinna þátttakendanna, annars
klúðrast allt. Reiðmaðurinn getur
ekki komist upp með neinn einleik
eða kenjar.
Mikilvægi tillitsseminnar verður
öllum ljóst þegar þau ríða um völl-
inn tvö og tvö saman. Það er rætt
um agavanda í gnmnskólum. Mér
hefur komið í hug að kennarar ættu
ef til vill að geta dregið örlítið úr
vægi annarra greina og fengið ráð-
rúm til að láta nemendurna kynnast
hestamennsku. Auk þess mætti
samþætta þá reynslu dýrafræði og
mörgum öðrum greinum. Um leið
fengju allir dýrmæta reynslu af því
hve hæfilegur agi og þá ekki síst
sjálfsagi getur verið nauðsynlegur.
Margir nemendur ættu auðveld-
ara með að skilja þá kennslu en þá
sem reynt er að miðla með bókum í
skólastofunni. Reyndar komu
nokkrir skólar með nemendur hing-
að í vetur í heimsókn."
Hefðu ekki sumir foreldramir
gagn af svona kennslu?
„Áreiðanlega og þeir læra einnig
sitthvað um uppeldi við að sjá hvað
bömin geta þegar þau hafa áhuga á
viðfangsefninu og komast ekki hjá
því að sýna öðram virðingu. Þá
haga þau sér vel, þau litlu átta sig
strax á því að þessi stóra skepna
gæti einfaldlega stigið á tærnar á