Morgunblaðið - 08.11.2000, Qupperneq 13

MORGUNBLAÐIÐ
FRETTIR
MIÐVIKUDAGUR 8. NÓVEMBER 2000 13
Tillaga um aðild Eystrasalt slandanna að Norðurlandaráði felld
Samstarfíð við Eystra-
saltslöndin verður styrkt
TILLAGA hægriflokkanna á þingi
Norðurlandaráðs, um að Eystra-
saltslöndunum yrði boðin aðild að
Norðurlandaráði, náði ekki fram að
ganga á Norðurlandaráðsþinginu í
gær. Hins vegar var samþykkt til-
laga meirihluta forsætisnefndar
ráðsins um að ráðið styrki samstarf
sitt við Eystrasaltslöndin, Eistland,
Lettland og Litháen. Þá var sam-
þykkt tillaga hægriflokkanna um að
samstarf við norðvesturhluta Rúss-
lands yrði styrkt frá því sem nú er.
Tillaga forsætisnefndar var borin
upp til atkvæða á sama tíma og
fyrstnefnd tillaga hægrimanna og
féllu atkvæði þannig að 38 voru
fylgjandi tillögu forsætisnefndar-
innar en 17 voru fylgjandi tillögu
hægrimanna. Aðrir greiddu ekki at-
kvæði eða voru fjarverandi.
Sigríður Anna Þórðardóttir, for-
maður Norðurlandaráðs og flutn-
ingsmaður tillögu forsætisnefndar-
innar, segir í samtali við Morg-
unblaðið að aðrir en hægrimenn á
þinginu hafi ekki viljað ganga svo
ísland fær ekki
áheyrnarfulltrúa
á fund ESB og
NATO um varn-
ar- og öryggismál
Á SAMRÁÐSFUNDI utanríkis-
ráðherra Norðurlandanna, sem
haldinn var í Þjóðmenningarhús-
inu í gær, bar m.a. á góma málefni
Evrópusambandsins, ástandið í
Miðausturlöndum og á Balkan-
skaga.
Halldór Ásgn'msson utanríkis-
ráðherra sagði að málefni ESB
snertu Norðurlandaþjóðirnar allar.
Það væri t.d. ljóst að stækkun
Evrópusambandsins hefði áhrif á
innri markaðinn og stækkaði jafn-
framt Evrópska efnahagssvæðið.
Hann benti á að Svíar væru að
taka við formennsku í ESB. Margt
væri að gerast innan ESB sem
snerti hagsmuni íslendinga.
„Sem dæmi má nefna að fyrir
dyrum stendur ráðherrafundur um
innri markaðinn í apríl á næsta
ári. Ekki er sérstaklega gert ráð
fyrir því að þau lönd sem standa
utan Evrópusambandsins taki þátt
í þessum fundi. Það er hins vegar
staðreynd að ísland er fullgildur
aðili að innri markaðnum í gegnum
evrópska efnahagssvæðið. Þess
vegna er nauðsynlegt fyrir okkur
að taka þátt í þeim fundi og fylgj-
ast með því starfi og við höfum
farið fram á það. Við höfum líka
farið þess á leit að tryggt sé að
fagráðherrar eigi þess kost að
taka meiri þátt í samvinnu á sviði
vísinda, tækni og neytendamála
svo dæmi séu tekin,“ segir Hall-
dór.
Hann sagði að framundan væri
jafnframt fundur um varnar- og
öryggismál í Nice og segir Halldór
að sá fundur ráði miklu um hvern-
ig verði hagað samstarfi Evrópu-
langt að bjóða Eystrasaltsríkjunum
aðild að Norðurlandaráði. Þeir hafi
með öðrum orðum talið að tillagan
væri ekki tímabær. Sigríður Anna
bendir þó á að umræður um framtíð
norræns samstarfs verði í brenni-
depli á næsta ári og að í tengslum
við þá umræðu verði áfram rætt um
þá tillögu aðEystrasaltsríkin verði
aðilar að ráðinu. „Það er því ljóst að
umræðunni um þessi mál er ekki
lokið. Hún mun áfram eiga sér stað
innan ráðsins."
Fylgjendur umræddrar tillögu
hægrimanna á þinginu hafa haldið
fram þeim skoðun að umræðan um
aðild Eystrasaltslandanna að Norð-
urlandaráði ætti að hefjast sem
fyrst. Hafa þeir bent á að löndin
séu nú þegar aðilar að Evrópuráð-
inu og að þau kæmu til greina sem
framtíðarmeðlimir að bæði Atlants-
hafsbandalaginu (NATO) og Evr-
ópusambandinu (ESB). Vilja þeir
því styðja við baráttu þessara landa
í að komast í NATO og ESB m.a.
með því að bjóða þau velkomin í
sambandsins og Atlantshafsbanda-
lagsins. íslendingar legðu áherslu
á það að þeir myndu vinna áfram
og koma að þessu starfi sem aðild-
arþjóð Atlantshafsbandalagsins.
Norðurlandaþjóðirnar skipti miklu
máli í þessu samhengi. Þeim verði
að vera ljós sjónarmið Islendinga
og vera tilbúnar að taka undir þau
á vettvangi Evrópusambandsins
þar sem íslendingar hafi ekki að-
gang.
Hann sagði eðlilegt að krefjast
þess að Islendingar hefðu jafnan
Norðurlandaráð. í máli fylgjenda
tillögunnar í gær kom sömuleiðis
fram að aðild Eystrasaltslandanna
að Norðurlandaráði væri eðlileg
þróun ráðsins og samstarfi þess við
Eistland, Lettland og Litháen.
Ekki minnst á Færeyjar
Þeir sem mótfallnir voru tillög-
unni sögðu m.a. í umræðum á þing-
inu í gær að fráleitt væri að Eystra-
saltslöndin fengju aðild að
Norðurlandaráði einfaldlega vegna
þess að þau tilheyrðu ekki Norður-
löndunum. „Við erum frá Norður-
löndunum og þau frá Eystrasalts-
löndunum," sagði Frank Dahl-
gaard, þingmaður utan flokka í
Danmörku, meðal annars. Sagði
hann að gott samstarf milli þessar
tveggja blokka ætti að nægja.
Eystrasaltslöndin þyrftu ekki að
gerast aðilar að Norðurlandaráði til
þess að slíkt samstarf gæti átt sér
stað.
Nokkra athygli vakti innlegg
Tórbjörns Jacobsen, ráðherra í
aðgang að ráðstefnunni í Nice og
aðildarlöndin og Sviss. Sviss sé
eina EFTA-landið sem þarna hafi
áheyrnarfulltrúa.
„Við höfðum fengið vilyrði fyrir
því að hin löndin á Evrópska efna-
hagssvæðinu gætu verið þar með
sína fulltrúa því það sem þarna er
að gerast snertir okkar hagsmuni
með beinum og óbeinum hætti. Við
höfum hins vegar fengið upplýs-
ingar um það nú að við munum
ekki fá slíkt boð jafnvel þó við
hefðum fengið upplýsingar um það
færeysku landstjórninni, í þessa
umræðu en hann benti m.a. á að
þegar fulltrúar á þinginu töluðu um
mikilvægi samstarfs landa fyrir
þróun lýðræðis, m.a. fyrir þróun
lýðræðis í Eystrasaltslöndunum,
væri ekki minnst einu orði á sjálf-
stæðisbaráttu Færeyinga. Það
hefði danski utanríkisráðherrann,
Niels Helveg Petersen, til að
mynda ekki gert í ræðu sinni á
mánudag þar sem hann hefði þó tal-
aði um mikilvægi þess að Norður-
löndin styddu lýðræðið í hinum
ýmsu löndum. „Áfhverju eru Fær-
eyjar ekki nefndar á nafn? Hvar er
lýðræðið í þessari samvinnu Norð-
urlandanna ef ekki er hægt að gefa
einni minnstu þjóð í heimi, sem
liggur inni á milli Norðurlandanna,
þó ekki væri nema móralskan
stuðning á hinni erfiðu leið til fulls
sjálfstæðis?“
Kvaðst hann horfa með tilhlökk-
un til frjálsra Færeyja sem fengju
sitt sæti sem sjálfstæður og full-
gildur aðili að Norðurlandaráði.sO
áður að slíkt boð myndi berast,“
sagði Halldór.
Einnig ræddu utanríkisráðherr-
arnir um hina Norðlægu vídd, sem
er áætlun ESB um aðgerðir til að
taka á vandamálum í norðri, eink-
um er varða vernd viðkvæms líf-
ríkis norðlægra slóða fyrir meng-
un frá iðnaði sunnar og austar í
álfunni. Halldór sagði að Svíar
hefðu lagt það til að svæðisráðin,
þ.e. Barentsráðið, Eystrasaltsráðið
og Norðurskautsráðið, kæmu í rík-
ara mæli til þess starfs.
Opnaði
endurnýj-
að vefset-
ur Norður-
landaráðs
BJÖRN Bjarnason smellti á
nýja útgáfu á vefsetri Norður-
landaráðs, www.norden.org, og
opnaði það formlega þar með
síðdegis í gær í anddyri Há-
skólabíós þar sem þing Norður-
landaráðs fer fram.
Jafnframt fengu viðstaddir
músamottur þar sem slóðin er
tilgreind og merki Norður-
landaráðs en á vefnum má að
finna fréttir og upplýsingar um
starf Norðuidandaráðs. Björn
Bjamason sagði 65% heimila á
íslandi hafa aðgang að Netinu
og enn fleiri hefðu aðgang á
vinnustað, um 77% fólks í allt.
Kom einnig fram að hann hefði
sjálfur haft eigin heimasíðu síð-
ustu sex árin.
Alþingi
fundar eftir
stutt hlé
ALÞINGI hefur ekki komið
saman undanfarna tvo daga
vegna þings Norðurlandaráðs
í Reykjavík. Þingmenn funda
hins vegar að nýju í dag og
hefst fundur kl. 13.30. Á dag-
skrá Alþingis í dag eru fyrir-
spurnir til ráðherra, sú fyrsta
til forsætisráðherra um Þing-
vallabæinn.
Landbúnaðarráðherra
verður spurður um einangr-
unarstöð gæludýra í Hrísey
pg gagnagrunn um jarðir á
íslandi. Viðskiptaráðherra
verður spurður um félög og
fyrirtæki sem skráð eru á
Verðbréfaþingi og félags-
málaráðherra um lands-
miðstöð fyrir útlendinga bú-
setta á Islandi annars vegar
og málefni innflytjenda hins
vegar. Loks eru á dagskrá
tvær fyrirspurnir til umhverf-
isráðherra, um jarðskjálftar-
annsóknir og sokkin skip og
önnur mengunarhætta í sjó
umhverfis landið.
Nýjar brýr
á Djúpveg
Opnuð hafa verið tilboð í brýr
yfir Múlá og ísafjarðará á
Djúpvegi á Vestfjörðum og var
tilboð lægstbjóðanda, Brú
verktaka ehf. í Reykjavík,
nokkru lægra en kostnaðar-
áætlun eða rúmar 55 milljónir
kr. en kostnaðaráætlun hljóð-
aði upp á tæpar 62 milljónir kr.
Alls bámst sex tilboð í verkið
og var tilboð Hólsvéla ehf. á
Bolungarvík einnig undir
kostnaðaráætlun, en það hljóð-
aði upp á tæpar 60 milljónir kr.
Önnur tilboð voru yfir kostnað-
aráætlun, það hæsta frá Eiríki
og Einari Val hf. á Isafirði upp
á tæpar 77 milljónir kr.
Grunaður
um aðild að
hasssmygli
FÍKNIEFNADEILD lög-
reglunnar í Reykjavík handtók
í fyrradag karlmann á þrítugs-
aldri sem grunaður er um aðild
að smygli á um 17 kg af hassi til
landsins.
Héraðsdómur Reykjavíkur
úrskurðaði hann í gær í tveggja
vikna gæsluvarðhald.
Samráðsfundur utanríkisráðherra Norðurlandanna
Rætt um ESB og mál-
efni Balkanskaga
Morgunblaðið/Ámi Sæberg
Frá fundi utanríkisráðherra Norðurlandanna í gær. F.v. Thorbjörn Jagland, utanríkisráðherra Noregs, Hall-
dór Ásgrímsson, utanríkisráðherra íslands, Elín Flygenring, starfsmaður utanríkisráðuneytisins, og Niels Hel-
veg Petersen, utanríkisráðherra Danmerkur.