Dagblaðið Vísir - DV - 13.02.1985, Side 10

10
DV. MIÐVIKUDAGUR13. FEBRUAR1985.
Útlönd Útlönd Útlönd Útlönd
Franski kommúnistaf lokkurinn:
Stalín er enn hér
Georges Marchais, aöalritari
franska kommúnistaflokksins, og
fylgismenn hans í stjóm flokksins
standa í ströngu um þessar mundir
viö aö berja niður „óhlýöni” í
flokknum.
Helsti leiötogi andstæöinga
Marchais, Pierre Juquin, formæl-
andi flokksins og meölimur i stjórn-
málaráöinu, hefur veriö settur út af,
sakramentinu aö kalla má. Hafa
hann og fylgismenn hans veriö
harkalega gagnrýndir nú er undir-
búningur 25. þings flokksins er í
Juquin fékk birta grein í málgagni
flokksins, L’Humanité, í bvrjun
mánaöarins. Þar dró hann upp
dökka mynd af ástandi flokksins.
Hann kvaö hann vera „veiktan”,
kjósendur flokksins flesta í eldri
kantinum, aö hann heföi tapaö
einkennum sínum og væri rúinn
trausti.
Bandalag við græningja
„Hverjar eru orsakir þess aö
flokkurinn hefur oröiö á eftir
undanfarin rúm 20 ár? Hvers vegna
og hvemig hefur stjóm hans skjátl-
ast?” spyr Juquin í grein sinni.
Juquin leggur til bandalag viö
önnur kommúnisk og sósíalisk
stjómmálaöfl, græningja og friöar-
sinna til aö spyrna fótum viö
„ameríkaniseringu” (americaini-
sation) Frakklands. Aö auki leggur
hann til „nýja alþjóðahyggju” sem
sé ekki njörvuð viö stjómmálahags-
muni risaveldanna.
Juquin gagnrýnir síöast en ekki
síst forystuna fyrir aö skirrast viö
sjálfsgagnrýni á stefnuna sem fylgt
hefur veriö frá 1977. Þaö ár sneri
flokkurinn í raun baki viö Evrópu-
kommúnismanum svokallaða og
bandalagi vinstri flokkanna.
Síðan þá hefur flokkurinn veriö
taglhnýtingur Kremlverja í
utanríkismálum og beðið afhroð í
kosningum. Hann varö að þola það
aö Mitterrand væri kosinn forseti
þrátt fyrir samvinnu flokkanna og að
sósíalistar ynnu hreinan meirihluta.
Forysta flokksins beiö ekki
boðanna. 5 dögum eftir aö grein
Juquins birtist birti L’Humanité
harðoröa svargrein André Lajoinie,
formanns þingflokks kommúnista.
Juquin sparkað ?
Juquin var kennt um allar þær
syndir sem andstæðingar forystunn-
ar undanfarin 60 ár hafa drýgt:
Hann er sakaður um árás á öllum
vígstöðvum á stjóm og stjórnlist
flokksins, um að hætta einingu
flokksins, um aö hneigjast til aö
hörfa fyrir stéttarandstæöingunum,
um að hörfa fyrir „haturs- og lyga-
áróöri sem heimsvaldasinnuö borg-
arastétt beini gegn sósíalisku
löndunum” og svo framvegis.
Búist er viö aö Juquin veröi vikið
úr helstu trúnaöarstöðum í kjölfar
fiokksþingsins.
Málstaöur Juquins virðist eiga
töluverðan hljómgrunn í flokknum.
Drög að stjómmálaályktun „eru til
umræðu” á lægri stigum flokksins.
Drögin eru samin af forystunni og
venjulega eru þau samþykkt án
umtalsverðra vífilengja.
Sums staöar hefur þriðjungur setiö
hjá eöa greitt atkvæði gegn þeim á
svæðaráöstefnum.
„Jean Fabien"
Eitt undarlegasta atvik í frönskum
stjómmálum síðustu missera, sem
snertir jafnframt hluta af forystu
stalíniska meirihlutans og endur-
nýjunarsinna, er útkoma bókarinnar
.JCremlin — franski kommúnista-
flokkurinn”.
Þar er um að ræöa bók meö
skjölum frá umræðum forystu-
manna franskra kommúnista viö
Brésnef og Dubcek fýrir innrásina í
Tékkóslóvakíu.
Sagt var aö endumýjunarsinnar
stæöu aö baki útgáfunni. Forystan
brást hart við og taldi útgáfu skjal-
anna vera klámhögg minnihlutans.
Enda þótt skjöiin væm um margt
merk var vandséð hvaö minnihlutinn
hefði í huga meö útgáfunni. Innihald
þeirra var aö fæstu leyti nýnæmi og
sýnir raunar að Wadek-Rochet (þá-
verandi aöalritari) hafi að vissu
marki staðið uppi í hárinu á Brésnef
og reynt að aftra innrásinni.
Nú í byrjun janúar birti tímaritið
Le Point fregnir þess efnis að í raun
heföi forystan staöiö sjálf fyrir út-
gáfunni í því skyni að sverta minni-
hlutann fyrir að birta „viökvæm”
leyniskjöl.
Hér skal haft í huga að í mið-
stýröum kommúnistaflokki eru and-
mæli viö ákvaröanir, eftir að þær eru
ÁmiSnævarrskrifar
frá Frakklandi
samþykktar, helgispjöll.
I þessu máli eru ekki öll kurl komin
til grafar og verður fróðlegt að
fylgjast meö framvindu mála.
En tvennt þykir ljóst. Annars
vegar að dagar Pierre Juquin sem
leiötogaefnis í flokknum eru taldir.
Hins vegar aö hörö barátta er
framundan þar sem búast má við aö
forystan reyni aö ganga milli bols og
höfuös á endumýjunarsinnum.
AS/Frakklandl.
Svíar dárast meö kafbátamál
Palmestjórnarinnar
Sovéskir dvergkafbátar skríöa út
úr móöurskipi sínu og hverfa í
skerjagarðinn fyrir utan Stokkhólm.
Þeim er háski búinn á báöar hendur,
tundurduflagiröingar og djúp-
sprengjur. En til mikils er að vinna.
Eitthvert verðmæti, faliö inni í miðri
höfuðborgSviaríkis.
Skeppström skipherra í sænska
flotanum teflir fram sínu liöi til þess
að stöðva þessar innrásir og lætur
ekkert aftra sér, hvorki skort á tækj-
um né tregðu launþegasamtakanna
til þess aö leyfa sjóher hans aö vinna
eftirvinnu.
Nýtt spil
Þetta er ekki atriði klippt út úr
flotaæfingum hjá Svíum, heldur er
þetta gangurinn í nýju spili sem kall-
ast „Kafbátaveiöar” og á kannski al-
veg eftir aö skáka til hliðar „Mata-
dor”. Og inn í þaö allt fléttast létt háö
um ófarsælar tilraunir sænskra til
þess aö handsama einhvern af þess-
um erlendu kaf bátum sem hafa veriö
á rápi inn og út um skerjagarðinn
sænska síðan 1981.
Þaö sem úrvalsliðið í sovésku
dvergkafbátunum er aö sækja til
Stokkhólms í spilinu er rússneskur
kavíar. Hann er fáanlegur í einum af
betri matsölustöðum höfuðborgar
Svíþjóöar. Flotaforingi þeirra,
Ragolin aðmiráll, leggur mikiö kapp
á að komast yfir nokkrar dósir.
Spilaboröiö er kort af skerjagaröin-
um og víöa eru fyrirmæli til leik-
manna. Eins og t.d.: ,,Sjóveikur
blaöamaöur um borö i sænskum
varöbát mengar sjóinn. Skyggni
núll. Hörfiö aftur tvo reiti.” — Eða
þá aö teningurinn færir áhöfn kaf-
bátsins á reit þar sem henni býöst
óvænt aðstoö skattalögreglunnar
sænsku: „Skqjpström skipherra
hefur gleymt aö telja fram til 3katts
og er færöur til yfirheyrslu. Neytiö
færis. Fram um þrjá reiti.”
Skortur á
sönnunum
Þetta nýja spil kom á markað í
nóvember 1983 og hefur selst í tug-
þúsundatali. Þaö þykir næstum taka
tölvuspilunum fram.
Þaö skyggir þó á hjá framleiðend-
unum aö ekkert meiriháttar kafbáta-
mál hefur komið upp síðan í mars í
fyrra. Að visu þóttist strandgæslan
nokkrum sinnum hafa orðið vör viö
kafbát innan sænsku landhelginnar
en ekki þótti tilefni til meiriháttar
leitar, sem er afskaplega dýrt fyrir-
tæki, og hefur raunar aldrei til þessa
skilaö af sér neinum afla í kafbátum
talið. — A meðan hefur dregiö heldur
úr sölu þessa leiks, .JCafbátaveiö-
ar”.
Moskvustjórnin sver og sárt viö
leggur aö kafbátamir séu ekki á
hennar vegum. Sænska stjórnin
hefur, vegna skorts á áþreifanlegum
sönnunum, veriö afskaplega orövör í
ásökunum. Hún hefur í rauninni ekki
í höndunum annaö tilefni en kafbáts-
strand Sovétmanna við Karlskrona
til þess aö gruna Sovétmenn. Ekki
opinberlega aöminnsta kosti.
Alger tilviljun
Framleiöendur kafbátaspilsins
láta ekki neina slíka hlédrægni halda
aftur af sér. Aö vísu tala þeir tveim
tungum og taka skýrt fram aö þaö sé
ekki aö yfirlögðu ráöi gert, þótt spil-
inu svipi í einhverju til raunveru-
legra atburða, „því að allir sem lesa
Pravda vitá að það eru engir sovésk-
ir kafbátar í sænskri landhelgi og
engar þrælafangabúöir í Síberíu”. —
En kafbátaspilið speglar skýrt og
skorinort þá trú almennings í Svíþjóö
að kafbátamir séu sovéskir eöa frá
einhverju Varsjárbandalagsríkj-
anna.
Háðiö beinist aö sænsku ríkis-
stjórninni sem mörgum Svíum þykir
haga sér eins og strúturinn og stinga
höföinu í sandinn. Spaugiö þótti þó
ganga of langt og þótti almennt
hneyksli þegar Lennart Bodström
utanríkisráöherra lýsti því yfir aö
hann teldi engar sönnur fyrir því aö
kafbátar hefðu veriö í landhelgi Sví-
þjóöar. Síðar reyndi hann aö leið-
rétta sig og kvaöst hafa meint engar
sönnur á því að kafbátarnir væru
sovéskir. — Krafist var afsagnar
hans en Olof Palme forsætisráöherra
lét ekki undan þrýstingnum, sem
varö þá til þess aö Anders Thunborg
vamarmálaráðherra sagöi af sér í
fússi.
Hefur kafbátamálið og nú síðast
Bodström-máliö orðiö til þess aö
grafa undan fylgi sósíaldemókrata í
Svíþjóö en þingkosningar eru fram-
undan í september.
Umsjón: Guðmundur Pétursson