Vísir - 07.07.1980, Page 4

vism Mánudagur 7. júll 1980.
A aö blanda pdlitik saman viö
ólympíuleikana? ÞaB er
spuming, sem oft hefur boriB á
góma, en aldrei jafn oft og þetta
áriB, eftir aB Carter Bandarikja-
forseti ákvaB aB stefna aB þvl aB
liandarlskt landsliB mundi ekki
sent til Moskvuleikana i sumar og
skoraBi á aBrar þjóBir aB fylgja
þvi fordæmi.
Þetta var pólitisk ákvörBun
auBvitaB og hugmyndin meB þvi
aB sniBganga Moskvuleikana var
sú aB árétta vandlætingu manna á
innrás Sovéthersins I Afghan-
istan. EBa eins og ýmsir orBuBu
þaB, aB veita ekki Sovétmönnum
tækifæri til þess aö túlka þátttöku
þjóBa I Moskvuleikunum sem
samþykkti viB réttmæti utan-
rlkisstefnu Kremlar.
Einn rökstuBningurinn hjá
þeim, sem vildu sniöganga
Moskvuleikana, laut aB þvl, aB
‘Sovétmenn mundu nota sér leik-
ana pólitlskt og I áróBursskyni.
RifjaBir voru upp Berlínarleik-
arnir I tlB Hitlers, og hvernig nas-
istar notfæröu sér þá til áróöurs
fyrir nasismann. — Margt hefur
slöan komiö fram, sem réttlætt
gæti, aö þessir menn segöu nú:
,,HvaB sögöum viö ekki alltaf”?
Handbók fyrir
flokksféiaga
Blöö erlendis hafa sIBasta vetur
getiö litils bæklings, sem barst til
vesturlanda frá Sovétrikjunum.
Heitir sá „Lltil handbók fyrir
flokksfélaga”. Þessi handbók var
gefin Ut I Moskvu I nóvember 1979
á vegum kommúnistaflokks
Sovétrikjanna og leggur flokks-
félögum upp I hendur röksemdir
til aö hafa takteinum I sam-
ræöum. Er þessi bæklingur
raunar gefin út árlega, aöeins I
endurskoöuBu og endurnýjuBu
formi I hvert sinn. Þar I er kapl-
tuli, sem heitir
„Moskva — höfuöborg ólymplu-
leikanna 1980”, og er efni hans
nánast eins og skrifleg staöfest-
ing á rökstuöningi þeirra, sem
töldu aB Sovétmenn mundu nota
sér Moskvuleikana til pólitlsks
áróöurs. Skulu nokkur dæmi til-
færö úr „handbókinni”, sem
okkur hefur borist þýöing á.
Almenn viðurkenning...
Snemma I kaflanum um ólym-
píuleikana segir: „AkvörBunin
um aB veita þann heiöur aö halda
ólympluleikana I höfuöborg
fyrsta soslalistarlki heims varö
sannfærandi vitnisburöur um al-
menna viBurkenningu á sögulegu
mikilvægi og réttmæti pólitlskrar
utanrlkisstefnu lands okkar, á
stórkostlegu framlagi Sovétrikj-
anna til baráttunnar fyrir friöi, á
framlagi þeirra til alþjóölegu
óly mpíuh rey fingarinnar.... ”
Fljótlega á eftir þessari máls-
grein kemur einnig: „ViBlItumá
ólympíuleikana I Moskvu 1980
sem gagngeröa viöurkenningu á
fullnustu Helsinkisáttmálans...”
Pólitískt míkilvægí...
Enn segir siöar 1 litlu handbók-
inni: „Meir en nokkru sinni fyrr I
80 ára sögu þeirra hafa ólympiu-
leikarnir þróast I viöburö af yfir-
máta félagslegu og pólitísku
mikilvægi.... Þaö er ljóst, aö al-
þjóöleg samskipti, staöa póli-
tiskra og stéttar-afla I heims-
málunum og tilvera tveggja and-
stæöra kerfa — kapítalismans,
sem runniö hefur sitt æviskeiö á
enda, og sóslalismans, sem vex
og eflist meB degi
hverjum — hafa sett sitt mark á
ólympíuleikana.”.... Og áfram
segir: „Saga ólympluhreyfingar-
innar einkennist af stööugri bar-
áttu milli framsækinna og aftur-
haldsafla.”
Rógstllburðir
kapítaiista
„Afturhaldsöflin reyna aö nota
ólympíuhreyfinguna og ólymplu-
íeikana I þágu aröræningjastétt-
anna, i þágu kaupmagns og
brasks, til áróöurs fyrir smá-
borgaralegan lifimáta og kapl-
talísks kerfis og hugmyndafræBi
þess, —og til þess aö dreifa at-
hygli unga fólksins frá pólitfk og
stéttarbaráttunni.”
Aidrei boríð á móti
I bæklingunum er lýst, hvernig
val á gestgjöfum ólympíu-
leikanna til þessa sýni ljóslega,
hve kapitalistar hafi haft mikil
áhrif á þær ákvaröanir hingaö til.
Vakin er athygli á þvl, hvernig
kommúnistaflokkur Sovétrlkj-
anna hafi slfellt veriö vakandi yf-
ir velferö alþýöunnar, efnislegri
og andlegri þörf hennar, og skap-
aö skilyrBi fyrir fjöldann aö
stunda fþróttamennt.
A öBrum staö segir I kaflanum
um Moskvulekana: „Auövitaö
má ljóslega sjá I gegnum veika
tilburöi til þess aö rægja Moskvu-
leikana annan tilgang á alheims-
mælikvarBa til þess aö gera lltiö
úr kerfi sósfalismans, mögu-
leikum hans, sovésku lýöræöi,
lifsháttum okkar.” — „Áróöur
borgarstéttanna miBar aö þvi aö
reyna aö sanna, aö USSR búi ekki
yfir tækni til þess aö halda ólym-
pluleikana, aö Moskvubúar geti
ekki veitt gestum slnum mót-
töku.”
Og enn er svo stappaö stoltinu I
flokksfélagana og þeir brýndir á
þvf, aö undirbúningur leik-
anna sé þáttur i aö vinna þaö
verk, sem Brezhnev setti félög-
unum, aö „gera Moskvu aB
sýningarhöll kommúnismans.”.
AB ööru leyti er handbókin upp-
talning á verkum sem unnin skulu
til undirbúnings leikunum.
Af þessum og fleiri dæmum,
sem tlna mætti til úr „Handbók
fyrir flokksfélaga”, þarf ekki aö
fletta frekari blööum um, hvernig
Sovétmenn túlka þann heiöur aö
fá aö halda ólympiuleikana, eöa
hvernig veg þeir leggja út af þátt-
tökunni. Sem „almenna viöur-
kenningu á réttmæti úlanrlkis-
stefnu...” og svö framvegis.
Þegar litiB er um öxl yfir
siöustu sex mánuöi, veröur þvi
veitt eftirtekkt, aö Sovétmenn
hafa aldrei boriö á móti þeim full-
yröingum, aöþeir myndu nota sér
leikana til pólitisks framdráttar
eöa I áróöursskyni. Aldrei. Auö-
vitaö ekki. Raunar hefur öörum
gestgjöfum þótt sjálfsagt aB nota
ólympiúleikana þegar þeir hafa
hýst þá, til „landkynningar”
sem er aö vlsu önnur tegund
áróöurs, en áróBur samt.
Á skiðum yiir
Grænlandsjðkui
NIu Bandarlkjamenn eru um
þessar mundir á leiö yfir Græn-
landsjökul og stla aö freista þess
aö komast yfir hann á sklBum.
Þetta er 600 km leiö, sem þeir
fara frá austri til vesturs, og
þegar slöast fréttist höföu þeir 100
km aB baki.
Þarna eru á ferö 4 karlar og 5
konur, öll á tvltugsaldri. Höföu
þau meö sér um 500 kg farangur,
vistir og fjarskiptatæki.
Leiöangursstjóri heitir Paui
Ericson.
Fyrstur til þess aö fara á
skíBum yfir Grænlandsjökul var
NorBmaöurinn, Friöþjófur
Nansen, landkönnuöurinn og pól-
farinn heimsfrægi. ÞaB var 1888.
Hann var 43 daga á leiöinni.
Olíuframleiðsia
Sovétríkjanna
Sovétrlkin juku hráoliufram-
leiOslu slna I maimánuBi upp 112,1
milljón olluföt á dag, sem er met
hjá þeim. ÞaB var 6% meira en I
sama mánuöi I fyrra.
Sovétmenn eru stærstu oliu-
framleiöendur heims, en Saudi
Arabia, sem framleiBir um þess-
ar mundir 9,5 milljón föt á dag, er
stærsti útflytjandi á ollu.
„ Olluframleiösla Sovétmanna
hefur veriB á stööugri uppleiö
siöustu tólf mánuöi, og töluvert
umfram áætlun á fyrstu fimm
mánuBum 1980.
úiymoiumóiið
i skák
ÓlympiumótiB I skák áriB 1980
veröur haldiö I Valletta, höfuö-
borg Möltu, dagana 20. nóvember
til 7. desember, eftir þvl sem
frést hefur frá alþjóöaskáksam-
bandinu (FIDE). Arsþing sam-
bandsins veröur haldiö á sama
staö dagana 3. til 6. desember. —
Síöasta ólympiumót var haldiö I
Buenos Aires 1978.
Guiiverðið
Verö á gulli féll á markaönum I
London lltiB eitt eftir nokkurt hlé
á gullkaupaæöinu, sem hafBi leitt
til hækkana á undanförnum
vikum. Fyrir helgi féll þaB úr 668
dollurum únsan niöur I 664 doll-
ara.
A miövikudag var gullúnsan
komin upp I 670 dollara, en viö
mánaöamótin var þaö 630
dollara, og 520 fyrir rúmum
mánuBi.
Skákmeístari
sækir um hæli
Sovéskur skákmeistari sótti
fyrir helgi um hæli sem flótta-
maöur 1 Kanda. Hann notaöi tæki-
færiö, þegar Aeroflot-farþegavél
haföi viökomu I St. Johns á
Nýfundnalandi á leiöinni frá Hav-
ana til Moskvu, og laumaöist I
land. MaBurinn heitir Igo Yvanov
og er 33 ára aö aldri. Þegar hann
var I hópi annarra farþega,
laumaöi hann miöa i höndina á
einum starfsmanna vallarins, þar
sem hann sagöist óska aö dvelja I
Kanada.