Morgunblaðið - 15.07.1998, Blaðsíða 1

STOFNAÐ 1913
157. TBL. 86. ÁRG.
MIÐVIKUDAGUR 15. JÚLÍ 1998 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
Fórnarlömb eldsprengjuárásar á Norður-Irlandi borin til grafar
Oraníumenn
undir mikl-
um þrýstingi
Rasharkin. Reuters.
BRÆÐURNIR þrír, sem létu lífið
í eldsprengjuái-ás öfgasinnaðra
mótmælenda á heimili sínu aðfara-
nótt sunnudags, voru bornir td
grafar í bænum Rasharkin í gær.
Bræðurnir voru jarðsungnir við
fjölkirkjulega athöfn í heimabæ
sínum, Ballymoney. Þeir voru hins
vegar bornir til grafar í bænum
Rasharkin, þangað sem þeir eiga
ættir að rekja, vegna þess að móðir
þeirra vill ekki snúa aftur til
Ballymoney.
Yfirheyrslur yfir tveimur mörin-
um, sem voru handteknir á mánu-
dag vegna eldsprengjuárásarinnar,
stóðu enn yfir í gær.
Óraníumenn fara hvergi
Þrátt fyrir eindregin hvatningar-
orð stjórnmála- og trúarleiðtoga á
Norður-írlandi og Bretlandi héldu
Óraníumenn áfram mótmælum við
Drumcree-kirkju í Portadown í
gær, og hétu því að fara hvergi
fyrr en þeir fengju að ganga fylktu
liði eftir Garvaghy-stræti. Fregnir
bárust af átökum „umsátursmann-
anna“ við lögreglu í Portadown í
gærmorgun.
Dregur úr mótmælum
Ymislegt benti þó til að sá óhug-
ur sem gripið hefur íbúa Norður-
Irlands eftir hörmulegan dauðdaga
Quinn-bræðranna hefði orðið til
þess að farið væri að draga úr mót-
mælunum, og víst er að Óraníu-
menn eru undir miklum þrýstingi.
í dagblaðinu The Irísh Times í gær
kom fram að aðeins um 300 með-
limir Óraníureglunnar hefðu enn
uppi mótmælastöðu við vegartálma
lögreglunnar við Drumcree-kirkju.
Reuters
ÆTTINGJAR bræðranna Jasons, Marks og Richards Quinn, sem létu
lífið í eldsprengjuárás á heimili sínu um helgina, bera þá til grafar í
Ballymoney á N-Irlandi í gær.
Hvíta-Rússland
Forseti
fær ekki
áritun
BANDARÍKJASTJÓRN tilkynnti í
gær að Alexander Lúkashenko, for-
seta Hvíta-Rússlands, og öðrum
leiðtogum landsins yrði neitað um
vegabréfsáritun til Bandaríkjanna.
Aður hafði Evrópusambandið
(ESB) ákveðið að neita Lúkashenko
og 130 ráðherrum og embættis-
mönnum frá Hvíta-Rússlandi um
vegabréfsáritun til að mótmæla ótil-
hlýðilegri framkomu þarlendra
stjórnvalda í garð sendiherra. Is-
land átti aðild að yfirlýsingu ESB
ásamt Noregi og nokkrum Austur-
Evrópuríkjum.
Halldór Ásgrímsson utanríkis-
ráðheiTa sagði að ísland og önnur
aðildarríki Evrópska efnahags-
svæðisins tækju oft þátt í ályktun-
um ESB ríkjanna enda væri í samn-
ingnum gert ráð fyrir pólitískri
samvinnu á sviði alþjóðamála.
„I þessu tilviki töldum við rétt að
vera með í slíkum ályktunum og þar
af leiðandi styðjum við aðgerðir
gegn forsetanum. Það er að mínu
mati nauðsynlegt að grípa til að-
gerða til þess að tryggja diplómat-
ísk réttindi sendimanna erlendra
þjóða,“ sagði Halldór.
Efnahagsáætlun rússnesku ríkisstjórnarinnar rædd í Diimunni
Borís Jeltsín reynir að
friða neðri deild þingsins
Moskvu. Reuters.
Vakin
af hinu
opinbera
Kaupmannahöfn. Morgunblaðið.
„GÓÐAN daginn, nú er mál að
fara á fætur til að koniast á rétt-
um tíma í vinnuna." I Danmörku
er eins víst að það sé bæjarstarfs-
maður, sem bankar upp á árla
morguns með bros og þessi orð á
vör. Því það er ekki aðeins erfitt
að vera atvinnulaus, mörgum
reynist líka þrautin þyngri að
stunda vinnu eftir að hafa verið
lengi án hennar.
Ergelsisgrettur breytast í bros
með tímanum, segja bæjarstarfs-
menn og fullyrða að fólk kunni að
meta að bæjarfélagið láti sér annt
um það. En umhyggjan kemur
einnig fram í því að mæti fólk ekki
í vinnu er ekki um að ræða að fara
aftur á bætur missi það vinnuna
sökum slæmrar mætingar.
Morgunheimsókn er aðeins
einn liður af mörgum í að koma
þeim sem lengi hafa verið at-
vinnulausir í vinnu aftur, nú þeg-
ar næga atvinnu er að fá. Reynt
er að gera bótakerfið sveigjan-
legra, finna fólki vinnu við hæfi,
en herða um leið á kröfum til
þeirra, sem þiggja bætur.
Danmörk er nú í hópi þeirra
Evrópulanda, þar sem atvinnu-
Ieysi er minnst, samkvæmt tölum
frá Eurostat, evrópsku hagstof-
unni. í vor voru atvinnulausir
þar 4,8 prósent, líkt og í Austur-
ríki og Hollandi. í nágrannaland-
inu Svíþjóð var atvinnuleysi 8,3
prósent en allt að 10,2 prósent í
ESB-löndunum fimmtán.
BORIS Jeltsín, forseti Rússlands,
reyndi í gær að friða andstæðinga
sína í Dúmunni, neðri deild rúss-
neska þingsins, í
því skyni að fá þá
til að samþykkja
boðaðar efnahags-
aðgerðir stjórnar-
innar sem hún seg-
ir nauðsynlegar til
að tryggja að
Rússar fái lán frá
Alþj óðagj aldeyris-
sjóðnum (IMF).
Nokkrir þingmenn sögðust vera hóf-
lega bjartsýnir á að efnahagsaðgerð-
imar yrðu samþykktar en vildu fá
meiri upplýsingar um skilyrði IMF
fyrir lánunum og hvernig stjórnin
hygðist nota þau.
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hefur
sett það skilyrði fyrir nýjum lánum,
sem samið var um á mánudag, að
þingið samþykki efnahagsaðgerðir
stjórnarinnar, sem verða ræddar í
Dúmunni í dag og á morgun.
„Við erum allir í sama liði,“ sagði
Jeltsín á fundi með leiðtogum
Dúmunnar í gær. „Það verður ekk-
ert valdarán, engar breytingar á
stjórnarskránni, ekkert þingrof,
engar kosningar strax.“
Þessi ummæli eru mjög ólík fýrri
yfirlýsingum forsetans, sem hafði
ýjað að því að hann myndi leysa
þingið upp og knýja efnahagsað-
gerðirnar fram með tilskipunum ef
þingið hafnaði þeim. Heimildarmenn
í Dúmunni spáðu því að tónninn í
forsetanum myndi breytast ef þingið
hafnaði aðgerðunum, reiði hans yrði
þá „eins og þramur og eldingar“.
„Ég hef verið á mörgum slíkum
fundum með forsetanum en þetta er
í fyrsta sinn sem okkur hefur verið
boðið upp á te,“ sagði Níkolaj Khar-
ítonov, þingmaður Bændaflokksins,
eftir fundinn með Jeltsín.
Vilja gaumgæfa skilyrðin
Stjórn Sergejs Kíríjenkos forsæt-
isráðherra hefur sagt að Dúman
þurfí að samþykkja aðgerðirnar til
að auka tekjur ríkisins og binda
enda á fjármálakreppuna í landinu.
IMF samþykkti að veita Rússum lán
að andvirði 22,6 milljarða Banda-
ríkjadala, 1.600 milljarða króna, í ár
og á næsta ári, með því skilyrði að
fjárlagahallinn yrði minnkaður í
5,6% í ár og 2,8% á næsta ári.
Gennadí Seleznjov, forseti
Dúmunnar, sagði að stjórnin gæti
ekki aukið erlendar skuldir ríkisins
án samþykkis þingsins. „Lánin eru
góð en við verðum að fá að vita um
skilyrðin,“ sagði Vladímír Lúkín,
þingmaður Jabloko-flokksins. „Ef
þessi lán eru eins og lyf sem gera
stjórninni kleift að halda áfram á
sömu braut og hún hefur verið á síð-
ustu árin þá eru þau skaðleg."
Sergej Kíríjenko forsætisráð-
herra varaði við of mikilli bjartsýni
vegna samkomulagsins við IMF og
sagði að þótt lánin auðvelduðu rík-
inu að greiða skuldir sínar erlendis
og heima fyrir leystu þau ekki öll
efnahagsvandamál landsins.
Jeltsín gaf til kynna í gær að hann
hygðist ekki bjóða sig fram í for-
setakosningunum árið 2000 og
kvaðst vonast til þess að annar tæki
við embættinu.
Uppþot vegna deilu um kvennakvóta
Nýju Delhí. Reuters.
FORSETI neðri deildar indverska þingsins
frestaði í gær umræðu um stjórnarfrumvarp
þess efnis að konur fái a.m.k. þriðjung sætanna í
löggjafarsamkundunni og þingum allra ind-
versku ríkjanna. Deilan um frumvarpið hafði
valdið uppþoti og öngþveiti í þingsalnum og Atal
Behari Vajpayee forsætisráðherra lét svo um
mælt að uppákoman væri þingi fjölmennasta
lýðræðisríkis heims til skammar.
Forseti þingdeildarinnar, Ganti Mohan
Chandra Balayogi, sagði að þar sem stjórnmála-
flokkarnir hefðu ekki náð samkomulagi um
frumvai-pið hefði hann ákveðið að fresta umræð-
unni í óákveðinn tíma. Konur á þinginu og þing-
menn kommúnista mótmæltu þessu harðlega og
kröfðust þess að ákveðið yi'ði þegar í stað
hvenær frumvarpið yrði afgreitt.
Þingforsetinn hafði neyðst til að gera hlé á
þingfundinum vegna háværra mótmæla andstæð-
inga framvarpsins. Fulltrúar svæðisbundinna
ílokka og nokkrir múslimskii' þingmenn hrópuðu
vígorð gegn samsteypustjóminni og kröfðust
þess að þingsætin yrðu ætluð múslimskum kon-
um og konum frá fátækustu héraðunum.
Tugir kvenna söfnuðust saman við þinghúsið
og hrópuðu vígorð gegn þingmönnum sem
hindruðu afgreiðslu frumvarpsins. Konurnar
reyndu að ryðjast inn í þinghúsið en lögreglunni
tókst að stöðva þær.
Daginn áður hafði þingforsetinn slitið fundi
eftir að andstæðingai' frumvarpsins hrifsuðu
skjöl af borði hans og meinuðu dómsmálaráð-
herranum að leggja frumvarpið fram.
Jeltsín