Morgunblaðið - 12.08.2003, Page 4

Morgunblaðið - 12.08.2003, Page 4
FRÉTTIR 4 ÞRIÐJUDAGUR 12. ÁGÚST 2003 MORGUNBLAÐIÐ ENGIN haldbær gögn liggja á bak við fullyrðingar, sem haldið hefur verið á lofti á síð- ustu vikum, um mikla fjölgun úti- gangsmanna í Reykjavík. Þetta segir Óttar Guð- mundsson geð- læknir og yf- irlæknir vímu- efnadeildar geðsviðs Landspítal- ans. „Mér finnst þetta fyrst og fremst vera upphlaup í fjölmiðlun,“ segir Óttar. Hann segist ekki hafa séð neitt sem bendi til þess að um sé að ræða hundrað til hundrað og tutt- ugu manns sem séu á götunni. Hann segir þessa tölu vera úr lausu lofti gripna. Aðrir sem vel þekkja til málefna útigangsmanna í Reykja- vík segja að ástandið sé ekki mikið verra en verið hefur og taka undir það að umræðan síðustu daga hafi farið heldur geyst. Sjötíu til hundrað manns á götunni Geir Jón Þórisson, yfirlög- regluþjónn í Reykjavík, segir að lögreglan telji að nú sé þessi fjöldi á bilinu sjötíu til hundrað manns þótt erfitt sé að gera sér fulla grein fyrir raunverulegum fjölda. Geir Jón segir það ekki vera launungarmál að með lokun og flutningi meðferðarheimila hafi fjöldi útigangsmanna í höfuðborg- inni aukist. Hann segir að venjulega aukist fjöldinn á götunni á sumrin en telur að nú í sumar hafi fjölgunin verið ívið meiri en áður. Óttar Guðmundsson telur að mik- ilvægast sé að finna úrræði fyrir fólk sem ekki sé lokað inni á með- ferðarheimilum. Hann telur ekki vera skort á plássum fyrir þá sem ánetjast hafa áfengi og öðrum vímuefnum. „Hér er meira framboð á meðferðum fyrir slíka ein- staklinga en nokkurs staðar í Vest- ur-Evrópu,“ segir hann. Óttar telur að taka þurfi til skoð- unar þau meðferðarúrræði sem not- ast er við. „Spurningin er hvort það þurfi að breyta þeirri meðferð sem boðið er upp á. Þessir einstaklingar hafa margsinnis farið í meðferð en eru samt á götunni. Spurningin er því hvort meðferðarbatteríið í land- inu þurfi að koma til móts við þessa einstaklinga á annan hátt en það hefur gert til þessa.“ Vantar fleiri úrræði eftir meðferð Úrræði fyrir fíkla sem farið hafa í gegnum hefðbundna meðferð eru takmörkuð að mati Óttars. „Það sem ég held að þurfi fyrst og fremst, varðandi þarfir þessa hóps, eru betri félagsleg úrræði í Reykja- vík. Það þarf að koma annað gisti- skýli, eins og er í Þingholtsstræti 25; þannig að það séu fleiri úrræði fyrir þessa einstaklinga innan bæj- armarka Reykjavíkur. Þá er ég ekki að tala um að inniliggjandi meðferð sé alltaf eitthvað töfraorð. Það þarf að hjálpa þessum ein- staklingum að lifa í borginni,“ segir hann. Undir þetta tekur Geir Jón sem segir að sambýli sem komið hafi verið upp við Miklubrautina hafi gefið góða raun. Þar eru ein- staklingar sem áður töldust í hópi „góðkunningja“ lögreglunnar en Geir Jón segir að afskipti lögreglu af þessum einstaklingum séu nú sama og engin. Langvarandi sjúkralega ekki lausn Langvarandi sjúkralega er ekki heppileg lausn á þeim vanda sem við er að glíma, að mati Óttars Guð- mundssonar. Hann bendir á að ekki sé til það meðferðarkerfi í heim- inum sem skili 100% árangri og tel- ur það vera undarlegar áherslur að vilja fjölga meðferðarplássum í samfélagi sem nú þegar bjóði upp á fleiri meðferðarúrræði en nokkuð annað land sem hann þekki til. Hann segir að nútímageðlækn- ingar hafi fyrir margt löngu horfið frá því að líta á langvarandi innilok- un sem heppilegt meðferðarúrræði. Hann segir slíka meðferð geta gert meiri skaða en gagn. Að mati Óttars er nauðsynlegt að koma upp fleiri úrræðum fyrir fíkla eftir að hefðbundinni afvötnun og meðferð sleppir. „Það eru ákveðin úrræði sem eru mjög góð s.s. eins og gistiskýlið og kaffistofa Sam- hjálpar við Hverfisgötu. Þetta eru mjög góð félagsleg úrræði. Ég held það væri mikið nær að fjölga þess- um úrræðum og bæta úr þeim held- ur en að vera alltaf að hrópa á fleiri meðferðarpláss,“ segir Óttar. Óttar Guðmundsson geðlæknir Fleiri úrræði hér en annars staðar Óttar Guðmunds- son geðlæknir. ÍSLANDSDEILD Norræna stjórn- sýslusambandsins (Nordisk Admin- istrativt Forbund) heldur ráðstefnu á sviði stjórnsýsluréttar á Hótel Selfossi dagana 21.–22. ágúst nk. Norræna stjórnsýslusambandið er þverfagleg samtök sem standa fyrir uppfræðslu og fræðimennsku um stjórnsýsluna, meðal annars á sviði lög- fræði, stjórnmálafræði og heimspeki og gefa meðal annars út tímarit á sviði stjórnsýslufræða. Landsdeildir sam- bandsins standa fyrir ráðstefnum líkt og þeirri sem nú er fyrirhuguð, með nokkurra ára millibili, en síðasta ráð- stefna var haldin fyrir þremur árum. Þema ráðstefnunnar að þessu sinni er „Eftirlit með stjórnsýslunni – rétt- arúrræði og réttaröryggi“ og að sögn Róberts Ragnars Spanó, formanns Ís- landsdeildar Norræna stjórnsýslusam- bandsins, snýst ráðstefnan að þessu sinni einkum um lögfræði og erindin sem flutt verða eru aðallega lögfræði- legs eðlis. Margir norrænir fræðimenn flytja erindi á ráðstefnunni og mun Björn Bjarnason dómsmálaráðherra setja hana að morgni fimmtudagsins 21. ágúst. Róbert segir að flest erindin snúi að því hvernig eftirliti með stjórn- sýslunni er háttað, hvort sem það er af hálfu dómstóla eða umboðsmanna þjóðþinga, og hvaða afleiðingar það getur haft í för með sér ef stjórnsýslan brýtur lög. Jakob R. Möller hæstarétt- arlögmaður mun auk þess fjalla um skilyrði skaðabótaskyldu hins opin- bera. Róbert segir að auk fyrirlestranna og fræðilegrar umræðu verði þátttak- endum einnig boðið að fara í skoðunar- ferðir um svæðið í kring auk þess sem hátíðarkvöldverður verði haldinn á fimmtudagskvöldinu. Ríkisstjórn Íslands er aðalstyrktar- aðili ráðstefnunnar. Allar nánari upplýsingar má finna á heimasíðu ráðstefnunnar, auk þess sem þar er hægt að skrá þátttöku en það má einnig gera með því að senda tölvupóst á netfangið birna@congress- .is eða robertrs@hi.is. Full þátttaka er ekki skilyrði heldur er einnig hægt að sækja einvörðungu fyrirlestrana. Ráðstefna á sviði stjórnsýsluréttar TENGLAR ..................................................... www.congress.is/naf GUNNAR Örlygsson, þingmaður Frjálslynda flokksins, afplánar nú dóm fyrir bókhaldsbrot og brot á lögum um stjórnun fiskveiða. Hann var dæmdur í sex mánaða fangelsi í Héraðsdómi Reykja- ness, þar af eru þrír skilorðs- bundnir. Samkvæmt upplýsingum frá Margréti Sverrisdóttur, fram- kvæmdastjóra Frjálslynda flokks- ins, mun hann sitja inni í einn mánuð en afganginn af dómnum tekur hann út í samfélagsþjón- ustu. Hún segir að hann ljúki af- plánun sinni fyrir áramót. Varamaður Gunnars, Sigurlín Margrét Sigurðardóttir, tekur sæti hans við upphaf þings. Sig- urlín er heyrnarlaus og segir Margrét að sérstakar ráðstafanir verði gerðar til þess að hún geti tekið fullan þátt í þingstörfunum og að Alþingi hafi sýnt aðstæðum hennar mikinn skilning. Þingmaður Frjáls- lyndra af- plánar dóm Í SUMAR var hafist handa við að færa Framengjar, sem eru suður af Mývatni, til fyrra horfs með því að moka ofan í framræsluskurði. Á svæðinu, sem í heild er um 8 ferkíló- metrar, eru nær 10 km af skurðum og verður nú rutt ofan í um 2⁄3 þeirra. Þetta verk er unnið fyrir forgöngu Ingólfs Jóhannessonar frá Skútu- stöðum, en kostað að mestu af Vega- gerð ríkisins sem þannig uppfyllir skyldur sínar um að skila votlendi fyrir það sem spillist við vegagerð. Þessi framkvæmd bætir þannig fyr- ir Tjörnesveg og Háreksstaðaleið. Pokasjóður verslunarinnar styður einnig verkefnið. Fyrir allnokkrum árum ruddu bændur sjálfir ofan í nokkra skurði á svæðinu. Nefnd um endurheimt votlendis var skipuð af Guðmundi Bjarnasyni landbúnaðarráðherra 1996. Hlut- verk nefndarinnar er að gera tillög- ur um hvar og hvernig megi gera til- raunir með að endurheimta hluta þess votlendis sem þurrkað hefur verið upp með framræslu. Níels Árni Lund er formaður nefndarinn- ar. Mikið heyskaparland Framengjar heitir mikið votlendi suður frá Mývatni. Það spannar land frá Kráká í vestri að Grænalæk í austri, en þjóðvegi í norðri. Þar var lengi meginheyskaparland Mývetn- inga. Svæðið tilheyrir jörðunum Skútustöðum, Álftagerði, Græna- vatni, Baldursheimi og Litluströnd. Auk þess áttu nokkrar fleiri jarðir þar spildur og flest bú sveitarinnar höfðu þar engi að láni, einkum af landi Skútustaða. Bóndamaður leitaði til Skútu- staðaprests sem þá var nýkominn að brauði og mælti svo: Séra Magnús Már nú minn, mér þú lánar engi eins og gerði gamli hinn guðdómlegi presturinn. Þeir koma hér við sögu: Sr. Magn- ús Már Lárusson, prestur hér 1944– 49, en á undan honum sr. Hermann Hjartarson 1916–44. Sr. Örn Friðriksson, sem var prestur á Skútustöðum í 43 ár, hafði fegurð Framengja fyrir augum sér út um stofugluggann á prestssetr- inu. Um þá reynslu hefur hann sam- ið kliðmjúkt tónaljóð í nokkrum þáttum og útsett fyrir píanó. Á góð- um stundum átti hann það til að leika hluta þess fyrir sveitunga sína. Nú sakna Mývetningar slíkra stunda. Heyskapur var stundaður á Framengjum um aldir. Heimildir benda til að allt frá því um 1840 hafi menn komið fyrir stíflum í Kráká og veitt henni yfir svæðið og fengið þannig aukna uppskeru af enginu. Búnaðarfélagið, sem stofnað var 1879, beitti sér fyrir kaupum á „hallamælingaverkfærum“ 1882 til að nota við framræslu í Skútustaða- engi. Árið 1908 var einnig unnið að framræslu í Skútustaðaengi. Um 1950 eftir að skurðgröfur komu til sögunnar, þá voru grafnir miklir skurðir á enginu, svo sem víða þótti sjálfsagt á þeim árum. En eftir að Mývetningar brutu stór landsvæði til ræktunar, fyrst í Grófarmýri en einkum í Hofstaðaheiði um 1970, þá féll fljótlega niður heyskapur á Framengjum. Hafa þær eingöngu verið notaðar til beitar síðustu ár. 20 tjöld á engjum Meðan mest var sóttur heyskapur á Framengjar mátti sjá þar um 20 tjöld heyskaparfólks sem þar hafðist við heilu vikurnar, oft í misjöfnum veðrum. Af nærliggjandi bæjum var heyinu gjarnan komið votu heim. Frá bæjum fjær þurfti að þurrka og bera upp í hey á staðnum. Þangað var það síðan sótt á hestasleðum eft- ir að svellalög voru orðin trygg. Þá var enn eftir mikið starf bænda og vinnumanna að sækja heyið. Venju- lega var þá farið með 5 bagga í ferð og gat verið slarksamt og erfitt. Hlutverki Framengja sem meg- inheyforðabúrs Mývetninga er nú lokið um ófyrirsjáanlega framtíð. Tjaldbúðir engjafólks með manna- ferð og glöðum hlátri heyra sögunni til. Og eftir að vélgrafan sem nú mokar ofan í skurðina hefur lokið verki sínu færist kyrrð yfir þetta fagra votlendi. Hvernig mýrin svar- ar svo þessum síðustu mannaverk- um mun tíminn einn leiða í ljós. Endurheimta votlendið Morgunblaðið/Birkir Fanndal Marteinn Sigurðsson, vélamaður á Hálsi í Kinn, er með beltagröfu úti á votlendinu. Hann sneiðir fimlega gamla uppmoksturinn og veltir honum ofan í skurðina. Hér virðir hann fyrir sér einn skurðinn. Ingólfur Á. Jóhannesson er fjær. Hann færir Marteini hádegisverð á engjarnar því engjavegurinn er torfær og tafsöm gönguleið.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.