Fréttablaðið - 11.05.2005, Blaðsíða 41

MARKAÐURINN MIÐVIKUDAGUR 11. MAÍ 2005 17
S K O Ð U N
Katrín Ólafsdóttir
skrifar
Gert er ráð fyrir að einkaneysla
aukist um sex prósent á ári á
mann að meðaltali árin 2004-
2006, eða um 25 prósent í allt.
Þetta þýðir neysla hvers manns
verði að meðaltali 25 prósent
meiri á árinu 2006 en hún var á
árinu 2003, og það þegar búið er
að taka út áhrif verðbólgunnar. Á
sama tíma er gert ráð fyrir að
kaupmáttur ráðstöfunartekna á
mann aukist um tæplega þrjú
prósent á ári, eða um tólf prósent
í allt. Þessar tölur eru fengnar úr
þjóðhagsspá fjármálaráðuneytis-
ins.
Munurinn þarna er gífurlegur.
Til lengdar er eðlilegt að neysla
og kaupmáttur haldist í hendur,
þ.e. aukning í neyslu sé svipuð og
aukningin í þeim tekjum sem við
förum með heim í vasanum þeg-
ar búið er að borga tekjuskattinn
og við getum notað til að borga
fyrir neysluna. Það að neyslan
aukist hraðar þýðir að við þurf-
um að taka lán fyrir mismunin-
um og höldum því áfram að safna
skuldum.
Skuldir heimilanna eru þegar
miklar og með þeim hæstu í
heimi. Að vísu verður að taka til-
lit til þess að ólíkt mörgum öðr-
um þjóðum eru eignir heimilanna
hér á landi einnig miklar vegna
sparnaðar í gegnum lífeyriskerf-
ið. Engu að síður er skuldsetning
heimilanna mikil þar sem áætlað
er að þær hafi numið 186 prósent
af ráðstöfunartekjum á árinu
2004. Ef svo fer sem horfir líður
ekki á löngu þar til hlutfallið
verður komið í tvö hundruð pró-
sent. Það þýðir að miðað við þær
tekjur sem við höfum til ráðstöf-
unar á einu ári, þá skuldum við
tvöfalda þá upphæð. Fyrir hverja
milljón sem við fáum greidda inn
á launareikning, þá skuldum við
tvær.
Þessi vöxtur í neyslu sést
skýrt í auknum innflutningi.
Þannig jókst innflutningur í heild
fyrstu þrjá mánuði þessa árs um
fimmtán prósent að raunvirði.
Hluti þessa innflutnings er inn-
flutningur á neysluvörum, en
hann jókst um 22 prósent á þess-
um tíma. Mestu munar um bíl-
ana, en innflutningur á þeim
jókst um hvorki meira né minna
en sextíu prósent mánuðina janú-
ar til mars miðað við sama tíma í
fyrra. Innflutningur á heimilis-
tækjum jókst um 36 prósent.
Fjármálaráðuneytið gerir ekki
ráð fyrir að dragi úr einkaneyslu,
allavega ekki fram til ársins
2010. Því veltir maður fyrir sér
hvað sé hægt að kaupa marga
bíla, sjónvörp og hljómtæki? Ætli
það séu engin takmörk?
Neysla og meiri neysla
Sími 535 9000
www.bilanaust.is
Manista
Handþvottaefni sem
fagmenn nota: Gert úr
náttúrulegum efnum;
öflugt en fer vel með
húðina.
Hand-
þvottakre
mið sem
fagmenni
rnir
nota!
Barrier Cream
Ver hendur/húð gegn
óhreinindum og áhrifum
ýmissa efna.
Screen Wash
Fyrir rúðu-
sprautuna allan
ársins hring:
Frostþolið efni
sem hreinsar,
hrindir vatni frá
og gerir gler
hálla. Inniheldur
ekki tréspíra
(metanól).
Injector Magic
Hellt í bensín-
geyminn. Losar
óhreinindi, heldur
innsprautukerfi
bensínvélar hreinu,
eyðir raka; tryggir
eðlilega úðun og
endingu spíssa.
Árangur:
Betri gangur,
hámarksafl og
sparneytni.
Dot 4
Syntetískur
bremsuvökvi
sem flestir bíla-
framleiðendur
mæla með fyrir
öll bremsu-
kerfi, með eða
án ABS.
Superdiesel
Bætiefna-
bætt olía:
Fyrir meðal-
stórar og
stærri
dísilvélar.
Þykktar-
flokkun:
15w40.
Eurolite
Hálf syntetisk
olía: fyrir
bensín- og
dísilvélar.
Hár gæða-
staðall.
Þykktar-
flokkun:
10w40.
Long Life
100%
syntetisk há-
gæða olía.
t.d. fyrir
Audi, Skoda,
Golf ofl.
Nýjustu
staðlar.
Þykktar-
flokkun:
0w30.
Bankabarátta
og taugakerfi
Kjúklingarnir hafa verið að
stökkva út af markaðnum í vik-
unni. Þar sannast eins og oft áður
að gott taugakerfi er mikilvæg-
asta eign hvers spákaupmanns.
Ég hef ekki tekið það saman
hvað ég græddi á því að kaupa
eins og vitleysingur í október
þegar markaðurinn lækkaði ell-
efu daga í röð. Þegar magasjúk-
lingarnir panikkera í lækkunar-
ferlinu, þá er veisla hjá okkur
sem erum í þessu af einhverri al-
vöru. Við hliðina á Porche jepp-
anum stendur nú þessi fíni pall-
bíll sem nýtist vel í laxinum og er
skrifaður á sveifluna sem varð á
hlutabréfamarkaðnum í haust.
Ég pantaði hann frá USA í febrú-
ar og keypti dollana strax til að
verja mig fyrir lækkun. Græddi
líka á því.
Nú eftir lækkun síðustu viku
er ég að spá hvar sé best að taka
stöður. KB banki eltir alltaf
markaðinn niður, en hann er fínn
kostur þegar krónan lækkar.
Tekjurnar meira og minna að
koma að utan og innlenda hag-
sveiflan og gengisþróunin segir
lítið í bankanum. Ef krónan fer
að veikjast, þá er fínt að vera
með smá stöður í útflutnings-
fyrirtækjunum og fjármálafyrir-
tækjum sem eru með miklar er-
lendar eignir. Íslandsbanki hefur
verið að auka erlendar eignir og
þar við bætist að Straumur hlýt-
ur að gera tilraun með Lands-
bankanum að kaupa bankann.
Straumur tryggði sér hátt í þrjá
milljarða í Íslandsbanka rétt
fyrir uppgjörið, en á markaðnum
eru menn á því að FL Group eigi
bréfin í bili, þangað til Straumur
þarf á þeim að halda. Hannes
Smárason hefur alltaf verið seig-
ur í að nýta sér svona tækifæri
og grætt vel á því að taka stöður
í fyrirtækjum þar sem hasar er í
pípunum.
Straumur er fullur af pening-
um núna og Þórður þarf að fara
að finna fleiri verkefni. Ef hann
finnur þau, þá kannski minnkar
áhuginn á Íslandsbanka. Hins
vegar er líklegast að Straumur
og Landsbankinn reyni að taka
bankann og skipta honum á milli
sín. Það er sennilega best að
halda stórri stöðu í Íslandsbanka.
Maður getur varla tapað á því,
eða hvað?
Spákaupmaðurinn á horninu
S P Á K A U P M A Ð U R I N N
Þ J Ó Ð A R B Ú S K A P U R I N N
Til lengdar er eðlilegt að neysla og kaupmáttur
haldist í hendur, ... Það að neyslan aukist hraðar
þýðir að við þurfum að taka lán fyrir mismuninum
og höldum því áfram að safna skuldum.