Morgunblaðið - 26.08.1998, Page 1

STOFNAÐ 1913
191. TBL. 86. ÁRG.
MIÐVIKUDAGUR 26. ÁGÚST 1998 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
Reuters
TONY Blair var gráti nær er hann vottaði íbúum Omagh á N-Irlandi í
gær samúð en 28 manns fórust þar í sprengjutilræði fyrir tíu dögum.
59 liggja enn á sjúkrahúsi og eru fimm þeirra enn talin í lífshættu.
Blair kallar breska þingið til aukafundar
Harðnandi átök í Lýðveldinu Kongó
Uppreisnarmenn
á undanhaldi
Kinshasa, Harare. Reuters.
LAURENT Kabila, forseti Lýðveld-
isins Kongó, var sigurviss í gær eftir
að orrustuflugvélar höfðu gert loft-
árásir á sveitir uppreisnarmanna á
tveimur stöðum í landinu, í borginni
Kisangani við Kongó-fljót og á stað
um 30 km suðvestur af höfuðborg-
inni Kinshasa. Bizima Karaha, tals-
maður uppreisnarmanna, sagði
MiG-orrustuflugvélar og herþyrlur
gera harða hríð að uppreisnarmönn-
um annan daginn í röð.
Bætti hann því við að orr-
ustuflugvélarnar væru frá Angóla
og Zimbabve. Pedro Sebastiaon,
vamarmálaráðherra Angóla, sagði í
gærkvöld að stjórnarher Kabilas
hefði náð Kisangani, þriðju stærstu
borg landsins, á sitt vald.
Bizima Karaha heldur því fram
að hershöfðingi zimbabvíska flug-
hersins stjórni nú loftárásunum á
svæði uppreisnarmanna, að því er
Associated Press greinir frá.
Hersveitir frá Angóla eiga mikinn
þátt í því að stjórnarherinn hefur
hrakið uppreisnarmenn frá svæðinu
suðvestast í landinu, sem þeir höfðu
náð á sitt vald í síðustu viku. Greint
var frá því í gær að um 940 manns
hefðu fallið í bardögum um bæinn
Kitona á sunnudag.
■ Mandela/17
Svalbarði
Bakslag í
uppgröft
Ósltí. Reuters.
BAKSLAG kom í áform vísinda-
manna sem unnið hafa að upp-
greftri á líkum á Svalbarða í von
um að finna leifar af veirunni
sem olli spænsku veikinni árið
1918, þegar sjö líkkistur fundust
um 30 cm undir yfirborði jarðar.
Talið var að kistumar hefðu
verið grafnar í sífrera á um 2,5
metra dýpi, sem hefði gert
mögjulegt að tekin yrðu sýni úr
frosnum líkunum. Nú em þær
vonir ef til vill fyrir bí, þar sem
kisturnar sem fundust í gær
liggja grunnt í jarðvegi sem
þiðnar yfir sumarið og ekkert er
eftir í þeim nema beinin.
Uppgreftri verður þó haldið
áfram því vísindamennirnir
hyggjast leita af sér allan gran.
Boðar mjög
herta löggjöf
Omagh, London, Belfast. Reuters og The Daily Telegraph.
TONY Blair, forsætisráðherra Bret-
lands, tilkynnti í gær að hann hygðist
kalla saman breska þingið til auka-
fundar í næstu viku til að fá sam-
þykkt lög sem auðvelda stjórnvöld-
um að sækja til saka ódæðismennina
sem stóðu fyrir sprengjutilræðinu í
Omagh á N-írlandi fyrir tíu dögum.
Munu nýju lögin gera kleift að
tryggja dóm yfir manni hafi lögreglu-
fulltrúi staðhæft að viðkomandi sé
meðlimur öfgasamtaka. Jafnframt
verður það tekin sem vísbending um
sekt neiti sá granaði að svara spum-
ingum lögreglu við yfirheyrslur.
Blair heimsótti vettvang sprengju-
tilræðisins í gær en hélt síðan til
fundar við helstu stjómmálaleiðtoga í
Belfast. I dag mun Blair síðan eiga
fund með Bertie Ahem, forsætisráð-
herra írlands, í Mayo-sýslu á írlandi.
Martin McGuinness, aðalsamn-
ingamaður Sinn Féin, fordæmdi ráð-
stafanir Blairs í gær og sagði liðs-
menn „hins sanna IRA“, sem stóðu
fyrir tilræðinu í Omagh, hafa samein-
að íbúa írlands sem aldrei fyrr, og
þannig valdið algerri útskúfun eigin
samtaka. Hörð viðurlög gætu hins
vegar orðið til þess að afla hryðju-
verkamönnunum samúðar, að mati
McGuinness.
Breska þingið hefur einungis fjórt-
án sinnum frá stríðslokum verið kall-
að úr sumarieyfi á þennan hátt og
var það síðast gert 1990 þegar Mar-
grét Thatcher þurfti stuðning þings-
ins til að senda breska hermenn til
Persaflóa, eftir að Irakar gerðu inn-
rás í Kuwait.
Reuters
Ekkert lát
á flóðum
Tsjernomyrdín fliugar að skipa stjórnarandstæðinga í ráðherraembætti
Mesta verðhrun rúbl-
unnar í fjögur ár
Moskvu. Reuters, The Daily Telegraph.
GENGI rússnesku rúblunnar féll
um tíu prósent í gær, úr 7,14 gagn-
vart Bandaríkjadalnum í 7,88, og er
þetta mesta verðfall á einum degi í
um fjögur ár. Borís Jeltsín, forseti
Rússlands, sem rak ríkisstjórn
Sergejs Kíríjenkós á sunnudag
vegna þess að henni hafði mistekist
að leysa efnahagsvanda Rússlands
fór í gær fram á að hún starfaði
áfram þar til önnur hefði verið
mynduð.
Þegar hafa vaknað spurningar um
heilsu forsetans. Jeltsín gerði hins
vegar lítið úr slíkum getgátum í gær
og sagðist fullkomlega heilsuhraust-
ur. Hann ræddi símleiðis við Bill
Clinton Bandaríkjaforseta og urðu
forsetarnir sammála um að nú
dygðu engin vettlingatök og takast
yrði á við efnahagsvanda Rússlands
án hiks. Jeltsín og Viktor
Tsjernomyrdín, sem Jeltsín skipaði
á nýjan leik í embætti forsætisráð-
herra á sunnudag, ski-ifuðu í gær
undir áætlun um breytingar á
greiðslum erlendra lána, en hennar
hafði verið beðið síðan stjórn Kíríj-
enkós tilkynnti 90 daga greiðslu-
stöðvun fyrir rúmri viku.
Kommúnistar, sem ráða
Dúmunni, neðri deild rússneska
þingsins, kröfðust þess í gær að ný
ríkisstjórn yrði samsteypustjórn
allra flokka. Vilja fulltrúar Dúmunn-
ar að komið verði á fót eins konar
þjóðstjórn til að leysa efnahags-
vanda Rússlands, eigi þeir að styðja
tilnefningu Tsjemomyrdíns.
Tsjernomyrdín var í gær sagður
íhuga kröfur stjórnarandstæðinga.
Skipt um fallhlíf
í miðju stökki
Ovænt forsætisráðherraskipti
Jeltsíns á sunnudag era ekki talin
hafa styrkt traust manna á rúblunni
og var hann gagnrýndur harðlega í
rússneskum fjölmiðlum í gær. „For-
setinn hefur enn á ný sannað að
hann er gjörsamlega óútreiknanleg-
ur,“ sagði dagblaðið Izvestia. „Hann
hefur ekki skipt um reiðskjóta í
miðri á heldur miklu frekar skipt
um fallhlíf í miðju stökki - og það
þarf ekki að taka fram hversu
hættulegt það getur verið.“
Talið er einnig að vísbendingar
um að Tsjernomyrdín muni draga
úr umbótastefnu Kíríjenkós, fráfar-
andi forsætisráðherra, hafi aukið
þrýsting á rúbluna. Umbótasinnar
eru óánægðir með stefnubreytingu
þessa og hefur einn þeirra, Borís
Nemtsov, þegar neitað að taka þátt í
nýrri ríkisstjóm, en hann gegndi
embætti aðstoðarforsætisráðherra í
stjórn Kíríjenkós. Gagnrýndi hann
Tsjernomyrdín harðlega í gær og
sagði það „grín“ ef hann segðist nú
vera sá bjargvættur sem rússneskur
efnahagur þarfnaðist.
KÍNVERSKIR hermenn rannsök-
uðu í gær skemmdir í borginni
Harbin í norðausturhluta Kína sem
gífurleg flóð hafa valdið á síðustu
dögum. Þetta eru mestu flóð um
áratugaskeið í Kína en að sögn
Klaus Topfer, framkvæmdastjóra
umhverfisnefndar Sameinuðu þjóð-
anna, hafa kínverskir stjórnarer-
indrekar nú viðurkennt að flóðin
séu að miklum hluta tilkomin
vegna mannlegrar vanrækslu og
þess að Kínveijar hafi sýnt um-
hverfi sínu óvirðingu. „Mér var
sagt oftar en einu sinni að þetta
séu verstu flóð um áraraðir en alls
ekki mestu rigningar," sagði Topf-
er á fréttamannafundi í gær.
Ef marka má upplýsingar kín-
verskra stjórnvalda hafa yfir 2.000
farist í flóðunum og næstum 370
manns liafa farist í þessum mánuði
í sambærilegum flóðum á Indlandi.
Þar var unnið hörðum höndum að
því í gær að bjarga fólki og reisa
varnargarða. Sömu sögu var að
segja frá Bangladesh þar sem her-
menn reyna nú að tryggja stoðir
stíflu sem ver höfuðborgina Dhaka.