Dagblaðið Vísir - DV - 25.07.1990, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 25.07.1990, Blaðsíða 10
10 MIÐVIKUDAGUB, 25. JULÍ 1990. Utlönd Gjaldþrot bandarísku sparisjóðanna: Pólitísk sprengja - sonur forsetans í viðkvæmu máli Hrun sparisjóðanna í Bandaríkj- unum ógnar nú sætum margra fulltrúa bæði fulltrúadeildarinnar sem og öldungadeildarinnar í kom- andi kosningum í nóvember og stefnir í að verða eitt alvarlegasta hneykslismál Bush-stjórnarinnar. Þetta mesta fjármálahneyksli í bandarískri sögu er nú orðið að pólitískri sprehgju. Að auki snertir það forsetafjölskylduna persónu- lega; sonur Bush forseta er nú helsta fréttaemi í Bandaríkjunum. Tvö þúsund dollarar á mann Daglega eru birtar fréttir af frek- ari misgjörðum nokkurra þeirra sem þátt tóku í rekstri sparisjóð- anna og kaupunum á sparisjóðun- um í byrjun og um miðjan níunda áratuginn. Þá var markaðsöflun- um gefinn laus taumurinn, stórlega var dregið úr opinberu eftirliti með sparisjóðum og eignarréttur á þeim rýmkaður. Brautin var þar með George Bush, forseti Bandaríkj- anna, hefur lýst þvi yfir að hann muni ekki hlutast í mál sonar sins. Simamynd Reuter rudd fyrir ævintýramennsku og í kjölfarið nýttu nokkrir óprúttnir eigendur sér annarra manna fé til að spila með og verja í alls konar vitleysu. Niðurstaðan er þetta mesta fjármálahneyksli landsins. Mál þetta kraumaði lengi undir yfirborðinu, þá sem fjármála- hneyksli. Nú er það orðið að pólit- ískri tímasprengju þar sem banda- rískur almenningur er vakna upp við vondan draum og er ekki ánægður með að þurfa að greiða stórar upphæðir við uppgjör þess- ara gjaldþrota. Samkvæmt upplýs- ingum Alríkisendurskoðunar Bandaríkjanna nemur kostnaður- inn við björgun sparisjóðanna allt að 500 milljörðum dollara á þrjátíu til fjörutíu ára tímabili. Þetta leggst á skattgreiðendur sem þýðir að hvert mannsbarn - maður, kona og barn - þarf að greiða tvö þúsund dollara. Kosningar nálgast í Bandaríkjun- um og því reyna allir sem þeir frek- ast geta - hvort sem um er að ræða demókrata eða repúblikana - að koma sökinni hver á annan. Marg- ir fréttaskýrendur segja þó að bæði Hvíta húsið, þar sem repúblikanar eru við völd, sem og þingið, þar sem demókratar eru í meirihluta, eigi Neil Bush, sonur Bandaríkjaforseta, er nú helsta fréttaefni fjölmiðla vestan hafs. Telkning Lurie að axla ábyrgðina sameiginlega á þessu viðamikla gjaldþrotamáh. Forsetasonur í klípu Mál þetta snertir forsetafjöl- skylduna persónulega og er Neil Bush, sonur Bandaríkjaforseta, í sviðsljósinu þessa dagana. Neil Bush var yfirmaður Silverado- sparisjóðsins í Denver í Colorado- fylki frá árinu 1985 til ágústmánað- ar árið 1988. í desember það sama ár varð Silverado gjaldþrota á sama hátt og hundruð annarra spari- sjóða; eftir að hafa varið inni- stæðufé sínu að mestu í húsnæðis- veðlán á vöxtum langt undir mark- aðsvöxtum og tekið lán sem hann stóð ekki undir að greiða. Áætlað er að gjaldþrot Silverado kosti skattgreiðendur einn milljarð dollara, eða sem svarar til sextíu milljarða íslenskra króna. Neil Bush mun koma fyrir dóm- ara þann 25. september næstkom- andi en þá verður stjórnun hans á Silverado tekin til gaumgæfilegrar skoðunar. Það sem liggur til grund- vallar rannsókninni á Silverado eru meintir hagsmunaárekstrar; að á sama tíma og Bush hafi setíð við stjórn sparisjóðsins hafi hann átt í viöskiptatengslum við stærstu lánþegana. Alríkisyfirvöld segja að Bush hafi ekki gert nógu góða grein fyrir fyrri tengslum sínum við stærstu viðskiptavini bankans og hafi þar með brotið gegn reglum og reglugerðum. Forsetasonurinn og hagsmunaárekstrarnir Alríkisyfirvöld hafa skýrt frá því að árið 1985 hafi Bush greitt at- kvæði með því að sparisjóðurinn lánaði Bill Walters, viðskiptafélaga Bush, háa fjárupphæð og keypti af honum fasteignir. Lánið féll í van- skil og kostaði skattgreiðendur 45 mihjónir dollara þegar Silverado lagði upp laupana. Þetta var á sama tíma og Bush og Walters voru við- skiptafélagar og segja yfirvöld að Bush hefði átt að skýra formlega frá tengslum sínum við Walters. Þau segja það brot að hann hafi greitt atkvæði um lán til viðskipta- félaga. Bush segir að viðskipta- tengsl sín við Walters hafi verið á allra vitorði. Það sem er einna neyðarlegast í máli Neils Bush er einkalán sem hann fékk áður en hann hóf störf hjá Silverado. Árið 1984 fékk Bush eitt hundrað þúsund dollara að láni frá viðskiptafélaga sínum, Kenneth Good, lán sem hann „þurfti" ekki að greiða aftur - og gerði aldrei. Lánið var með þeim skilyrðum að lántakandi legði það í fjárfestingu þess sem lánaði féð. Ef fiárfestingin borgaði sig ekki þyrfti Bush ekki að endurgreiða lánið. Það kom á daginn að fjárfestingin borgaði sig ekki og forsetasonurinn þurfti ekk- ert að endurgreiða. Good, ekki síður en Walters, var stór viðskiptavinur Silverado- sparisjóðsins. Hann, eins og Walt- ers, fékk síðar lán frá sparisjóðn- um. Það lán féll einnig í vanskil. Svo kann að fara að mál forseta- sonarins gangi lengra og að banda- rísk alríkisstofnun höfði mál gegn honum. Stofnunin, FDIC, sem tryggir að vissu marki bankainni- stæður í þeim bönkum sem aðild eiga að henni, kannar nú hvort höfða eigi mál gegn hinum unga Bush, eða öðrum embættismönn- um Silverado, í einkamálarétti. Slík málsókn myndi byggjast á þeirri staðhæfingu að gjaldþrot Sil- verado megi að hluta til rekja til vanrækslu Neils Bush og átta ann- arra yfirmanna sparisjóðsins. Neil neitár ásökunum Neil Bush vísar á bug ásökunum um misgjörðir í starfi og segir rannsóknina á sínum högum af pólitískum toga spunna. Og satt er það að mál hans er smávægilegt miðað við mál margra annarra sparisjóðsstjóra sem sumir hverjir eru sakaðir um bein fjársvik. En þettá mál hefur fært spari- sjóðahneykslið j einhvern veginn nær kjósenduní; af viðskiptasíðum blaðanna yfir á forsíður þeirra. Bush Bandaríkjaforseti hefur tjáð sig opinberlega um þetta mál, lýst því yfir að hann treysti fyllilega á heilindi sonar síns og að hann muni ekki hlutast í mál hans. Heimildir m.a. gagnabanki Reuters

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.