Dagblaðið Vísir - DV - 11.10.2002, Side 4

4
FÖSTUDAGUR 11. OKTÓBER 2002
DV
Fréttir
Dræm þátttaka íslendinga í nefndum ESB:
Fáliðað á vaktinni í Brussel
„í Ijósi umræðna um að staða EES-
samningsins sé að veikjast, skýtur
skökku við að ísland nýti ekki þann rétt
sem samningurinn veitir til aðgangs að
nefiidastarfí Evrópusambandsins þar
sem lagður er grunnur að löggjöf þess,“
segir í greinargerð sem kynnt var í rík-
isstjóm i vikunni. í henni er fjallað um
þá staðreynd að íslendingar taka aðeins
fullan þátt í 82 þeirra 360 nefnda ESB
sem EES-samningurinn veitir okkur að-
gang að; 105 nefndum er sinnt að ein-
hverju marki en 161 nefnd er alveg
hunsuð. Greinargerðin var unnin af
hópi tengiliða ráðuneytanna um EES-
samninginn og er engum blöðum um
það að fletta að embættismennimir telja
málið alvarlegt.
Þeir kveða nefnilega enn sterkar að
orði þar sem sagt er: „Ef þeim nefndum
sem ísland hefur aðgang að er ekki
sinnt kunna íslenskir hagsmunir að
verða fyrir borð bomir..." og enn frem-
ur: „Ljóst er, að ef þau tækifæri sem
þegar em fyrir hendi til að hafa áhrif á
löggjöf ESB em ekki nýtt er verið að
grafa undan áhrifum EES/EFTA-ríkj-
anna og EES-samningnum.“
Útiaðaka
Nefndastarflð sem um ræðir er eina
formlega leiðin sem íslendingar hafa til
að hafa áhrif á löggjöf ESB sem seinna
meir þarf að taka upp í íslenskan rétt.
Afleiðingar þess að nýta ekki þennan
rétt til fulls em, samkvæmt greinargerð-
inni, annars vegar þær að sækja þarf
um undanþágur frá tilskipunum sem
ella hefði verið hægt að laga að íslensk-
um hagsmunum og hins vegar að ís-
lendingar em gjaman úti að aka þegar
kemur að því að innleiða ýmsar tilskip-
anir Evrópusambandsins.
Nýleg skýrsla frá sendiráði íslands í
Brussel staðfestir þetta, en þar segir að
nokkrum sinnum hafi umsóknir íslands
um undanþágur frá tilskipunum ESB
eða sérstök aðlögunarákvæði verið
byggðar á misskilningi. Einnig er vitn-
að til Hollustuvemdar, sem telur litla
þátttöku islenskra stjómvalda í undir-
búningi löggjafar ESB hugsanlega hafa
leitt til þess, að íslendingar „siiji uppi
með strangari og kostnaðarsamari regl-
ur en ella.“ Þess séu dæmi, að íslenskir
sérfræðingar hafi túlkað tilskipanir
ESB of þröngt þegar kom að því að inn-
leiða þær á íslandi.
- hagsmunir íslands fyrir bord bornir?
skipun, sem geti reynst erfitt.
í þriðja lagi er nefnt pínlegt dæmi um
neysluvatnstilskipun ESB. íslendingar
sóttu um undanþágu vegna mjög kostn-
aðarsamra mælinga sem íslenskir sér-
fræðingar töldu að væri krafist. Um-
sóknin var óþörf því að í ljós kom, að í
íslensku reglugerðardrögunum hafði
verið gengið mun lengra en ástæða var
til miðað við tilskipun ESB.
Dýrt að fara
Þegar kemur að tilskipunum ESB er
um mikla hagsmuni að ræða. Fram-
kvæmd þeirra er í mörgum tilvikum
mjög dýr. Sem dæmi má nefna að fram-
kvæmd iráveitutilskipunar ESB hér á
landi er talin kosta sveitarfélögin á ís-
landi 25-30 milijarða króna árin
1996-2006 eða ailt að 250 milljónir króna
á mánuði i tíu ár!
Varðstaða um þessa hagsmuni, með
þátttöku í löggjafarstarfi ESB, fæst hins
vegar ekki gefms. Ferðakostnaður ráöu-
neytanna vegna nefiidastarfs ESB var
ríflega 100 milljónir króna í fyrra.
í greinargerð embættismannanna er
ekki áætlað hve mikið myndi kosta að
færa þátttöku í nefndastarfmu í full-
nægjandi horf. Ef eingöngu er miðað við
fjölda nefnda má hins vegar gróflega
áætla að ekki dygði minna en tvöfóld
þessi upphæð til þess að taka þátt í
starfi þeirra allra.
Vannýtt tækifæri
Embættismönnum ráöuneytanna þykir íslensk stjórnvöld taka áhættu meö
því aö fullnýta ekki tækifæri til aö taka þátt í mótun löggjafar Evrópusam-
bandsins. Reglurnar kunni aö vera okkur óhagstæöari fyrir vikiö og eins sé
hætta á aö viö hreinlega misskiljum þær og innleiöum hér strangari og dýrari
kröfur en nauösynlegt er.
Pínleg dæmi
Þijú tiltekin dæmi eru nefnd. í fyrsta
lagi tilskipun ESB um urðun. ísland
sótti um lengri aðlögunartíma að
ákvæðum hennar um söfnun á
metangasi og fórgun á hjólbörðum. í ljós
kom að íslenskir sérfræðingar höfðu
túlkað tilskipunina mun þrengra en
Evrópusambandið sjálft. Að auki er full-
yrt í greinargerðinni að laga hefði mátt
tilskipunina að íslenskum hagsmunum
ef íslenskir sérfræðingar hefðu komið
að samningu hennar á fyrstu stigum.
í öðru lagi er nefnd tilskipun ESB um
sorpbrennslu. Samkvæmt henni þurfa
brennslustöðvar að framkvæma svo
viðamiklar og dýrar mælingar að sorp-
brennsla er vart raunhæf lengur á ein-
angruðum stöðum á íslandi. Höfundar
greinargerðarinnar segja mjög líklegt að
semja hefði mátt um breytt orðalag ef
allir fundir hefðu verið sóttir á fyrstu
stigum; nú þurfi hins vegar að sækja
málið sem aðlögun að samþykktri til-
Fyrsta skrefíö
Embættismennimir leggja að vísu til
að þátttaka í nefndum ESB verði aukin
en þeir gefa líka býsna eindregið í skyn
að ráðstafa megi því fé skynsamlegar
sem nú þegar er varið tO hennar. Þeir
leggja til að fagleg sjónarmið verði látin
ráða ákvörðunum um það, hvaða fúndir
skuli sóttir og hverjir ekki. Nokkuð
skortir á þetta ef marka má skiptingu á
milli ráðuneytanna, en aðeins um 3%
ferðakostnaðarins féllu til í umhverfis-
ráðuneytinu þrátt fyrir að hvorki meira
né minna en 40% allra tilskipana ESB
sem hafa áhrif hér á landi séu á verk-
sviði ráðuneytisins.
Fyrsta skrefið hlýtur að verða að
beina kröftunum þangað sem þeir nýt-
ast best. Hitt verður sjálfsagt til um-
ræðu á næstunni, hvort nauðsynlegt sé
að stórauka fjárframlögin til að standa
vörð um hagsmuni íslands í Brussel.
-ÓTG
Gengi krónunnar
að styrkjast
Gengi íslensku krónunnar hefur
verið að styrkjast undanfarið miss-
eri samkvæmt upplýsingum frá
markaðsskrifstofu Seðlabankans en
sveiflurnar hafa þó verið mjög litar
síðustu daga og heldur niður á við í
þessari viku. Að mati markaðsskrif-
stofunnar eru þær breytingar eðli-
legar og innan skekkjumarka.
Miðað við skráningu í lok sept-
embermánaðar 2001 til loka septem-
bermánaðar í ár hefur gengi ís-
lensku krónunnar styrkst um 10% á
þessu 12 mánaða tímabili. En þess
ber að geta að staða krónunnar var
allt önnur um mitt ár 2001. Gengi
dollara var á fimmtudagsmorgun
skráð á 87,19 en var á sama tíma fyr-
ir ári 101,31, hefur því lækkað um
14% á þessu tímabili. Gengi evrunn-
ar er hins vegar 88,25 en var 94,73,
og breytingin þar því aðeins um 7%
á þessu tímabUi. -GG
Vinstri grænir vilja breyta lögum um sparisjóði:
Ohjákvæmilegt vegna
atburða sumarsins
Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennls
Blaöalesendum eru í fersku minni átökin sem voru um
völdin í Spron í sumar sem tóku á sig margar myndir.
Þingflokkur Vinstri grænna hef-
ur lagt fram breytingarfrumvarp á
lögum um sparisjóði þar sem lagt er
til að sala eöa annað framsai stofn-
fjárhluta í sparisjóöi sé óheimilt
nema meö samþykki sparisjóðs-
stjómar. Veðsetning stofnfjárhlutar
í sparisjóði skuii jafnframt óheimil.
I greinargerð segir að síðastliðið
sumar hafi þjóðin orðið vitni að því
að stofnfjáreigendum í SPRON hafi
verið gerð tilboð um kaup á stofn-
fjárhlutum á margföldu yfirverði.
„Ljóst er að þetta var í andstöðu við
vilja löggjafans eins og fram kom í
umfjöllun um málið á Alþingi og í
margitrekuðum yfirlýsingum ráð-
herra og þingmanna úr stjórn og
stjómarandstöðu i kjölfarið. Eðli-
legt er að eignarhlutur stofníjáreig-
enda sé varinn og að þeir eigi kost á
því aö selja hann á verðbættu nafn-
verði. Raunávöxtun stofnfjárbréfa
hefur í reynd verið tryggð þar sem
arður af stofnfé hefur verið reiknað-
ur af verðbættu nafnverði og hafa
stofnfjáreigendur þannig notið arðs
sem hefur að jafnaði verið meiri en
almennt gengur um hlutabréf," seg-
ir í greinargerðinni.
Hlutverk sparisjóðanna hefur
verið mjög þýðingarmikið í ís-
lensku atvinnulífi og mörgum
byggðarlögum mikilvæg lyftistöng
enda vora þeir settir á laggimar
með félagslegu átaki. í greinargerð
með frumvarpi viðskiptaráðherra á
126. löggjafarþingi (567. mál) segir
m.a.: „Sparisjóðir á íslandi, líkt og
annars staðar i Evrópu, era fyrst og
fremst staðbundin fjármálafyrir-
tæki með sterk tengsl við starfs-
svæði sitt og nána samvinnu sín á
milli. Sparisjóðimir hafa verið
reknir með hag sparifjáreigenda og
aimennings fyrir augum en ekki til
hámarks arðs fyrir stofnfjáreigend-
ur. Markmiðið
með rekstrinum
var því að
stuðla að al-
mannahag."
Þær laga-
breytingar sem
frumvarpið fel-
ur í sér varð-
andi meðferð
stofnfjárhluta
eru í samræmi
við viljá Sam-
bands íslenkra
sparisjóða.
Þá leggur
þingflokkur
Vinstri grænna
til að numin
verði úr gildi heimild til að breyta
sparisjóðum í hlutafélög. „Augljóst
er að heimildarákvæði laganna um
að breyta sparisjóðum í hlutafélög
hafa þegar valdið uppnámi og tefla
tilverugrandvelli sparisjóðanna í
tvísýnu. Óhjákvæmilegt er að end-
urskoða málið allt frá grunni í ljósi
atburða sumarsins og er lagt til að
þar til sú endurskoðun hafi farið
fram verði óheimilt að breyta spari-
sjóðum í hlutafélög," segja Vinstri
grænir.
-BÞ
Austfjaröaþokan
Baröi kemur til heimahafnar í Nes-
kaupstaö
Nýjum togara vel fagnað
Nýr skuttogari bættist í flota Síldar-
vinnslunnar í Neskaupstað í gærmorg-
un. Það er Barði NK 120, ellefu ára
norsksmíðað skip, sem kom siglandi til
heimahafnar gegnum Austfjarðaþoku
og rigningarbrælu sem fagnaði skipi og
áhöfii. Barði er gerður út sem blandað
isfisk- og frystiskip og fer væntanlega í
sína fyrstu veiðiferð fyrir Síldarvinnsl-
una um næstu mánaðamót. Verður þá
lögð aukin áhersla á bolfiskvinnslu í
landi hjá SUdarvinnslunni. Togarinn
var smíðaður sem frystitogari í
Flekkefjord í Noregi árið 1989, skipið er
51 metra langt og 12 metra breitt og að-
alvél þess er 2500 hestöfl.
Barði NK 120 kemur í stað frystitog-
ara með sama nafhi sem seldur var tU
Namibíu í siðasta mánuði. Svo
skemmtUega vill tU að nýr Barði kem-
ur tU heimahafnar í Neskaupstað sama
dag og forveri hans leggst að bryggju í
Namibíu. Baröi var upphaflega í eigu
Skipakietts hf. og bar þá naftiið Snæ-
fúgl SU 20. Sfldarvinnslan eignaðist
skipið árið 2001 þegar Skipaklettur var
sameinaður SUdarvinnslunni. Undan-
famar vikur hefúr skipið veröi í slipp í
PóUandi þar sem það var sandblásið og
málað í einkennislitum skipa Sfldar-
vinnslunnar. -Eg/JBP
Ráöstafanir á Hrafnistu
Gripið hefur verið til ráðstafana
tU að hefta frekari útbreiðslu veira-
sýkingar sem vart hefur orðið á
heimUum Hrafnistu í Reykjavík og
Hafnarfirði. Grunur um sýkingu
vaknaði á mánudag og var þá þegar
haft samband við sóttvarnarlækni,
en á Hrafnistu er hjúkrunarfræð-
ingur í fuUu starfi sem sinnir sótt-
vömum. Sýni vora greind frá ein-
staklingum með einkenni. Staðfest
var hjá nokkrum þeirra að um svo-
kaUaða Norwalk-veiru er að ræða.
Af aUs um 540 heimUismönnum
Hrafnistu í Hafnarfirði og Reykja-
vík hafa um 90 manns sýnt einkenni
sýkingar. Talið er aö veiran berist
einkum í lofti eða með hægðum.
Einkenni lýsa sér i óþægindum í
meltingarvegi, með niðurgangi og
uppköstum. Hjá flestum einstakling-
um ganga einkennin yfir á einum tU
tveimur sólarhringum án þess að
frekari afleiðinga verði vart. -GG
Alþjóðavika í Kópavogi
í undirbúningi er alþjóðavika í
Kópavogi dagana 18. tU 24. október
nk., sem ber yfirskriftina „Veisla
mannlifs og menningar". Fólk frá
fjölmörgum þjóðum býr í Kópavogi
og verður ekki aðeins hægt að fylgj-
ast með t.d. fyrirlestrum um Norð-
urlöndin, Gana, Víet-Nam, Mexíkó
og PóUand, heldur verður einnig
þemavika í leikskólum, grunnskól-
um, félagsmiðstöðvum og tónlistar-
skólum meðan á alþjóðavikunni
stendur.
Á laugardeginum munu eldri
borgarar ganga frá félagsmiðstöðv-
unum Gjábakka og Gullsmára í
Vetrargarð Smáralmdar þar sem
verður „Heimsþorp“ með menning-
arkynningu, fræðslu, uppákomum
og skemmtunum. Málþing verður á
miövikudeginum þar sem m.a. verð-
ur fjallað um málvöndun í Ijósvaka-
fjölmiðlum og spurt hvaða guöum
sé verið að þóknast; rætt um tungu-
mál elskenda, og táknmál rimna-
skálds og erfiðleika mállauss inn-
flytjanda. Verndari Alþjóðaviku í
Kópavogi er Baltasar Samper, sem
er fæddur á Spáni. -GG