Sjómannablaðið Víkingur - 01.09.2005, Blaðsíða 13

hann naut nokkurrar virðingar í sam-
ræmi við það. Hrokkinhærði hásetinn
hafði verið á togurum frá fjórtán ára
aldri, langsjóaður á þessu veiðarfæri,
hann var líka pokamaður vaktarinnar.
Hann var vegna reynslu sinnar og emb-
ættis jafn bátsmanni að virðingu. Aðrir
voru skör neðar. Þessi stéttaskipting kom
vel í ljós í samtölum í messanum og þeg-
ar fyrirskipanir voru gefnar á dekkinu.
En hvort sem það var vegna þrengslanna
í bátsmannsklefanum eða af einhverjum
öðrum orsökum þá virtist nú ríkja æ
meiri jöfnuður innan hópsins.
„Híf opp æpti karlinn ...”
Kúturinn með miðinum dýra stóð á
gólfinu á milli okkar og við sátum með
könnurnar og dýfðum þeim ofan í
vökvann og drógum þær upp aftur fullar
af sæluvímu. Umræðurnar urðu æ inni-
legri og persónulegri. Þingeyingurinn fór
með vísu sem hann hafði ort um það
hvernig það væri að vera bæði listamaður
og skáld en fá ekki að njóta sín. Við hinir
vorum snortnir. Þetta var hringhenda,
rétt gerð en svolítið samanbarin. Þingey-
ingurinn átti senuna um stund. Nála-
blókin orti vísu á staðnum í tilefni
stundarinnar. Þetta var nokkuð vel gerð
ferskeytla, ort upp á eyfirsku með ófyrir-
sjáanlega og fyndna lokalínu sem vakti
mikinn hlátur í hópnurn. Nálablókin var
komin í álit.
„Skál, skáld,” sagði bátsmaðurinn
þvoglumæltur og þeir slógu saman
drykkjarkönnunum og jafnvel hrokkin-
hærði pokamaðurinn tók undir.
„Skál fyrir þér, rítalínætan þín,” sagði
hann grínaktugur og vísaði til nýafstað-
innar Þýskalandssiglingar þar sem sumir
höfðu ruglað saman sjóveikispillum og
spítti. Nálablókin lét sér vel líka, upp
með sér af því að vera „einn af oss” og
skálaði á báða bóga.
„Híf opp æpti karlinn ...”
Það hafði ekki farið fram hjá öðrum
skipverjum að bátsmannsvaktin var í ó-
venjulegu hátíðaskapi. Brátt urðum við
varir við það að eins og eins dauði er
annars brauð getur eins gleði verið ann-
ars óánægja. Skyndilega var bankað á
hurðina. Einn af þeim sem næst sat
bankaði á móti, nákvæmlega jafnmörg
h°gg og með sama hraða og sá sem fyrr
barði, dyrnar voru læstar og lykillinn
stóð í skránni að innanverðu. Þeim sem
fyrir utan stóð þótti sér greinilega mis-
boðið því að nú var slegið fast í hurðina
°g við heyrðum rödd fyrsta stýrimanns
sem skipaði okkur að opna þegar i stað.
hað var liðið á kvöld og nú var hann
kominn í brúna og orðinn æðsta ráð um
borð en skipstjóri farinn að hvílast. Einn
úr hópnum skipaði á móti fyrsta stýri-
n'anni að grjóthalda kjafti og druslast
UPP í brú þar sem hann ætti að vera. Það
varð stutt þögn, svo heyrðist í yfirmanni
°kkar.
„Opnið eins og skot eða ég brýt hurð-
ina.”
Við heyrðum við að hann bað um að
sér yrði færð öxi. Hann var auðheyrilega
mjög reiður. Talsmaður okkar svaraði
honuin á þá lund að hér væru saman-
komnir sex fílefldir menn og hann
myndi engu fyrr týna en lífinu ef hann
kæmi nálægt okkur. Við vorum líka reið-
ir. Andskotans ósvífni að geta aldrei séð
mann í friði. Stýrimaðurinn var ekki vin-
sæll um borð og stundum hafði ég orðið
vitni að því að hásetar sem voru að
skemmta sér höfðu þeir gert tilraunir til
að taka hann af lífi en mistekist „bibend-
um causa” eða þannig. Ég hafði einu
sinni séð hrokkinhærða pokamanninn
henda honum gegnum millivegg í vistar-
verum yfirmannanna en stýrimaður lifði
það þó af sem betur fór þvert gegn yfir-
iýstum áformum mótstöðumanns hans.
Eftir þessa yfirlýsingu talsmanns okkar
heyrðum við ekki nieira í stýrimanni.
Um stund ríkti skilyrðislaus gleði í báts-
mannsklefanum, vísur, trúnaðarsamtöl,
söngur.
„Híf opp æpti karlinn ...”
En nú gerðist það að bátsmanninum
varð mál að létta á sér. Hann fór þó að
öllu með gát og ætlaði svo sannarlega
ekki að skemma stemninguna. Eftir að
hafa hlustað vel og komist að því að eng-
inn væri á ganginum frarnan við dyrnar
sneri hann lyklinum, smeygði sér fram
og læsti dyrunum að utan til að stýri-
mannsafstyrmið skyldi nú ekki kornast
inn til að spilla jólagleðinni, stakk svo
lyklinum í vasann. Að því búnu fór hann
upp á salernið og kastaði af sér vatni,
sneri svo aftur í glauminn. Þegar hann
kom niður stigann stóð skipstjórinn
sjálfur framan við dyrnar á klefanum og
var óárennilegur að sjá. Hann hafði
greinilega látið í sér heyra því að nú
höfðu söngmennirnir sem sátu læstir
inni í bátsmannsklefanum breytt um
texta, sungu dónalega vísu um skipstjór-
ann og konu hans, lagið var það sama og
áður og viðlagið eins, „Híf opp æpti karl-
inn ...” Skipstjórinn sneri sér að báts-
manninum og heimtaði lykilinn. Báts-
maður harðneitaði að hafa nokkurn and-
skotans lykil en skipstjóri trúði því
mátulega og réðist þegar í stað á báts-
mann og hnoðaði honum í gólfið og upp
að vegg, tókst með harðfylgi að komast
ofan í vasa hans og fann þar lykilinn sem
hann stakk þegar í stað í skrána og svo
opnaði hann þetta hús gleðinnar þar sem
hásetar hans sátu í upphöfnu ástandi
utan urn álbrúsann.
Aldrei verð ég svo garnall og ruglaður
að ég gleymi þeirri sjón þegar skipstjór-
inn stökk inn í bátsmannsklefann. Þessi
annars hægláti maður var ótrúlega við-
bragðssnöggur og fylginn sér þegar á
reyndi. Á örfáurn sekúndubrotum tókst
honurn að ryðjast inn í hópinn og grípa
um annað handarhaldið á álbrúsanum,
sveifla honurn á loft, slá hinni hendinni
Sjómannablaðið Víkingur - 13