Dagblaðið Vísir - DV - 14.06.2003, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 14.06.2003, Blaðsíða 10
10 SKOÐUN LAUGARDAGUR 14JÚNÍ2003 Slysarannsóknir í molum Nýútkomin skýrsla Rannsóknamefndar um- ferðarslysa um banaslys á síðasta ári er áfellis- dómur yfir vinnubrögðum lögreglunnar. Nefnd- in gerði athugasemdir við rannsóknarvinnu og skýrslugerð lögreglunnar í helmingi tilfella eða í 55 málum af 112. Og til að bæta gráu ofan á svart var í mörgum tilvikum um að ræða sömu atriði og áður hafa komið fram og nefndin hefur gert athugasemdir við. Þrátt fyrir ábendingar nefnd- arinnar undanfarin ár hefur fátt breyst til betri vegar í þessum efnum sem er undarlegt þegar lit- ið er til þess hversu margir láta lífið eða hljóta ör- kuml í umferðarslysum á ári hverju. Á síðasta ári urðu 22 banaslys í umferðinni á fs- landi þar sem alls létust 29 manneskjur. Frá 1998 hefur tala látinna í umferðarslysum ekki farið undir 20 á hverju ári. Umferðin er þannig ein helsta ógnunin við líf og heilsu fólks á öllum aldri. Mannfórnir á vegum landsins hljóta dð kalla á ítarlegar og skilvirkar slysarannsóknir. Rannsóknarvinna og skýrslugerð lögreglu um banaslys, þar sem reynt er að svara grundvallar- spumingum um hvað gerðist, hvenær, hvernig og hvers vegna, er ein forsenda þess að hægt sé að koma í veg fyrir mannfórnir. En því fer hins vegar fjarri ef marka má nefnda skýrslu. Gríðarlegir hagsmunir eru í húfi - um líf og heilsu fólks er að tefla. Miklum fjármunum er eytt í forvamir í umferðarmálum af hálfu fyrirtækja og stofnana. Því er kaldranalegt ef ekki er hægt að bygg)a a vönduðum lögregluskýrslum um banaslys svo forvarnarvinnan skili tilætiuðum ár- angri. Til mikils er að vinna enda fullyrðir Rann- sóknamefnd umferðarslysa að ef vandað er til Miklum fjármunum er eytt ífor- varnir í umferðarmálum afhálfu fyrirtækja og stofnana. Þvíer kald- ranalegt efekki er hægt að byggja á vönduðum lögregluskýrslum um banaslys svo forvarnarvinnan skili tilætluðum árangri. Trúverðugleikiverkalýðsforystunn- ar er íhúfi. ASÍverður að taka til og þar duga engin vettlingatök. Fé- lagsmenn verkalýðshreyfingarinn- ar eiga annað og betra skilið en sukk og svínarímeð fjármuni sem þeir hafa trúað örfáum fyrir. verka megi færa fyrir því rök að við byggjum við færri banaslys í umferðinni en nú er. Ef vandi lög- reglunnar er takmarkaðir fjármunir ber stjórn- völdum skylda tO að leysa úr þeim vanda. Óreiða oq trúverðugleiki Óreiða, heimilcTalaus sjálftaka fjármuna, yfir- hylmingar og blekkingar em vandamál sem blasa nú við Alþýðusambandi íslands. Hvernig forysta ASÍ tekst á við vandann getur skipt miklu um framtíð sambandsins. Virt endurskoðunarfyrirtæki hefur sýnt fram á, við skoðun á bókhaldi Verkalýðsfélags Akraness, að bar var botnlaus óráðsía og sóun án þess að ASI lyfti litla fingri. I stað þess að gripa í taumana hefur forysta ASÍ bmgðist þveröfugt við. Forystan hefur stutt fyrrverandi varaformann ASI og fyrr- verandi formann Verkalýðsfélags Akraness með ráðum og dáð gegn hagsmunum almennra fé- lagsmanna. Svo langt var gengið að lögfræðingur félagsins, án umboðs starfsstjómar, reyndi að koma í veg fyrir að sannleikurinn yrði gerður op- inber. Verkalýðsfélag Akraness er því miður ekki eins- dæmi í þessum efnum og nægir að benda á óstjórn í verkalýðsfélaginu Herði í Hvalfirði sem skilaði ekki ársreikningum í átta ár samfellt og formaðurinn varð uppvís að fjárdrætrL Þó að oft sé „aðeins" um hreina óreiðu að ræða em líka verulegir fjárhagslegir hagsmunir í húfi. Til dæmis em beinar tekjur verkalýðsfélags á borð við félagið á Akranesi um 60 milljónir króna á ári. Þar er um að ræða lögþvinguð félagsgjöld og mótframlög atvinnurekenda. Fyrir utan þetta eiga félögin milljarða í ýmiss konar eignum og sjóðum. Trúverðugleiki verkalýðsforystunnar er í húfi. ASÍ verður að taka til og þar duga engin vettiinga- tök. Félagsmenn verkalýðshreyfingarinnar eiga annað og betra skilið en sukk og svínarí með fjár- muni sem þeir hafa trúað örfáum fyrir. Er Island óviðbúið? RITSTJÓRNARBRÉF Ólafur Teitur Guðnason olafur@dv.is Það er ein af meginskyldum stjómvalda í hverju landi að tryggja öryggi þess og varnir. Þótt þessari skyldu hafi í hálfa öld verið full- nægt með tvíhliða varnarsamningi við Bandaríkin - auk aðildar að Atl- antshafsbandalaginu - sýna at- burðir síðustu daga að nauðsynlegt er að ræða hvort hægt sé að tryggja varnir landsins með öðrum hættí en þeim að stóla á erlent varnarlið. Óbreytt eða ekkert Sárafáir hafa vakið máls á þess- um möguleika. Og í þeim hópi hafa þeir haft sig mest í frammi sem vilja meina að ekki sé nauðsynlegt að hafa neinar varnir! Rök þeirra em í megindráttum á þann veg að ef ís- Stjórnvöld segja að nú- verandi viðbúnaður Bandaríkjamanna sé það minnsta sem ís- lendingar komist af með. Þetta felur ísér að ef Bandaríkjamenn draga úr viðbúnaði sín- um hvílir sú skylda á ís- lenskum stjórnvöldum að bæta það upp með öðrum hætti. lensk utanríkispólitík einkennist af nógu mikilli sanngirni og friðarvilja verði ísland svo vinsælt að enginn vilji ráðast á það. Það er í sjálfu sér verðugt markmið að espa ekki aðra til óftíðar við sig og fyrirbyggja þannig hugsanleg átök. Þetta sjón- armið er í raun hliðstætt því að vilja leggja höfuðáherslu á forvarnir í stað refsinga. En eins og oft heftir verið bent á er ekki víst að það sé skynsamlegt að leggja niður fíkni- efnalögreglu og tollgæslu þótt for- varnarstarfið skili góðum árangri. Allt í góðu Stjórnvöld hafa því með réttu talið nauðsynlegt að tryggja varnir landsins með einhverjum hætti. Hins vegar virðist alveg hafa verið stólað á að Bandaríkin sæju um það um alla fyrirsjáanlega framtíð. í síðustu greinargerð sem utan- ríkisráðuneytið lét gera um mat á öryggis- og vamarmálum landsins og kom út snemma árs 1999, er ekki vikið einu orði að þeim möguleika að Bandaríkjamenn dragi úr her- afla sínum hér umfram það sem ís- lendingar geti sætt sig við, hvað þá að lagt sé til hvernig hugsanlega mætti bregðast við slíku. (Raunar er ekki einu sinni útskýrt hvar mörkin liggi - hver sé lágmarksvið- búnaður út frá hagsmunum fslend- inga.) Fyrir nokkmm vikum hélt Hall- dór Ásgrímsson utanríkisráðherra erindi á fundi hjá Varðbergi um hvernig tryggja ætti varnir fslands á 21. öld. Svar hans var að það yrði hér eftir sem hingað til gert með aðild að NATO og varnarsamningi við Bandaríkin. Halldór lýsti við þetta tækifæri engum efasemdum um að þetta gæti gengið hindmn- arlaust eftir. Ekki pólitík Margir vilja meina að það hafi lengi verið ljóst að Bandaríkja- menn myndu draga enn frekar úr viðbúnaði sínum og gagnrýna stjómvöld fyrir að fljóta sofandi að feigðarósi. Stjómvöíd vísa á hinn bóginn í vamarsamninginn og segjast líta svo á að Bandaríkja- menn séu skuldbundnir til að taka tillit til þess hvað fslendingar telji lágmarksvarnir. Þeir geti ekki skil- greint einhliða hverjar séu lág- marksvarnir íslendinga út frá þröngum hagsmunum Bandaríkj- anna sjálfra. Samkvæmt þessari túlkun má segja að samningurinn feli í sér fullnægjandi tryggingu og nánast óþarft að velta fýrir sér öðr- um kostum. Hvort túlkunin er rétt eða hvort Bandaríkjamenn lfta öðm vísi á skal ósagt látið. Það sem vekur hins vegar athygli er hve hátt sú rök- semd glymur í umræðunni hér að ekki sé um tæknilegt úrlausnarefhi að ræða heldur pólitískt, og eins hve oft er vísað til langvarandi vin- áttusambands þjóðanna tveggja og VELKOMINN VINUR: Elizabeth Jones, aðstoðarráðherra í bandarlska utanríkisráðu- neytinu, afhendir íslenskum ráðamönnum bréf Bush Bandaríkjaforseta þar sem lýst er áhuga á að farnar verði nýjar leiðir í varnarsamstarfi. þannig gefið í skyn að Bandaríkja- menn skuldi okkur þann vinar- greiða - eftir að íslendingar hafa fylgt þeim að málum í nánast einu og öllu um árabil - að halda hér úti herliði þrátt fyrir að hernaðarsér- fræðingar telji enga þörf á þvfi Þetta er einmitt tæknUegt úr- lausnarefni. Þetta snýst ekki um að innheimta vinargreiða. Þarfir ís- lands í varnarmálum er væntanlega hægt að meta hlutíægt. Það mat - sem er tæknilegt, en ekki pólitískt - hlýtur að ráða því hvaða viðbúnað- ur skuli vera hér. Annað er fásinna, eins og í Pentagon sé rekin byggða- stofnun fyrir ísland. Þörf umræða En hve alvarlegt er málið? Halldór Ásgrímsson segir að ekkert hafi kom- ið fram í bréfi Bush Bandaríkjafor- seta til Davíðs Oddssonar sem gefi til kynna að Bandaríkjamenn séu ósammála íslendingum um nauðsyn loftvama fyrir ísland. Látíð er að því liggja í fjölmiðlum að fölskum frétt- um um þennan meinta áseming Bandaríkjamanna sé lekið í heims- pressuna af óprúttnum embættis- mönnum f Washington. f hinu orð- inu segir utanríkisráðherra hins veg- ar að málið sé alvarlegt og þingmenn taka undir það. Heimildarmenn DV sem tíl þekkja tala um að hugsanlega þurfi fslendingar að hugsa vamar- mál sín alveg upp á nýtt. Allt er þetta fremur óljóst, en það breytir engu um það að bréf Bush hefur hleypt af stað þarfri umræðu. Hverjar em lágmarksþarfir íslands f varnarmálum? Hvers vegna? Hver hefur skilgreint það? Hvers vegna fer ekki fram nein umræða um það? Þurftim við álíka viðbúnað og frar, Danir, Maltverjar eða Nýsjálending- ar? Og það sem meira er: Getum við hugsanlega séð fyrir vömum okkar sjálf? Mikilvæg yfirlýsing Magnús Ami Magnússon, aðstoð- anektor Viðskiptaháskólans á Bif- röst, lagði til á dögunum að stjórn- völd nýttu nú tækifærið og stefhdu að því að íslendingar tækju sjálfir að sér að sjá um landvarnir. Sagði hann sjálfstæði landsins aðeins orðin tóm ef fslendingar treystu sér ekki til að sjá sér fyrir lágmarksvörnum. Ekki hefur tekist að hafa uppi á neinum þingmanni sem tekur undir sjónarmið Magnúsar Áma. Þó er hugmynd hans allrar athygli verð. Og athygli skal vakin á því að mitt í hin- um óskaplega skorti á yfirlýsingum og upplýsingum stendur einmitt upp úr ein yfirlýsing af hálfu íslenskra stjórnvalda: að núverandi viðbúnað- ur Bandaríkjamanna sé það minnsta sem Islendingar komist af með. Þetta felur í sér að ef Bandaríkjamenn draga úr viðbúnaði sínum hvílir sú skylda á íslenskum stjórnvöldum að bæta það upp með öðmm hætti. Kannski hafa þeir rétt fyrir sér sem fullyrða að hægt sé að tryggja vamir landsins með minni viðbúnaði. En hitt er alveg ljóst að íslensk stjóm- völd em því ósammála. Þess vegna verða þau að bregðast við ef viðbún- aðurinn minnkar. Þau geta ekki horft aðgerðalaus upp á að vamir landsins fari niður fyrir það sem þau telja al- gjört lágmark. Ef það er raunverulega vilji Banda- ríkjamanna að hverfa með flugher sinn frá Keflavíkurflugvelli em stjórnvöld því í miklum vanda. Þeim ber skylda til að tryggja öryggi lands- ins og varnir. Og hvort sem það verð- ur í bráð eða lengd ættu fslendingar að ræða í fullri alvöm hvers vegna ekki ætti að koma tíl greina að einni af frumskyldum ríkisvaldsins sé sinnt af þeim sjálfum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.