Morgunblaðið - 15.07.1998, Blaðsíða 11

MORGUNBLAÐIÐ
MIÐVIKUDAGUR 15. JÚLÍ 1998 11
Óvenjumikil
frjódreifing í
júní í Reykjavík
SÚ blíða sem var á suðvesturhorn-
inu í júní hafði óvenjumikla frjó-
dreifingu í fór með sér og hefur
frjómagn ekki mælst jafnmikið frá
árinu 1988 er mælingar hófust. Því
má búast við háum frjótölum á
þurrviðrisdögum í júlí og vanh'ðan
þeirra sem haldnir eru frjóofnæmi.
Frjótala er mælieining fyrir magn
frjókorna í andrúmslofti og segir
hver meðalfjöldi frjókorna var í ein-
um rúmmetra lofts viðkomandi sól-
arhring.
I yfirliti Náttúrufræðistofnunar
íslands kemur fram að grasfrjó
hafa verið í loftinu frá 7. júní og frá
20. hefur magn þeirra aftur og aftur
hækkað, frjókorn túnsúru og
hundasúru hafa hagað sér á svipað-
an hátt en þessir tveir hópar jurta,
gras og súrur eru algengasta
ástæða frjóofnæmis hérlendis.
A Akureyri var frjómagn mælt í
fyrsta sinn nú í ár. Þar var júní-
mánuður kaldur og það endurspegl-
ast í lágum frjótölum júnímánaðar
en strax og hlýnar í lofti má búast
við að frjótala grasa rjúki upp.
Bandaríska tímaritið Forbes fjallar
um Islenska erfðagreiningu
Segir áhugann
verk Kára
Stefánssonar
BANDARÍSKA tímaritið Forbes
fjallar um Islenska erfðagreiningu í
síðasta tölublaði sínu og segir að
fyrirtækið hafi í raun einkaleyíl á
erfðafræðilegum upplýsingum á Is-
landi og svo virðist sem sá einka-
réttur hljóti á næstunni staðfest-
ingu stjórnvalda. A grundvelli þess
hafi svissneska lyfjafyrirtækið
Hoffman-LaRoche gert 200 millj-
óna Bandaríkjadala, um 15 millj-
arða króna, samning við íslenska
erfðagreiningu.
I tímaritinu segir að áhuga erfða-
fyrirtækja á genasamsetningu Is-
lendinga megi þakka einum manni,
Kára Stefánssyni, sem stofnaði ís-
lenska erfðagreiningu í Reykjavík
fyrir tveimur árum.
Kári hafi verið sjálfsagður maður
í starfið, sem prófessor í taugalækn-
ingum við læknadeild Harvard-há-
skóla hafi hann rannsakað MS-sjúk-
dóminn. Hann hafi leitað erfðavísa
sem hafi áhrif á sjúkdóminn meðal
íslenskra sjúklinga vegna þess hve
greinargóðar upplýsingar séu hér
um fjölskyldusögu og vegna eins-
leits erfðamengis þjóðarinnar.
Ættfræði sé eitt helsta áhugamál
íslensku þjóðarinnar og Kári geti
sjálfur rakið ættir sínar þau 1000 ár
sem liðin eru síðan Islendingar tóku
kristna trú og farið var að halda
kirkjubækur yfir fæðingar og skírn-
ir. Við þann gagnagrunn hafi stjórn-
völd bætt miklum upplýsingum með
læknaskýrslum allt frá 1915.
Stuðningur íslendinga við ÍE
íslendingar séu einnig heppilegir
þátttakendur í rannsóknunum.
Heilbrigðiskerfið sé þannig að að-
gangur að upplýsingum sé góður.
Skoðanakönnun sem Gallup gerði á
vegum Islenski-ar erfðagreiningar
sýni að 63% þjóðarinnar séu hlynnt
ósk fyrirtækisins um einkaleyfi á
notkun þeirra upplýsinga en til þess
taki Alþingi afstöðu í október.
Síðan segir að keppinautar ís-
lenskrar erfðagreiningar séu m.a.
íyrirtæki sem rannsaki lokuð sam-
félög í Finnlandi og Costa Rica og
Mormóna í Utah í Bandaríkjunum.
Upplýsingar um þá hópa séu ekki
eins góðar og á íslandi.
600.000 fslendingar
frá árinu 900
Ahættufjárfestar í Bandaríkjun-
um hafi fallist á hugmynd Kára og
lagt fram nú þegar 12 milljónir
Bandaríkjadala, sem varið hafi ver-
ið til þess að setja upp gagnabanka
með upplýsingum um 600.000 ís-
lendinga allt aftur til ársins 900.
Til að vernda hagsmuni einstak-
linga annist tölvunefnd dulkóðun
nafnanna.
íslensk erfðagreining vinni með
læknum að því að skrá upplýsingar
um sjúklinga. Rakið er að við rann-
sóknir á sjúkdómnum ættlægum
skjálfta hafi John Benediktz tauga-
læknir tekið sýni frá 116 sjúklingum
og 400 ættingjum þeirra, sem síðan
voru dulkóðuð áður en íslensk
erfðagreining tók við og fann genið
sem sjúkdóminum olli.
„Það tók sex mánuði en hefði tekið
tvö ár í sundurleitara samfélagi,"
segir Kári Stefánsson í samtali við
Forbes.
FRETTIR
Baldur Heiðar Magnússon
Petta var
björgun á síð-
ustu stundu
BALDUR Heiðar Magnússon, sem átti stærstan þátt
í að bjarga lífi fjögurra manna fjölskyidu í Grafar-
vogi aðfaranótt laugardags þegar eldur kom upp í
fbúðinni, segir að ef hann hefði komið heim örfáum
mínútum síðar hefði björgun tæplega verið mögu-
leg. Tilviljun ein réð því að Baldur kom heim á
þeim tíma þegar eldurinn var að læsa sig um íbúð-
ina.^
„Eg fór út með vini mínum á föstudagskvöldið, en
varð viðskila við hann niðri í bæ. Eftir að hafa leit-
að að honum um stund rakst ég á systur mína og
bað hana að skutla mér heim. Þegar ég steig út úr
bfinum heyrði ég í reykskynjaranum. I fyrstu taldi
ég að hávaðinn kæmi frá þjófavörn í bfl. Þegar ég
kom inn í stigaganginn var hljóðið orðið háværara
og ég fór að kanna málið. Eg fann fljótlega út að
það kæmi úr þessari íbúð sem kviknaði í. Ég gat
greint sterka brennisteinslykt frá hurðarkarmin-
um. Mín fyrstu viðbrögð voru að hamast á dyra-
bjöllunni.
Fór inn í brennandi íbúðina
Eftir að hafa hamast á dyrabjöllunni um stund
opnaði konan sem býr á móti dymar, en lokaði
þeim strax aftur. Ég bankaði upp á hjá henni og
spurði hvort hún greindi ekki brunalykt. Hún játaði
því. Ég hljóp því næst út og klifraði upp svalirnar
og fór inn í svefnherbergið og öskraði á fólkið að
það væri kviknað í. Stelpumar tvær vöknuðu strax,
en þær sváfu báðar uppi í rúmi hjá móður sinni. Ég
tók þær upp og hljóp með þær fram á gang þar sem
nágrannakona mín tók á móti þeim. Ég bað hana að
hringja strax á slökkviliðið og fór aftur og reyndi
að vekja hjónin, þau Hafna og Helenu. Þau vöknuðu
og ég hjálpaði þeim út.
Af einhveijum orsökum skelltist hurðin í lás eftir
að við komum út. Lögreglan var þá komin og Hafni
hljóp til móts við hana. Lögreglan kom með lítið
handslökkvitæki, en ég sagði strax að þetta myndi
ekki duga. Hafni talaði stöðugt um börnin sín, en
hann vissi ekki að þau vora komin út. Ég hélt að hin
börnin fjögur væra enn inni í íbúðinni og þess
vegna fór ég aftur inn í hana gegnum svalirnar. Ég
fór í gegnum þrjú svefnherbergi og leitaði að þeim.
Þegar ég kom að íjórða svefnherberginu, sem er
við útihurðina, var ég orðinn svo rænulítill að ég
Morgunblaðið/Jim Smart
BALDUR Heiðar Magnússon hefur að mestu náð
sér eftir björgunarafrekið, en hann fékk reykeitrun
og var fluttur illa haldinn á sjúkrahús.
ákvað að opna og láta lögregluna leita í síðasta her-
berginu frekar en að fara inn í það og komast
kannski ekki til baka. Ég var síðan dreginn út þar
sem ég kastaði upp og var í framhaldi af því fluttur
upp á sjúkrahús."
Hiti og þykkur reykur
Baldri og Helgu Guðrúnu Eiríksdóttur, sem býr í
íbúðinni á móti Hafna og Helenu, ber ekki fullkom-
lega saman um atburðarásina, en Helga segist hafa
farið inn í íbúðina eftir að Baldur vakti hana og náð
í börnin. Baldur sagðist ekki geta skýrt þennan mis-
mun á frásögninni. Hann sagðist ekki hafa orðið var
við að Helga færi inn í brennandi íbúðina.
Baldur sagði að svefnherbergisdyrnar hefðu ver-
ið hálflokaðar, en engu að síður hefði talsverður
reykur verið kominn inn í herbergið og fjölskyldan
orðin sljó af hans völdum.
„Fyrst þegar ég kom inn í íbúðina var hægt að sjá
úth'nur luísgagnanna og hitinn var ekki neitt rosa-
legur. I seinna skiptið var reykurinn orðinn mjög
þykkur og hitinn svakalegur. Hefði ég komið heim
fímm mínútum síðar hefði björgun verið afar erfið.
Og ef ég hefði ekki tapað af vini mi'num niður í bæ
hefði ég ekki farið strax heim. Það mátti því ekki
miklu muna að verr færi,“ sagði Baldur.
Eini lífeyrissjóðurinn sem býður
allt þetta er ALVÍB:
• val um verðbréf til ávöxtunar.
• verðmæti inneignar uppfært daglega.
• upplýsingar um inneign á nóttu sem
degi á netinu.
Inneign í ALVÍB er þín séreign en jafn-
framt tryggir ALVÍB sjóðfélögum eftir-
laun til æviloka samkvæmt nýjum lögum
um lífeyrissjóði.
Um allt þetta og fjölmargar tryggingar
sem í boði eru í gegnum ALVÍB fœrðu
allar upplýsingar í Litlu bókinni um
lifeyrismál hjá VÍB á Kirkjusandi eða í
útibúum íslandsbanka um allt land.
VÍB
VERÐBRÉFAMARKAÐUR ÍSLANDSBANKA HF.
Kirkjusandi • Sími 560 89 00 • Veffang: www.vib.is • Netfang: vib@vib.is