Eintak

Tölublað

Eintak - 10.02.1994, Blaðsíða 17

Eintak - 10.02.1994, Blaðsíða 17
iQ siðferðisdæmi úr daglegu, íslensku stjórnmálalífi EINTAK tók saman tíu hneykslishellur frá síðustu árum og lagði fram sem siðferðisdæmi fyrir nokkra stjórnmálamenn að leysa úr. Hér að neðan eru dæmin rakin stuttlega og stjórnmálamennirnir segja til um hversu siðleg þau eru, hvort þau gefi tilefni til afsagnar, harðari reglna eða akkúrat engra viðbragða. Rangt lögheimili, hærri laun Fyrir fjórum árum kom það fram í fréttum að einn ráðherra og einn þingmaður skráðu lögheimili sín í kjördæmum sínum þrátt fyrir að þeir héldu þar ekki heimili. Þeirra eina heimili var í Reykjavík. Þetta voru þeir Steingrímur J. Sigfús- son, þá landbúnaðarráðherra og Jón Sæmundur Sigurjónsson, þá þingmaður. Báðir skráðu lög- heimili sitt heima hjá pabba og mömmu, Steingrímur í Norður- landi eystra og Jón Sæmundur í Norðurlandi vestra. Og þar sem lögheimili þeirra voru í landsbyggðarkjördæmi fengu þeir dvalarstyrki frá Alþingi eins og þeir þyrftu að halda sitt annað heimili í Reykjavík. Landsbyggðarþingmenn með lögheimili í Reykjavík njóta ekki þessara styrkja og þeir Stein- grímur og Jón Sæmundur hefðu ekki fengið þá ef þeir hefðu skráð lögheimili sitt á raunverulegu heimili sínu. Eftirfarandi dæmi var lagt upp fyrir stjórnmálamennina: Álþingismaður skráir lögheimili sitt í kjördœmi sínu úti á landi og fœrþví ferða- og dvalarstyrki miðað við að hann haldi tvö heimili. Eina heimili hans er hins vegar í Reykjavík þar sem lögheimilið úti á landi erannað hvort heimili foreldra hans eða íbúð hans sem er í útleigu. Anna Ólafsdóttir Björnsson Ég held að það eigi að vera skýrar reglur um þetta, svo svona lagað komi ekki upp. Um leið og það finnst einhver sveigjanleiki er gengið á lagið. Arni Johnsen Þingmenn eiga ekki að vinna þannig. Árni Matthiesen Þetta er mis- notkun á reglum um dvalarstyrki. Sérstakar réglur um landsbyggðar- þingmenn sem búa á höfuðborgar- svæðinu eru til og eiga að giida um þennan þingmann. Birgir Ármannsson Hann á að skrá lögheimili sitt þar sem hann er búsettur. Ef hann heldur ekki tvö heimili á hann ekki að fá styrki. Guðni Ágústsson Það þarf að setja reglur um þetta. Guðrún Ögmundsdóttir Þetta getur verið snúið. Það eru nokkrir bændur á þingi og þá er eðlilegt að þeir haldi tvö heimili. Annars finnst mér að það megi skoða þessi mál. Þau eru dálítið erfið í ljósi þess hvernig kjördæmaskipanin er núna. Gunnlaugur Stefánsson Þing- maðurinn verður að gera þetta upp við samvisku sína. Margrét Frímannsdóttir Um þetta verður að setja skýrar reglur. Mörður Árnason Þetta á þing- maður ekki að komast upp með. Launakjör þingmanna eru ekki góð og gera verður ráð fyrir að lands- byggðarþingmenn geti heimsótt sitt kjördæmi. Ólafur Þ. Þórðarson Það á að fara að Jögum í þessum efnum. Páll Pétursson Ég tel að þetta hafi nú ekki verið misnotað - alla vega GUÐRÚN ÖGMUNDSDÓTTIR BORGARFULLTRÚI KVENNALISTANS „Þetta er nú bara tittlingaskítur. Hvað með alla aðra ríkisstarfs- menn? Þetta er ekki úthugsað plott," segir Guðrún um þingmann sem sendir jólakortin sin ígegnum skrifstofu Alþingis og spararsér póstburðargjöldin. ARNIJOHNSEN ÞINGMAÐUR SJÁLFSTÆÐISFLOKKSINS „Ég reikna ekki með að slíkt komi til hjá ráðherra,"segirÁrni um það þegar ólögleg skinka finnst í tösku eiginkonu ráðherra í tollin- um á leið inn ílandið. MÖRÐUR ÁRNASON ÍSLENSKUFRÆÐINGUR OG FÉ- LAGI í BIRTINGU „Til þess geta verið margar ástæður; kunnáttuleysi, mis- skilningur eða mistök. Þetta getur komið fyrir alla og þarf ekki að vera vfsvitandi. Það fár- ánlegasta fyrir ráðherra og konu hans er að reyna að breiða yfir málið," segir Mórður um ráð- herrahjón sem gripin eru með smyglað svínakjöt í tollinum. ÁRNI MATTHIESEN ÞINGMAÐUR SJÁLFSTÆÐISFLOKKSINS „Ég skil ekki hvernig ráðherra dettur íhug að gera svona lagað. Þetta er mjóg óskynsamlegt afhans hálfu, burtséð frá þvíhvort mágurínn sé hæfur eða ekki. Hann þrengir mjög hring trúnaðar- manna sinna með þessu og gengur að auki á svig við það sem lóggjafinn er búinn að ákveða," segir Árni um ráðherra sem kemur mági sínum fyrir fgóðu embætti degi áður en honum varð það óheimilt samkvæmt lögum. ekki í stórum stfl. Þingmenn verða að vera í nánum tengslum við sín kjördæmi og hafa tvö heimili. Ég hef reynslu af því sjálfur. Ragnhildur Vigfúsdóttir Það á að fara ofan í saumana á þessum mál- um og koma í veg fyrir að slíkt geti gerst. Sigurður Pétursson Um þetta þurfa að vera strangar reglur. Einkapóstur með póstburðargjöld- um almennings Rétt fyrir síðustu jól kornrram í fréttum að Einar Kr. Guðf inns- son þingmaður hefði sent hluta af jólapósti fjölskyldu sinnar í gegn- um skrifstofu Alþingis. Póstburð- argjöldin undir jólakortin hans voru því tekin af almannafé en ekki úr hans eigin buddu. Einar gerði lítið úr málinu þegar hann var inntur eftir hvort þetta gæti talist réttmætt. Hann sagði aðra þingmenn einig hafa notað þessa þjónustu skrifstofu Alþingis. Eftirfarandi dæmi var lagtfyrir stjórnmálamennina: Alþingismaður verður uppvís að því að senda töluvert magn af einkabréfum sínum ígegnum skrifstofu Alþingis. Póstburðar- gjóldin eruþví tekin afopin- berufé. Anna Ólafsdóttir Björnsson Ég lít svo á að alþingismenn eigi að nota póstinn í tengslum við starf sitt en ekki til einkaerinda. Árni Johnsen Það getur verið mjög erfitt að greina þarna á mflli. Það verður að treysta alþingis- mönnum sjálfum til að gera það. Árni Mattniesen Nánast ógerlegt er að greina á milli einkabréfa al- þingismanns og bréfa sem tengjast starfi hans. Því er ekki tilefni til sérstakra ráðstafana í þessu tilfelli. Birgir Ármannsson Þingmenn eiga að borga undir sinn einkapóst eins og aðrir borgarar. Menn verða að gera skýran greinarmun á einkabréfum og starfstengdum pósti. Guðni Ágústsson Það þarf að setja skýrar reglur um þetta. Guðrún Ögmundsdóttir Þetta er nú bara tittlingaskítur. Hvað með alla aðra ríkisstarfsmenn? Þetta er ekki úthugsað plott. Gunnlaugur Stefánsson Það verður að treysta þingmönnum til þess að fara vel með það traust sem kjósendur og stjórnkerfið veitir þeim. Hver og einn þingmaður verður að meta þetta samkvæmt þeim reglum sem gilda. Margrét Frímannsdóttir Hér þurfa líka að vera skýrar vinnuregl- ur enda getur verið erfitt að flokka hvað sé einkabréf og hvað ekki. Mörður Árnason Alþingismaður á að greiða sín einkabréf sjálfur en hins vegar verður að fallast á það að mjótt getur verið á mununum á einkabréfum og pólitískum bréfum hans. Ég tel að það sé eðlilegt í lýð- ræðissamfélagi að stjórmálastarf, jafnt utan þings sem innan, sé styrkt af almenningsfé og vil bæta því við sem fyrirvara við þessa grein. Olafur Þ. Þórðarson Þingmenn ganga undir dóm þjóðarinnar í þessum efnum sem öðrum. Rit- stjóri Eintaks talar við konuna í gegnum síma á kostnað blaðsins eða er ekki svo? Páll Pétursson Það getur verið erfitt að segja tfl um hvort efhi bréfa tilheyri starfi hans sem al- þingismanns eður ei. Það er auð- velt að nota póstþjónustu AJþingis því það er svo stutt í hana og menn sleppa við að sleikja frímerkin. Annars finnst mér heppilegast að menn borgi undir jólakortin sín sjálfir enda held ég að póstburðar- gjöld ríði engum alþingismanni að fullu. Ragnhildur Vigfúsdóttir Gerir þetta ekki annar hver ríkisstarfs- maður? Sigurður Pétursson Þarna verður nú að treysta siðferðiskennd hvers og eins þingmanns því það er erfitt að meta hvað er einkabréf, eins og dæmin sýna. Drukkinn og mál- glaður ráðherra Það er kunnara en frá þurfi að segja að Davíð Oddsson forsætis- ráðherra mætti góðglaður til að taka á móti nýkrýndum heims- meisturum í bridge í Leifsstöð. Hann hélt frægan ræðustúf með þeim hætti að ekki fór fram hjá neinum að ráðherrann var vel í glasi. Eftir þetta atvik bar Davíð fyrir sig að hann hefði einungis drepið á tveimur glösum, hann hafi verið illa fyrirkallaður þar sem hann væri nýstiginn upp úr veikindum og auk þess hefði Bjarni Felixson út- varpsmaður tekið upp prívatsamtal og útvarpað sem ræðu. Það síðast- talda var sannanlega rangt. Eftirfarandi dæmi var settfyrir stjórnmálamennina: Ráðherra kemurfram á opin- berum vettvangi og í embœttis- erindum, áberandi drukkinn og heldur rœðustúfsem dregur enn frekari athygli að ástandi hans. Anna Ólafsdóttir Björnsson Mér finnst að það eigi að gera þá kröfu til allra að þeir komi sómasamlega fram og þetta á ekki að koma fyrir. Við verðum sjálf að gera til okkar ákveðnar siðferðiskröfur. Þrýsting- urinn á að að vera móralskur en ekki lagalegur. Árni Johnsen Maður reiknar ekki með að ráðherra flytji ræðu kóf- drukkinn. Árni Matthiesen Það er alltaf óheppflegt þegar menn koma fram áberandi drukknir, ráðherrar sem aðrir, en getur þó gerst þegar vín er haft um hönd. Þetta finnst mér frekar saklaust ef það kemur einu sinni fyrir. Ef þetta gerist hins veg- ar oftar bendir það til þess að við- komandi eigi við vandamál að stríða. Birgir Ármannsson Ráðherra á að láta renna af sér. Guðni Ágústsson Stórslys sem má ekki koma fyrir. Guðrún Ögmundsdóttir Ráða- menn eiga að fara varlega í opin- berum erindagjörðum. Aftur á móti er allt annað þegar menn eru í prívatselskap. Gunnlaugur Stefánsson Það er ekki gott að vera drukkinn á opin- berum vettvangi í embættiserind- um. Margrét Frímannsdóttir Ráð- herra á að sjá sóma sinn í því að koma aldrei fram í opinberum er- indagjörðum öðruvísi en edrú. Hins vegar er það hans einkamál hvað hann gerir í sínum einkatíma. Hann ætti að segja af sér ef hann skandalíserar. Mörður Ámason Slíkur maður á að biðja þjóð sína afsökunar og ef um endurtekningu er að ræða á hann að segja af sér. Það versta sem slíkur maður gerir er að flýja frá vandamálinu. Ólafur Þ. Þórðarson Reglan er sú að menn eiga ekki að vera drukkn- ir í vinnunni. Páll Pétursson Það er óskynsam- legt að menn séu fullir við störf sín enda er ég andvígur því. Svo er hægt að deila um hvað sé að að vera drukkinn og hvað sé að vera áberandi drukkinn. Menn þurfa að hafa ákveðna sjálfsgagnrýni í þess- um efnum. Ragnhildur Vigfúsdóttir Það ætti að skipa honum að fara í afvötnun eða láta hann segja af sér. Ég læt vera að hann sé fíillur í einkasam- kvæmum en ekki þegar hann kem- ur fram fyrir mína hönd. Sigurður Pétursson Ef þetta hef- ur áhrif á það embættisverk sem hann er að framkvæma þá verður maðurinn að sjálfsögðu að segja af Tilraun til smygls á svínakjöti Við heimkomu til landsins fannst svínabógur í tösku Bryndísar Schram eiginkonu Jóns Baldvins Hannibalssonar utanríkisráð- herra. Eins og flestum ætti að vera kunnugt eftir baráttu Alþýðu- flokksmanna fyrir rýmkuðum heimildum á innflutningi á land- búnaðarvörum er harðbannað að flytja inn útlent kjöt til landsins. í fréttaflutningi af þessu máli kom fram að bógurinn var í eigu Brynju Benediktsdóttur leikstjóra og hafði Bryndís tekið hann með til landsins sem vinargreiða. Bryndís bar við að hún hefði ekki vitað hvað var í pinklinum frá Brynju. Eftirfarandi dœmi var settfyrir stjórnmálamennina: Ráðherra kemur til landsins ásamt eiginkonu sinni. Leitað er í töskum þeirra hjóna og ífar- angri eiginkonunnar finnst varningur sem óheimilt er að flytja til landsins. Anna Ólafsdóttir Björnsson Ég FIMMTUDAGUR 10. FEBRUAR 1994 FIMMTUDAGUR 20. JANUAR 1994

x

Eintak

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eintak
https://timarit.is/publication/309

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.